Masz firmę i co dalej?
Nie tylko fotowoltaika. Biznes odkrywa nowe źródła energii
Dane pokazują wyraźny wzrost znaczenia OZE, a jednocześnie ujawniają niewykorzystany potencjał firm, które mogą produkować energię na własne potrzeby i obniżać koszty działalności. Co sprawia, że jedni już inwestują w fotowoltaikę, biogaz i niestandardowe źródła energii, a inni wciąż się wahają?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmienia się struktura produkcji energii w Polsce i dlaczego rośnie znaczenie OZE.
- Jaką rolę w transformacji energetycznej odgrywają MŚP i kim są prosumenci.
- Gdzie tkwi niewykorzystany potencjał firm w zakresie własnej produkcji energii.
Mimo politycznych sporów wokół odnawialnych źródeł energii, dane Forum Energii za 2025 r. wskazują na postępujące zmiany w strukturze produkcji energii. Przykładowo, łączny udział węgla w produkcji energii elektrycznej w Polsce po raz pierwszy w historii spadł poniżej 50 proc. w pierwszych pięć miesięcy roku.
Rosnąca rola MŚP w energetyce prosumenckiej
W procesie transformacji energetycznej widać coraz większy udział MŚP, które obok gospodarstw domowych stanowią istotną część ok. 1,6 mln prosumentów eksploatujących mikroinstalacje w 2025 r., wynika z raportu Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE).
Warto wiedzieć
Kim jest prosument?
Prosument to osoba lub podmiot, który jednocześnie produkuje i konsumuje energię elektryczną z odnawialnych źródeł, takich jak instalacje fotowoltaiczne.
Na rynku są jednak luki. Najbardziej widać je u prosumentów średniej wielkości, którzy posiadają instalacje od 50 do 500 kW. Obsługują oni jedynie 1450 takich instalacji o łącznej mocy 368 MW. Instytut Energetyki Odnawialnej wskazuje, że to niewiele. Energia ze słońca jest bowiem jednym z tańszych źródeł.
Istotną szansą na aktywację przedsiębiorstw jako autoproducentów energii są nowe regulacje dotyczące prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, które weszły w życie 2 lipca 2025 r.
Dzięki tej formule odbiorcy końcowi mogą wytwarzać energię na własne potrzeby, nawet jeśli instalacja działa daleko od miejsca zużycia. Takie rozwiązanie wspiera firmy, które nie mają u siebie odpowiednich warunków technicznych. Często brakuje im wolnej przestrzeni lub posiadają zadaszenie, które nie spełnia wymogów niezbędnych do montażu paneli.
W raporcie Prezesa URE czytamy, że na koniec 2025 r. w systemie zarejestrowano 272 takich prosumentów, których instalacje fotowoltaiczne dysponowały łączną mocą 1734 MW. Praktyczne wdrożenie tego modelu jest ściśle powiązane z uruchomieniem Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE), służącego do technicznego rozliczania transakcji między wytwórcą a odbiorcą.
Preferencyjne finansowanie zielonych inwestycji dla MŚP
Bank Gospodarstwa Krajowego oferuje mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom specjalistyczne instrumenty finansowe wspierające inwestycje w odnawialne źródła energii oraz bardziej oszczędne korzystanie z energii i surowców. Pieniądze na ten cel pochodzą z Funduszy Europejskich na lata 2021–2027, a konkretnie z programów regionalnych.
Przedsiębiorcy mogą ubiegać się o pożyczki, których wartość sięga 15 mln zł, przy oprocentowaniu zaczynającym się od 0 proc. w skali roku. Mechanizm wsparcia przewiduje również karencję w spłacie do 18 miesięcy oraz możliwość otrzymania dotacji do 50 proc.
Warunki w poszczególnych regionach mogą się różnić. Dlatego warto odwiedzić stronę BGK i sprawdzić ofertę w swoim województwie.
Firmy, którym udało się zdobyć finansowanie
Przykładem wykorzystania dostępnych mechanizmów finansowych jest firma Deftrans z województwa wielkopolskiego. Producent mebli łazienkowych sfinansował budowę własnej farmy fotowoltaicznej dzięki Pożyczce OZE dla Przedsiębiorstw w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021–2027.
Wartość finansowania sięgnęła prawie 3,2 mln zł. Firma skorzystała ze stałego oprocentowania na poziomie 1 proc. rocznie, dzięki czemu obniżyła koszty inwestycji. Jednocześnie ograniczy wydatki na energię elektryczną – szacuje, że spadną one o 25–30 proc. rocznie.
Projekt postawił przed zespołem konkretne wyzwanie techniczne. Trzeba było utrzymać ciągłość pracy produkcji i jednocześnie przełączyć zasilanie na farmę fotowoltaiczną. Proces wymagał precyzji i dobrej koordynacji. Ostatecznie wszystko przebiegło zgodnie z planem, a instalację uruchomiono bez przestojów.
Podobną ścieżkę obrała firma W-M Glass z Bartoszyc, działająca w branży obróbki szkła. Zrealizowała instalację o mocy 0,5 MW sfinansowaną pożyczką z programu Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021–2027.
Przedsiębiorstwo skorzystało z preferencyjnych warunków obejmujących stałe oprocentowanie w wysokości 1,5 proc. w skali roku oraz 10-letni okres spłaty. W tym przypadku inwestor uzyskał dodatkowo premię w wysokości 24 proc. wartości przedsięwzięcia dzięki wdrożeniu inteligentnych systemów zarządzania energią.
Szacowane oszczędności dla tej firmy mają wynieść około 330 tys. zł rocznie, a obniżenie śladu węglowego produktów ma poprawić jej pozycję na rynkach skandynawskich, gdzie od 2026 r. wymagane będzie raportowanie emisyjności towarów.
Zagospodarowanie odpadów w modelu OZE
OZE to nie tylko fotowoltaika. Przykładem jest spółka Gaz-Tre, która wykorzystała Pożyczkę OZE w gospodarce z programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027 na budowę biogazowni przy gorzelni w Ruskich Piaskach.
Koszt inwestycji wyniósł około 13 mln zł brutto, przy czym pożyczka pozwoliła na sfinansowanie 100 proc. wartości netto projektu. Celem inwestycji jest przetwarzanie odpadów z produkcji alkoholu etylowego na biogaz, który jest wykorzystywany do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w procesie wysokosprawnej kogeneracji.
Dzięki tej inwestycji zakład ograniczył zużycie węgla, zyskał dostęp do pary technologicznej z OZE oraz produkuje naturalne nawozy, zwiększając swoją niezależność energetyczną.
Siłownia, która zasila sama siebie
Źródłem energii nie musi być słońce i wiatr. Sieć siłowni FutureBody pokazuje to w klubie w Kołobrzegu, gdzie prąd wytwarzają sami ćwiczący.
Placówka wykorzystuje sprzęt z technologią ECO-POWER. Urządzenia konwertują energię kinetyczną, którą wytwarzają osoby ćwiczące na bieżniach, orbitrekach i rowerach stacjonarnych, a następnie przekształcają ją w energię elektryczną. Trafia ona następnie do wewnętrznych instalacji klubu i zasila inne urządzenia.
Przedsięwzięcie zostało sfinansowane przy pomocy standardowej pożyczki rozwojowej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021–2027. W przygotowywaniu niezbędnej dokumentacji pomagała Fundacja na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa, dzięki czemu firma przeszła sprawnie cały proces formalny.
Zastosowane rozwiązania finansowe i technologiczne pomogły sieci FutureBody obniżyć koszty energii oraz wzmocnić swoją pozycję na rynku.
Główne wnioski
- Transformacja energetyczna w Polsce przyspiesza, a spadek udziału węgla poniżej 50 proc. pokazuje trwałą zmianę kierunku.
- MŚP stają się coraz ważniejszym uczestnikiem rynku energii, ale ich potencjał – szczególnie w segmencie średnich instalacji – wciąż pozostaje niewykorzystany.
- Nowe modele, takie jak prosument wirtualny, obniżają bariery wejścia i umożliwiają inwestycje nawet firmom bez własnej infrastruktury.
Tekst powstał na zlecenie Banku Gospodarstwa Krajowego. Artykuł ma charakter informacyjny oraz marketingowy. Przyznanie pożyczki uzależnione jest od pozytywnej analizy zdolności kredytowej oraz wymaganych zabezpieczeń. Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Więcej informacji o produkcie znajdziesz na www.bgk.pl/pozyczkiunijne

