Zaloguj się 
Dzieje się!
Andrzej Duda mija się z prawdą w Kanale Zero. Manipulacja historią?
Wbrew narracji powtarzanej od lat przez Andrzeja Dudę w czasie, kiedy polską armią kierował Bogdan Klich, nie zginęło więcej polskich generałów niż w czasie II wojny światowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego według Andrzeja Dudy Bogdan Klich nie zasługuje na funkcję polskiego ambasadora w USA.
- Ilu polskich generałów zginęło w okresie pełnienia funkcji szefa MON przez Bogdana Klicha.
- Którzy polscy generałowie polegli lub zostali zamordowani podczas II wojny światowej.
Były prezydent Andrzej Duda był gościem Roberta Mazurka z okazji drugich urodzin Kanału Zero. Były polityk kolejny raz tłumaczył, dlaczego nie podpisał nominacji ambasadorskich dla Bogdana Klicha, który kieruje polską placówką w Waszyngtonie w charakterze chargé d'affaires ad interim. O sporze Donalda Tuska z Andrzejem Dudą, a potem Karolem Nawrockim o ambasadorów pisaliśmy szerzej w naszej analizie. Przeczytacie w niej, że w jego wyniku tylko w 41 przypadkach naszymi placówkami kierują ambasadorowie. Aż w 54 na ich czele stoją chargé d'affaires ad interim. To przekłada się na mniejszą skuteczność naszej polityki zagranicznej.
Andrzej Duda stwierdził, że Bogdan Klich nie zasługuje na funkcję polskiego ambasadora w USA, bo to „taki człowiek, podczas którego ministrowania zginęło więcej polskich generałów, niż w czasie II wojny światowej”.
Jak kancelaria prezydenta Andrzeja Dudy tłumaczyła decyzję w sprawie Bogdana Klicha?
To stwierdzenie wielokrotnie pojawiło się w debacie publicznej. Andrzej Duda w połowie stycznia 2026 r. w studiu telewizji wPolsce24 powiedział: „Mieli ze mną problem, bo nie zgodziłem się na pana Klicha. Doprowadzał do likwidacji polskiej armii – za jego czasów zginęło więcej generałów niż w czasie II wojny światowej”.
W przeszłości tę informację powielała Małgorzata Paprocka, ówczesna szefowa Kancelarii Prezydenta Andrzeja Dudy. W sierpniu 2024 r. na antenie Trójki powiedziała: „Największe zastrzeżenie prezydenta dotyczy objęcia przez byłego szefa MON Bogdana Klicha placówki w Waszyngtonie. To ponury żart. Za jego urzędowania zginęło więcej polskich generałów niż w czasie II wojny światowej”.
Kilka dni później to stwierdzenie powtórzyła w wywiadzie dla Money.pl.
To porównanie w debecie publicznej ma 15 lat
To porównanie wybrzmiewa przynajmniej od 2011 r. Wtedy poseł PiS Jacek Bogucki w sejmie pytał Donalda Tuska: „czy to prawda, że za pana rządów zginęło w Polsce więcej generałów niż w czasie II wojny światowej?”.
W tym samym roku „Rzeczpospolita” opublikowała rozmowę Roberta Mazurka z generałem Sławomirem Petelickim. Twórca jednostki GROM mówił w niej, że Bogdan Klich to człowiek, który „doprowadził do katastrofalnego stanu armii, a za jego kadencji Polska straciła więcej generałów niż w czasie II wojny światowej”.
Okazuje się, że takie stwierdzenie nie ma pokrycia w faktach.
Ilu generałów zginęło za czasów Bogdana Klicha?
Bogdan Klich pełnił funkcję szefa MON w latach 2007-2011. To w tym czasie doszło do katastrofy smoleńskiej. To wówczas na pokładzie samolotu Tu-154 zginęło 96 osób.
W katastrofie smoleńskiej zginęli:
- szef Sztabu Generalnego generał Franciszek Gągor
- dowódca operacyjny Sił Zbrojnych generał Bronisław Kwiatkowski
- dowódca Sił Powietrznych generał broni pil. Andrzej Błasiak
- dowódca Wojsk Lądowych generał dyw. Tadeusz Buk
- dowódca Wojsk Specjalnych generał dyw. Włodzimierz Potasiński
- dowódca Marynarki Wojennej wiceadmirał Andrzej Karweta
- dowódca Garnizonu Warszawa generał bryg. Kazimierz Gilarski
- katolicki biskup polowy Wojska Polskiego bp. gen. dyw. Tadeusz Płoski
- prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego abp gen. bryg. Miron Chodakowski
- kanclerz Orderu Wojennego Virtuti Militari gen. bryg. Stanisław Nałęcz-Komornicki
To 10 generałów.
Jeden generał zginął w katastrofie lotniczej w Mirosławcu
W 2008 r. doszło do katastrofy wojskowego samolotu na lotnisku wojskowym 12 Bazy Lotniczej w Mirosławcu.
W wypadku zginęło 20 osób, w tym dowódca 1 Brygady Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie gen. bryg. pil. Andrzej Andrzejewski.
Zatem w czasie, kiedy Bogdan Klich pełnił funkcję szefa MON, zginęło 11 generałów.
Ilu generałów zginęło podczas II wojny światowej? Wyliczenia Muzeum II Wojny Światowej
Eksperci z Działu Naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku przyznają, że trudno jednoznacznie odpowiedź na pytanie, ilu polskich generałów zginęło podczas II wojny światowej.
– Tak postawione pytanie jest nieprecyzyjne i problematyczne. Wliczyć powinniśmy też tych, którzy zginęli w miejscach straceń na wschodzie w roku 1940. Oraz chociażby generałów rezerwy i tych, którzy nie byli w służbie czynnej oraz zmarłych w czasie okupacji – informuje Aleksandra Trawińska, rzecznik prasowy Muzeum II Wojny Światowej.
Pewne jest, że łącznie w służbie czynnej na stan z 1 września 1939 r. w Wojsku Polskim – według informacji gdańskiego muzeum – było 97 generałów.
Nie mniej niż 43 zabitych generałów
Muzeum II Wojny Światowej powołuje się na wyliczenia dr. hab. Jacka Pietrzaka z Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego.
– Szybko weryfikując te informacje, należy uznać, że zginęło nie mniej niż 43 generałów – twierdzi Aleksandra Trawińska.
Rzeczniczka przytacza informację Działu Naukowego Muzeum II Wojny Światowej.
– Liczba 43 dotyczy wszystkich generałów, którzy zginęli. W tym ośmiu, którzy polegli, będąc w stanie czynnym, czyli można powiedzieć w walce, na polu bitwy – informuje Muzeum II Wojny Światowej.
Pozostali to generałowie, którzy nie byli na pierwszej linii. To np. generałowie w stanie spoczynku, w rezerwie lub zgładzeni w Katyniu.
Dr hab. Jacek Pietrzak: Zginęło łącznie ponad 50 generałów
Dr hab. Jacek Pietrzak, kierownik Katedry Historii Polski Najnowszej z Uniwersytetu Łódzkiego, w swoim artykule wylicza, że jedynie „w wyniku działań sowieckich śmierć poniosło prawdopodobnie 37 polskich generałów”.
W jego artykule czytamy, że „było wśród nich 12 jeńców z Kozielska i Starobielska zgładzonych w Katyniu i Charkowie, a także inni więźniowie NKWD zamordowani, zmarli lub zaginieni”. Dodatkowo, według jego wyliczeń, tylko w kampanii wrześniowej 1939 roku zginęło siedmiu generałów.
– Dodając natomiast tych, którzy zginęli w wyniku działań niemieckich, mogę stwierdzić, że było ich łącznie znacznie ponad 50. Uwzględniam oczywiście zamordowanych, zmarłych z przyczyn naturalnych, zaginionych, czyli tzw. całościowe straty wojenne – informuje dr hab. Jacek Pietrzak.
Przykładowo w 1943 r. w katastrofie lotniczej w Gibraltarze życie stracił ówczesny Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych gen. Władysław Sikorski.
Podczas II wojny światowej zginęło 22 polskich generałów
– Polskie siły zbrojne poniosły w czasie II wojny światowej ogromne straty wśród najwyższej kadry dowódczej. Choć lista poległych i zamordowanych generałów zapewne pozostaje niepełna, już pobieżny jej przegląd pokazuje skalę poświęcenia polskich oficerów, którzy często walczyli na pierwszej linii frontu – mówi dr Michał Przeperski, pracownik Instytutu Historii PAN oraz Muzeum Historii Polski.
Historyk na naszą prośbę przygotował listę polskich generałów poległych i zamordowanych w czasie II wojny światowej. Poprosiliśmy go o wskazanie miejsca i daty śmierci każdego z nich.
Znajdują się na niej 22 nazwiska. Dr Przeperski zidentyfikował pięciu generałów, którzy polegli z rąk niemieckich podczas kampanii wrześniowej w 1939 r. Pozostali stracili życie z powodu działań Związku Radzieckiego, wielu z nich zostało zamordowanych w Katyniu.
Wykres interaktywny – Generałowie byli mordowani nie tylko jako dowódcy wojskowi, lecz także jako część polskiej elity państwowej, którą okupanci chcieli zniszczyć, by łatwiej podporządkować sobie społeczeństwo – tłumaczy dr Przeperski.
Dane historyków przeczą tezie stawianej przez Andrzeja Dudę
Warto przypomnieć, że 11 generałów, którzy zginęli w latach 2007-2011 było ofiarami wypadków lotniczych.
Generałowie wskazani przez historyków zostali zabici lub zamordowani przez Niemców czy Rosjan. W opinii każdego z nich podczas II wojny światowej zginęło więcej polskich generałów niż w okresie, w którym ministerstwem obrony kierował Bogdan Klich.
Zwróciliśmy się do biura byłego prezydenta Andrzeja Dudy z prośbą o wskazanie źródeł, na podstawie których formułuje swoje stwierdzenie. Po uzyskaniu komentarza dołączymy go do tego artykułu.
Główne wnioski
- Historia jest wykorzystywana do bieżących sporów politycznych. Były prezydent Andrzej Duda konsekwentnie przekonuje, że nie zgodził się na podpisanie nominacji ambasadorskich dla Bogdana Klicha ze względu na fakt, że kiedy ten kierował ministerstwem obrony narodowej, zginęło więcej polskich generałów, niż w czasie II wojny światowej.
- W latach 2007-2011 w wypadkach lotniczych zginęło 11 polskich generałów.
- W czasie II wojny światowej z rąk Niemców i Rosjan zginęło więcej polskich generałów. Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku dowodzi, że było ich minimum 43. Dr hab. Jacek Pietrzak, kierownik Katedry Historii Polski Najnowszej z Uniwersytetu Łódzkiego informuje nas, że łącznie było ich ponad 50. A dr Michał Przeperski, pracownik Instytutu Historii PAN oraz Muzeum Historii Polski, na naszą prośbę przedstawił listę polskich generałów zabitych podczas II wojny światowej. Obejmuje ona 22 nazwiska oraz informacje o miejscu i dacie śmierci.
