Zaloguj się 
Dzieje się!
Matura w Polsce. Jak nasze egzaminy wyglądają na tle innych krajów?
Czesi kłócą się o obowiązkowy egzamin z matematyki, na Słowacji abiturienci mają przerwę na posiłek, a w Niemczech do egzaminu dojrzałości przystępuje około 30 proc. uczniów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaka jest zdawalność egzaminu maturalnego w Polsce.
- Jak wygląda matura w Czechach i na Słowacji.
- Jak skonstruowany jest system edukacyjny w Niemczech.
W poniedziałek 4 maja 2026 roku maturzyści w całej Polsce zasiedli do pierwszego w tym roku egzaminu maturalnego – z języka polskiego na poziomie podstawowym.
Maturę zdaje prawie 345 tys. tegorocznych absolwentów liceów ogólnokształcących, techników i szkół branżowych II stopnia oraz abiturienci z wcześniejszych roczników. Egzaminy pisemne potrwają do 21 maja, a ustne do 30 maja.
Dwa egzaminy ustne
Polski maturzysta musi przystąpić do trzech pisemnych egzaminów na poziomie podstawowym. To język polski, matematyka i język obcy. Obowiązkowy jest też jeden pisemny egzamin na poziomie rozszerzonym. Chętni mogą zdawać maksymalnie pięć egzaminów na poziomie rozszerzonym. Tak zapewne wybiorą osoby, które planują rekrutację na wiele kierunków studiów.
Ponadto wszyscy tegoroczni abiturienci przystąpią do dwóch egzaminów ustnych. W swoich szkołach będą zdawać egzamin z języka polskiego i obcego.
Uczennice (zwykle) lepsze od uczniów
Wyniki egzaminu maturalnego w Polsce stanowią podstawowe kryterium naboru na poszczególne kierunki studiów wyższych. Próg zdawalności przedmiotu maturalnego wynosi 30 proc. W zeszłym roku egzamin maturalny zdało 80,1 proc. uczennic i 79,6 proc. uczniów. W ostatnich piętnastu latach najtrudniejszy okazał się egzamin w roku 2014. Zdało go jedynie 69,7 proc. mężczyzn i 71,6 proc. kobiet.
Niemal zawsze uczennice lepiej sobie radzą z egzaminem maturalnym niż uczniowie. Wyjątek stanowiły lata 2015 i 2023.
Wykres interaktywny Czesi rezygnują z obowiązkowego egzaminu z matematyki
W 2020 roku Czesi zdecydowali, że maturzyści nie będą zmuszeni do podchodzenia do obowiązkowej matury z matematyki, co od razu przełożyło się na wzrost zdawalności matury z 88,63 proc. absolwentów w 2020 roku do 92,15 proc. w 2021 roku. Przywołane dane dotyczą uczniów, którzy podeszli do matury tuż po zakończeniu szkoły. W przypadku osób, które po przerwie wracają do matury, egzamin zdaje połowa.
W 2025 roku czeski egzamin dojrzałości zdało prawie 89,5 proc. spośród wszystkich zdających. To dużo lepszy wynik niż w przypadku matury w Polsce. U naszych południowych sąsiadów matura nie jest jednak przepustką na studia. Absolwenci zdają dodatkowy egzamin wstępny (pisemny lub ustny).
Poza tym w Czechach jak w Polsce
Czeska matura przypomina tę w Polsce. Składa się z wystandaryzowanej części pisemnej oraz egzaminów ustnych, które organizowane są w szkołach. Matury pisemne zaplanowano w tym roku między 4 i 7 maja. Część ustna odbędzie się między 16 maja i 10 czerwca, a o konkretnych terminach zdecydują dyrektorzy szkół.
Część pisemna obejmuje obowiązkowy egzamin z czeskiego języka i literatury oraz drugiego przedmiotu. Tu czescy uczniowie wybierają język obcy lub matematykę. Uczeń może wybrać dodatkowo dwa egzaminy spośród: języka obcego, matematyki lub rozszerzonej matematyki.
Matura o bohaterach gier komputerowych
Na Słowacji matury rozpoczynają się w marcu, a tematy prac na egzaminie z języka słowackiego ogłaszane są w publicznym radio. W tym roku słowaccy uczniowie wybierali między następującymi tematami:
- Osoba, która uczyniła mnie lepszym człowiekiem (charakterystyka postaci)
- Czy bohaterów gier komputerowych można porównać z bohaterami literackimi (opinia)
- Teraz już wiem, czym jest dobroczynność (rozprawka).
Maturzyści mogli także podzielić się swoimi refleksjami nad słowami słowackiego działacza narodowego Ľudovíta Štúra na temat istoty szczęścia w życiu społecznym.
Uczniowie piszą też test z języka słowackiego i literatury. Test i rozprawkę dzieli… przerwa obiadowa.
Ta część egzaminu nie należy do najtrudniejszych, w 2025 roku języka słowackiego i literatury nie zdało (zdobyli nie więcej niż 33 proc. punktów) jedynie 4,4 proc. maturzystów.
Obowiązkowa matura z matematyki od 2031 roku
Ponadto wszyscy słowaccy maturzyści piszą obowiązkowy egzamin z języka obcego minimum na poziomie B1. Chętni przystępują do egzaminu z matematyki, który od 2031 roku będzie już obowiązkowy dla wszystkich zdających. Przedstawiciele mniejszości narodowych zdają jeszcze obowiązkowy egzamin z dodatkowego języka. To spora część maturzystów na Słowacji, np. mniejszość węgierska stanowi niemal 10 proc. słowackich obywateli.
Słowaccy uczniowie zdają także wewnętrzny egzamin maturalny w szkole. Ocena znajduje się na świadectwie ukończenia szkoły. Egzamin może mieć postać testu, egzaminu ustnego, obrony projektu, omówienia eksperymentu, a nawet występu artystycznego.
Wynik egzaminu maturalnego – podobnie jak w Czechach – nie jest kluczem do drzwi na słowackie uczelnie wyższe. Te organizują dodatkowe egzaminy wstępne.
Niemcy stawiają na szkolenie zawodowe
W Niemczech są różnice w systemach edukacji, bowiem za politykę oświatową odpowiadają kraje związkowe.
Egzamin maturalny nie jest tak powszechny jak w Polsce, Czechach czy na Słowacji, bowiem u naszych zachodnich sąsiadów przyjęto założenie, że system edukacyjny oparty jest na formule „70 do 30”. To znaczy, że 70 proc. młodzieży uczy się w systemie zawodowym, a tylko 30 proc. uzyskuje wykształcenie ogólne i zdaje maturę, która jest przepustką do nauki na uczelniach wyższych.
W zależności od kraju związkowego maturzyści zdają egzamin z czterech lub pięciu przedmiotów, z czego przynajmniej jeden zdawany jest w formie ustnej. Jest duża dowolność doboru przedmiotów maturalnych, ale muszą one obejmować język, literaturę i sztukę, nauki społeczne oraz matematykę, nauki ścisłe i techniczne.
Główne wnioski
- W zeszłym roku egzamin maturalny w Polsce zdało 80,1 proc. uczennic i 79,6 proc. uczniów. W Czechach próg zdawalności jest na poziomie 90 proc., ale matura u naszych południowych sąsiadów nie jest gwarantem dostania się na studia. Czeskie uczelnie organizują dodatkowe egzaminy wstępne.
- W Polsce obowiązuje obowiązkowy egzamin z matematyki. W Czechach w 2020 roku zdecydowano o jego likwidacji i dziś matematyka jest jednym z przedmiotów do wyboru. Za to Słowacy szykują się do wprowadzenia obowiązkowej matury z matematyki. Jako pierwsi napiszą ją zdający w roku 2031.
- W Niemczech za szkolnictwo odpowiadają kraje związkowe, dlatego egzaminy w różnych częściach kraju mogą się różnić. Nasi zachodni sąsiedzi mocno stawiają na szkolenie zawodowe. Jedynie 30 proc. uczniów zdaje maturę i podejmuje edukację na uczelniach wyższych.
