Zaloguj się 
Dzieje się!
Grupa Virtus rusza z projektem odzysku surowców krytycznych. Hałdy na Śląsku mogą stać się „kopalnią” metali
Grupa Virtus rozpoczyna projekt odzysku surowców krytycznych z odpadów przemysłowych i elektroodpadów, wpisujący się w unijną strategię bezpieczeństwa surowcowego. Spółka planuje eksploatację hałd na Śląsku, wykorzystując technologie rozwijane we współpracy z prof. Przemysławem Łosiem i jego zespołem.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy stare hałdy przemysłowe mogą stać się nowym źródłem surowców krytycznych.
- Jak projekt Grupy Virtus wpisuje się w unijną strategię uniezależniania się od dostaw surowców z Chin.
- Czy Grupa Virtus, wspierana przez naukowców i inżynierów, jest gotowa do rozpoczęcia realizacji projektu i produkcji.
Grupa Virtus (wcześniej Raen) ogłosiła realizację projektu w obszarze surowców krytycznych i materiałów strategicznych, zgodnie ze strategią przyjętą w lutym 2026 r. Przedsięwzięcie zakłada odzysk, przetwarzanie oraz wytwarzanie materiałów zawierających metale i pierwiastki zaliczane do surowców krytycznych i strategicznych dla przemysłu obronnego oraz sektorów dual use. Jak wskazano w komunikacie, projekt opiera się na współpracy z prof. Przemysławem Łosiem oraz jego zespołem, a także na wykorzystaniu dostępnych na rynku autorskich technologii odzysku metali i surowców krytycznych z surowców wtórnych – w szczególności z odpadów przemysłowych, hałd pogórniczych, odpadów hutniczych, popiołów, pyłów oraz innych materiałów zawierających pierwiastki o znaczeniu strategicznym.
– To pierwszy projekt realizowany w ramach Grupy Virtus. Przedsięwzięcie ma solidne podstawy technologiczne i dobre perspektywy biznesowe. Szybkie rozpoczęcie jego realizacji mieści się w naszych obecnych możliwościach finansowych, więc możemy startować. Wytypowaliśmy dwie lokalizacje składowisk na Dolnym i Górnym Śląsku, które były wcześniej badane pod kątem występowania surowców i metali rzadkich. Wyniki są obiecujące. Początkowe nakłady na eksploatację każdej z hałd wyniosą ok. 3 mln zł – mówi Rafał Rachalewski, prezes Grupy Virtus.
Problemy Europy z surowcami krytycznymi
Założenia projektu wpisują się w strategię Unii Europejskiej określoną w Critical Raw Materials Act (CRMA), regulującą dostęp do surowców krytycznych, takich jak metale ziem rzadkich, lit czy kobalt. Celem dokumentu jest zmniejszenie zależności Europy od importu, w tym m.in. z Chin.
– Strategia zakłada, że do 2030 r. co najmniej 10 proc. rocznego zapotrzebowania Unii Europejskiej na pierwiastki krytyczne będzie pokrywane z wydobycia na terenie UE, a minimum 25 proc. – z recyklingu. Nasze przedsięwzięcie wpisuje się w te założenia – zaznacza Norbert Komar, dyrektor projektu.
Na początkowym etapie firma będzie koncentrować się na odpadach pohutniczych oraz elektroodpadach.
– Wiedza o tym, że w Polsce istnieje duży potencjał odzysku surowców i metali rzadkich, funkcjonuje od lat w środowisku naukowym i przemysłowym. Dotychczas brakowało jednak zarówno koncepcji, jak i odwagi, aby efektywnie wykorzystać istniejące – często historyczne – składowiska. Grupa Virtus zamierza przecierać szlaki w tym obszarze – dodaje Norbert Komar.
Jak wskazuje, krajowe huty produkują setki tysięcy ton odpadów rocznie, a dodatkowym źródłem surowców są elektroodpady.
– Dwie postindustrialne hałdy, które chcemy eksploatować i dla których negocjujemy umowy z właścicielami, dostarczą ok. 150 ton materiału bazowego każda. Materiał ten zawiera wiele cennych pierwiastków możliwych do odzysku – podaje Rafał Rachalewski.
Grupa Virtus postawiła na odzysk metali
Prof. Przemysław Łoś, autor technologii eksploracji surowców ziem rzadkich i partner projektu realizowanego z Grupą Virtus, wskazuje, że w Polsce istnieje wiele historycznych hałd odpadów poprodukcyjnych. Jednocześnie regulacje unijne istotnie ograniczają powstawanie nowych składowisk – zakłady są zobowiązane do bieżącego zagospodarowywania odpadów i włączania ich do obiegu zamkniętego.
– To źródło wielu cennych dla przemysłu europejskiego, w tym polskiego, pierwiastków. Ich odzysk wymaga dużej elastyczności technologicznej – będziemy korzystać zarówno z autorskich rozwiązań, jak i technologii dostępnych na rynku. Naszym celem jest kompleksowy recykling i pozyskiwanie możliwie szerokiego spektrum pierwiastków opłacalnych ekonomicznie. O ile ja i mój zespół dysponujemy wiedzą naukową i technologiczną, o tyle brakuje nam kompetencji biznesowych, dlatego liczymy na wsparcie Grupy Virtus. Chcemy rozwijać projekt, który w niedalekiej przyszłości osiągnie rentowność – zaznacza prof. Przemysław Łoś.
– Pierwsze wytypowane przez nas hałdy i skupiska elektroodpadów stanowią „kopalnię” takich metali i pierwiastków jak bizmut, miedź, cynk, magnez, złoto czy srebro. Ich obecność została potwierdzona laboratoryjnie. Jesteśmy w stanie je odzyskiwać, tworząc półprodukty lub produkty, na które istnieje zapotrzebowanie rynkowe – mówi Norbert Komar.
Warto wiedzieć
Surowce krytyczne w Unii Europejskiej
Surowce krytyczne (m.in. lit, kobalt, nikiel, grafit i metale ziem rzadkich) stanowią podstawę nowoczesnych technologii, energetyki i obronności. Jak wskazuje EY, Europa mierzy się z rosnącą zależnością od importu oraz ograniczeniami eksportowymi – zwłaszcza ze strony Chin, które kontrolują ok. 70 proc. wydobycia i 90 proc. przetwarzania tych surowców. W 2025 r. Pekin wprowadził dodatkowe restrykcje eksportowe, co zwiększyło obawy o stabilność dostaw w UE.
Unia Europejska odpowiada działaniami wzmacniającymi bezpieczeństwo surowcowe. Program RESourceEU zakłada rozwój wspólnych zakupów, magazynowania, przetwarzania, dywersyfikację źródeł dostaw oraz rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Równolegle wdrażane jest rozporządzenie CRMA, wspierające projekty strategiczne w obszarze wydobycia, przetwarzania, recyklingu i substytucji surowców.
W Polsce trwają prace nad dostosowaniem regulacji do CRMA. Obejmują one m.in. system koordynacji projektów, monitoring łańcuchów dostaw, program poszukiwań surowców oraz mechanizmy sankcyjne. Planowana jest także aktualizacja Polityki Surowcowej Państwa oraz rozwój krajowych zasobów, wspierający m.in. elektromobilność, OZE i przemysł.
Projekt Grupy Virtus niebawem startuje
Grupa Virtus informuje, że prowadzi rozmowy dotyczące uruchomienia produkcji specjalistycznych urządzeń i instalacji technologicznych przeznaczonych do odzysku metali i surowców krytycznych z materiałów wtórnych. W dalszej perspektywie ma to umożliwić budowę instalacji przemysłowych do przetwarzania materiałów zawierających metale i pierwiastki o znaczeniu strategicznym.
– Maszyna, którą zamawiamy, pozwoli w pierwszej fazie przetwarzać ok. 50 ton odpadów poprzemysłowych na dobę. Docelowo moce mają wzrosnąć do 300 ton. Z pracami będziemy mogli ruszyć już we wrześniu lub październiku 2026 r. – podaje Rafał Rachalewski.
Główne wnioski
- Grupa Virtus rozpoczyna realizację pierwszego projektu w ramach nowej strategii, koncentrującego się na odzysku i przetwarzaniu surowców krytycznych z odpadów przemysłowych. Przedsięwzięcie opiera się na współpracy z zespołem naukowym oraz wykorzystaniu zarówno autorskich, jak i dostępnych technologii. Uruchomienie projektu jest możliwe dzięki dostępnemu finansowaniu oraz obiecującym wynikom badań wytypowanych hałd.
- Inicjatywa wpisuje się w strategię Unii Europejskiej zakładającą zwiększenie niezależności w zakresie surowców krytycznych, w szczególności poprzez rozwój recyklingu. W Polsce istnieje znaczący, dotychczas niewykorzystany potencjał odzysku metali z odpadów postindustrialnych i elektroodpadów. Projekt Grupy Virtus może przyczynić się do jego zagospodarowania, jednocześnie wyznaczając kierunek dla podobnych inicjatyw.
- Planowane działania obejmują nie tylko odzysk metali, ale także rozwój technologii oraz budowę instalacji do ich przetwarzania na skalę przemysłową. Już na początkowym etapie projekt zakłada przetwarzanie istotnych ilości odpadów z możliwością dalszego zwiększania mocy produkcyjnych. Celem jest osiągnięcie rentowności poprzez wytwarzanie produktów zawierających cenne pierwiastki, na które istnieje realne zapotrzebowanie rynkowe.
