Transformacja energetyczna Polski. Co zrobić, by zamienić koszt w przewagę

„Transformacja energetyczna Polski: szanse i wyzwania, jak zmienić koszt w przewagę?” – to tytuł panelu eksperckiego, który odbył się podczas konferencji PowerConnect Energy Summit 2026 w Gdańsku. Tegoroczny PowerConnect stał się forum kluczowych rozmów o bezpieczeństwie energetycznym regionu Morza Bałtyckiego, transformacji energetycznej Polski oraz o budowie krajowych łańcuchów dostaw. Power Partnerem wydarzenia była Grupa Energa.

Dialog i kooperacja

W trakcie dyskusji na jednej scenie spotkali się liderzy polskiej branży energetycznej. Zdaniem Magdaleny Kamińskiej, p.o. prezes Zarządu Energi polska energetyka potrzebuje otwartego, transparentnego i prowadzonego ponad podziałami dialogu całego sektora.

– Musimy postawić przede wszystkim na kooperację i dialog wszystkich obszarów, które mają dzisiaj wpływ na sektor energii, a także na realizację transformacji energetycznej. Mówimy tutaj o dialogu regulatora ze stroną finansującą, ale także o dialogu ze społeczeństwem. To jest bardzo istotne, żeby budować wśród odbiorców energii elektrycznej świadomość, że oni dzisiaj także mają wpływ na to, jak ma wyglądać energetyka. Dziś rozmawiamy o tym, jak zaradzić okresowej nadpodaży produkcji. Stąd nasze dążenie do zwiększenia elastyczności sieci np. przez budowę magazynów energii. Aktualnie Energa rozwija 13 takich projektów – mówiła podczas debaty Magdalena Kamińska, p.o. prezes Zarządu Energi.

Jednym ze sposobów stabilizacji sieci jest właśnie rozbudowa magazynów energii, wspierana finansowo przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Trzeba dać jasny sygnał, że inwestowanie w magazyny energii jest opłacalne.

 – Trzeba dać jasny sygnał, że inwestowanie w magazyny energii jest opłacalne. W tym celu powinniśmy zachęcić stronę finansującą do zainwestowania bądź udostępnienia mechanizmów finansowych na tego typu inwestycje podmiotom takim jak np. Grupa Energa – tłumaczyła prezes.

Energetyczny Biegun Północny

Robert Świerzyński, prezes Energa-Operator, podkreślał, że koszty transformacji nie powinny spoczywać wyłącznie na barkach tych, którzy z korzystają z energii. Przekonywał, że nowoczesny rynek energii musi się opierać na sprawiedliwej redystrybucji kosztów.

– Dziś ciężar finansowy modernizacji spoczywa przede wszystkim na odbiorcach końcowych, szczególnie tam, gdzie OZE rozwija się dynamicznie. Trzeba to zmienić, m.in. przez włączenie w koszty funkcjonowania systemu także wytwórców – mówił Robert Świerzyński.

I wskazywał konkretne rozwiązania, m.in. ewolucję stawek opłat sieciowych oraz nowe zasady przyłączeń.

– Budowa partnerskiej relacji, w której wytwórcy aktywnie uczestniczą w kosztach utrzymania stabilności systemu, to jedyna droga do ochrony interesów odbiorców końcowych – ocenił prezes Energa-Operator.

Świerzyński apelował też o dalszą zmianę świadomości wartości OZE na Północy Polski. Nawiązywał w ten sposób do pojawiającej się w czasie PowerConnect EnergySummit tezy, że biegun energetyczny Polski przesuwa się z południa na północ kraju.

– Zielona energia wytwarzana w naszym regionie jest dziś cenniejszym aktywem niż kiedykolwiek. Wyzwaniem jest to, by jak największa jej część pracowała lokalnie – mówił prezes Energa-Operator.

Tłumaczył, że skoro energia jest na Północy, to tam też powinien podążać biznes, zbliżając tym samym przemysł do źródeł wytwórczych.

Przeczytaj: Świadome zarządzanie energią może pomóc w obniżeniu rachunków za prąd

Dekarbonizacja się opłaca

– W Polsce nie ma już węgla. Mówienie o powrocie do węgla to tak naprawdę pomysł powrotu do węgla rosyjskiego – dosadnie zaczął swoje wystąpienie Grzegorz Onichimowski, prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych.

Nawoływał też do zmiany narracji wokół tematu dekarbonizacji. Jego zdaniem, przez lata przedstawiano tę ideę jako cel sam w sobie. Liczyła się walka o środowisko i bezemisyjność bez względu na jej cenę. Nic dziwnego, że entuzjazm dla transformacji w końcu osłabł, a obywatele i przemysł oczekują raczej niskich cen energii i niezawodnych dostaw niż spełniania celów klimatycznych. Prezes PSE podkreślał, że dekarbonizacja może być opłacalna.

– Unia Europejska słusznie postawiła na niezależność od importu paliw kopalnych, jednak niepotrzebnie uzasadniała to niemal wyłącznie względami klimatycznymi. Potrzebujemy holistycznego podejścia do energetyki – apelował Grzegorz Onichimowski.

Podał obrazowy przykład kierowców azjatyckich tuk-tuków, którzy masowo przechodzą na napęd elektryczny.

– Oni nie robią tego, by oszczędzać środowisko, ale dlatego, że im się to opłaca. Także my potrzebujemy merytorycznego podejście do energetyki i krytycznej analizy tego, co na ten temat dotąd mówiliśmy – mówił Grzegorz Onichimowski.

Unia Europejska słusznie postawiła na niezależność od importu paliw kopalnych, jednak niepotrzebnie uzasadniała to niemal wyłącznie względami klimatycznymi.

Polskie łańcuchy dostaw

Do wypowiedzi prezesa Onichimowskiego nawiązywał Jan Domanik, dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju i strategii PFR. On również przekonywał, że zeroemisyjność to nie tylko kwestia ochrony środowiska, ale przede wszystkim biznesu. Z tego powodu zarówno Europa, jak i Chiny zastanawiają się nad przyspieszeniem dekarbonizacji po to, by wytworzyć nowe gałęzie gospodarki.

– Prędzej czy później cały świat będzie przechodził na energetykę odnawialną. Chodzi o to, byśmy wtedy dysponowali najnowocześniejszymi i najtańszymi technologiami. Polski Fundusz Rozwoju chce, by wiatraki czy farmy fotowoltaiczne budowały polskie przedsiębiorstwa. Wierzymy też, że w przyszłości będziemy dysponowali całymi lub prawie całymi łańcuchami dostaw związanymi z wytwarzaniem energii odnawialnej – podsumował Jan Domanik.

Energia jak rakiety

Tomasz Bendlewski, wiceprezes Asseco Poland odpowiadający za Pion Energetyki i Gazownictwa, podkreślał znaczenie cyfryzacji dla polskiej energetyki. Jego zdaniem, temat jest niedostatecznie obecny w debacie publicznej. Nawiązał do obecnej na Power Connect dyskusji na temat local content.

– W kontekście betonu czy stali odmienia się te pojęcia przez wszystkie przypadki, ale prawie nie mówi się o informatyce. Czy to znaczy, że już nie chcemy inwestować w branżę informatyczną? - pytał Tomasz Bendlewski.

Apelował, by spojrzeć na to zagadnienie przez pryzmat suwerenności i bezpieczeństwa.

– W kontekście obronności cała Polska mówi o kodach źródłowych do wyrzutni wieloprowadnicowych HIMARS. Dziwi mnie, że nie ma dyskusji o tym, co by było, gdyby polski sektor energetyczny utracił na minutę dostęp do danych, które sterują energetyką – mówił wiceprezes Asseco Poland.

Podkreślał, jak ważne są sensowne inwestycje w projekty informatyczne w branży energetycznej. W tym kontekście zwracał uwagę na rolę uruchomionego 1 lipca 2025 r. systemu CSIRE (Centralny System Informacji Rynku Energii). To scentralizowany system IT, który integruje dane z detalicznego rynku energii elektrycznej. Bendlewski podkreślał, że to kluczowy system dla polskiej energetyki, więc jego ciągłość działania jest priorytetem bezpieczeństwa.

Renata Mroczek, prezes Urzędu Regulacji Energetyki, mówiła o ważnej roli regulatora. Przypomniała, że pod koniec ubiegłego roku z jej inicjatywy powstał Ponadsektorowy Akcelerator Rozwoju Polskiej Energetyki przy prezesie URE. Jego zadaniem jest koordynacja działań na rzecz pogłębienia współpracy podmiotów kształtujących szeroko rozumiany rynek energii w Polsce oraz sektorów wrażliwych na zmiany cen energii.

– Państwo polskie powinno sobie odpowiedzieć na pytanie, czy chce mieć sprawnego regulatora. Celowo nie użyłam sformułowania „silnego”, lecz „sprawnego”. Taki regulator powinien się przyglądać transformacji i nadawać m.in. kierunek rozwojowi polskiej energetyki – mówiła Renata Mroczek.

PowerConnect 2026 to już II edycja imprezy, której organizatorem są Międzynarodowe Targi Gdańskie. W całości poświęcona jest tematom energetycznym oraz branżom pokrewnym wspierającym sektor energetyczny. Patronem medialnym wydarzenia był XYZ.

Główne wnioski

1. Polska energetyka powinna dążyć do zwiększenia elastyczności sieci, m.in. przez budowę magazynów energii.
2. Zdaniem Grzegorza Onimichowskiego Polska nie może już wrócić do węgla, a głoszenie takich postulatów to de facto pomysł powrotu do węgla rosyjskiego.
3. Niezwykle ważne są mądre inwestycje w projekty informatyczne w branży energetycznej.

Materiał powstał przy współpracy z Grupą Energa.