Zaloguj się 
Dzieje się!
Polska i Włochy chcą współpracować. Może w Afryce?
Ministerstwa spraw zagranicznych Polski i Włoch zawarły umowę o współpracy strategicznej. Warto wykorzystać włoską maestrię w dyplomacji gospodarczej w Afryce. Rzym udzieli 5,5 mld euro grantu dziewięciu krajom w ramach Planu Mattei. To szansa dla polskich firm z kilku branż.
Z tego artykułu dowiesz się…
- W jakim zakresie Polska i Włochy mają pogłębić współpracę dyplomatyczną.
- Jak działa włoska dyplomacja ekonomiczna.
- Jakie polskie firmy mogą odnieść korzyści z polsko-włoskiej współpracy w zakresie projektów na terenie Afryki.
Włoskie przysłowie głosi „kto znajduje przyjaciela, znajduje skarb”. 22 kwietnia w Rzymie odbyło się Polsko-Włoskie Forum Strategiczne „The Bridge”. Według deklaracji złożonych podczas forum takim skarbem dla siebie mają być Polska i Włochy. Współpraca państw w zakresie dyplomacji ekonomicznej ma mieć szczególne znaczenie w Afryce, gdzie Włochy realizują wielkie projekty, takie jak Plan Mattei. Polskie firmy mogą być dla włoskich wiarygodnymi podwykonawcami. Włosi są z kolei mistrzami dyplomacji gospodarczej. Potrafią budować relacje biznesowe z niezwykłą finezją.
Most strategiczny od Bałtyku po Morze Śródziemne
W trakcie forum zostało podpisane memorandum o porozumieniu między Ministerstwem Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej a Ministerstwem Spraw Zagranicznych i Współpracy Międzynarodowej Republiki Włoskiej. Dotyczyło systematycznych konsultacji oraz współpracy strategicznej. W przeszłości interesy obu państw bywały rozbieżne. Na przykład do czasu wybuchu wojny w Ukrainie Włochy były jednym z głównych przeciwników nakładania sankcji na Rosję, podczas gdy Polska była ich wielkim orędownikiem. Wynikało to z faktu funkcjonujących przez lata silnych relacji gospodarczych między Włochami i Rosją. Opierały się na imporcie rosyjskiego gazu oraz eksporcie włoskich towarów luksusowych na rynek rosyjski. Po 2022 r. Włochy jednak zrezygnowały z dostaw gazu z Rosji na rzecz zwiększenia zakupów w Algierii i Libii. Rynek rosyjski został zamknięty dla włoskich towarów.
Rozbieżności dotyczą natomiast tego, na jakich odcinkach geograficznych powinna koncentrować się uwaga NATO i UE. Dla Włoch priorytetem jest basen Morza Śródziemnego, a dla Polski – Europa Wschodnia. Oba państwa są natomiast adwokatami na rzecz przystąpienia do NATO i UE państw Bałkanów Zachodnich.
Sposobem na pogodzenie interesów Polski i Włoch jest nawiązanie współpracy w Afryce. Włoskie firmy chcą być tam liderem gospodarczym i politycznym, a Polska chciałaby uzyskać dla swoich firm większy dostęp do rynków, w tym do zamówień publicznych. Dodatkowo oba państwa planują nawiązanie współpracy technologicznej w zakresie odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej, agrobiznesu i przetwórstwa żywności.
Maestria włoskiej dyplomacji ekonomicznej
Włoska dyplomacja ekonomiczna słynie z niezwykłej maestrii przekładającej się na zdobywane później kontrakty. Szczególnie w Afryce włoskie sposoby na budowanie relacji, polegające na przeplataniu rozmów biznesowych z miłym spędzaniem wspólnego czasu, mają wysoką skuteczność. Ich styl najlepiej oddaje włoskie przysłowie, które głosi że „najlepsze interesy robi się w restauracji, a nie w biurze”. Gdy mieszkałem w Algierii, która stała się głównym dostawcą gazu do Włoch, wielokrotnie spotykałem się z opinią, że Włosi uważnie analizują błędy Francuzów, by opracować taktykę działania w Afryce. W przeciwieństwie do Francji Włochy nie miały problemów z przeproszeniem państw afrykańskich za kolonializm. Podręcznikowym przykładem w tym zakresie jest włosko-libijski traktat o przyjaźni z 2008 r. Włochy zgodziły się w nim nawet na wypłacenie Libii reparacji w wysokości 5 mld dolarów, przy zastrzeżeniu, że będą one przeznaczone na inwestycje infrastrukturalne realizowane przez włoskie firmy.
Ikoną włoskiej dyplomacji ekonomicznej był założyciel i pierwszy prezes włoskiego giganta paliwowego ENI – Enrico Mattei. Wspierał on ruchy narodowowyzwoleńcze w koloniach francuskich, by po uzyskaniu przez nie niepodległości uzyskać korzystne kontrakty na import gazu i ropy naftowej. Jego nazwisko nosi ogłoszony w styczniu 2024 r. plan rozwojowy dla dziewięciu państw afrykańskich. Mają uzyskać od Włoch grant o łącznej wartości 5,5 mld euro na realizację projektów zgłaszanych przez ich rządy. Ich realizacja na być powierzona włoskim firmom, a nadzór nad nimi – włoskim agencjom rządowym.
Instytucją odpowiedzialną za dyplomację ekonomiczną jest Włoska Agencja Inwestycji i Handlu (ICE). Jej zadaniem jest wspieranie – we współpracy z włoskimi ambasadami – małych i średnich firm włoskich w ekspansji zagranicznej. Wspólnie też mają promować markę „Made in Italy” przez pozycjonowanie włoskich towarów jako produktów wysokiej jakości.
Il vantaggio reciproco (win-win)
Polsko-włoska współpraca może przynieść wzajemne korzyści (win-win). Włochy mają silne relacje polityczne, zwłaszcza z krajami Afryki Północnej, które przekładają się na ułatwienia na tych rynkach. Na przykład samochody marki Fiat na rynku algierskim rywalizują z pojazdami chińskich marek, pozostawiając w tyle wycofywane z rynku marki francuskie. I tu pojawia się szansa dla polskich firm. Nasz kraj jest jednym z czołowych producentów części samochodowych, również do włoskich aut. Polskie firmy mogą też być atrakcyjnymi podwykonawcami podczas projektów infrastrukturalnych realizowanych przez włoskie firmy m.in. w ramach Planu Mattei.
Zagrożeniem dla współpracy polsko-włoskiej może być konkurencja innych państw przemysłowych zainteresowanych wejściem w podobną współpracę. Wymienić tu należy przede wszystkim Turcję, która dotychczas jest konkurentem zarówno Polski, jak i Włoch w wielu sektorach. 26 marca br. w Ankarze ministrowie przemysłu Turcji i Włoch podpisali deklarację zakładającą zwiększenie do 2030 r. wymiany handlowej do 40 mld dolarów oraz wzajemnych inwestycji do 25 mld dolarów. Dla porównania: włoskie inwestycje w Polsce wynoszą 7 mld dolarów, a polsko-włoska wymiana handlowa to 36,2 mld dolarów.
Główne wnioski
- Polska zamierza pogłębić współpracę w zakresie dyplomacji ekonomicznej z Włochami, wykorzystują m.in. bardzo dobre relacje tego kraju w Afryce.
- Włoska dyplomacja ekonomiczna cechuje się wysoką skutecznością. Włosi promują swoje produkty jako wyroby wysokiej jakości, budują bliskie relacje z rządami afrykańskimi oraz uczą się na błędach dyplomacji francuskiej.
- Polskie firmy mogą osiągać korzyści jako wiarygodni podwykonawcy w dużych włoskich projektach realizowanych na terenie Afryki. Dla Włoch może być to sposób na zmniejszenie kosztów swoich usług, a dla Polski – na zminimalizowanie ryzyka biznesowego w Afryce.
