Minister Żurek twierdzi, że „Izrael nie wydaje swoich obywateli”. A co mówią fakty?

Nasz dziennikarz Rafał Mrowicki w ostatnim wywiadzie pytał ministra sprawiedliwości o planowane działania prokuratury w kontekście Zondacrypto i jej szefa Przemysława Krala.

– Dobrze wiemy, że Izrael nie wydaje swoich obywateli, dlatego część biznesmenów zdobywa tam obywatelstwo i paszport, a następnie realizuje plany przestępcze. Wiemy też, że pan Kral ma izraelski paszport – mówił minister sprawiedliwości Waldemar Żurek w wywiadzie opublikowanym 5 maja w serwisie XYZ.

Donald Tusk o ekstradycji obywateli Izraela

Podobne stanowisko w sprawie przebywającego w Izraelu prezesa Zondacrypto Przemysława Krala przedstawił wcześniej premier Donald Tusk.

– Z Izraelem nie jest łatwo. Mamy w swojej historii Polaków, którzy mieli powody uciekać z Polski i znajdowali tam schronienie. Nie chcę rozstrzygać. Zobaczymy, oczywiście podejmiemy działania adekwatne do tego, co się stało – powiedział Donald Tusk.

A co mówią fakty?

Liczba wniosków o ekstradycję do Izraela?

Zapytaliśmy kierowany przez ministra Waldemara Żurka resort sprawiedliwości o dane na temat ekstradycji obywateli i rezydentów Izraela do Polski.

Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości (MS) do państwa Izrael skierowano:

• w 2021 roku: zero wniosków o ekstradycję,
• w 2022 roku: zero wniosków o ekstradycję,
• w 2023 roku: jeden wniosek o ekstradycję prokuratorską dotyczący obywatela izraelskiego,
• w 2024 roku: dwa wnioski o ekstradycję prokuratorską dotyczące obywateli izraelskich,
• w 2025 roku: zero wniosków o ekstradycję,
• w 2026 roku: zero wniosków o ekstradycję.

Jak reaguje strona izraelska?

„Wnioski, o których mowa wyżej dotyczyły łącznie trzech osób. W latach 2021-2026 w świetle dostępnych statystyk nie doszło do odmowy wydania ściganego” – informuje MS.

Według odpowiedzi przesłanych przez resort, Ministerstwo Sprawiedliwości nie ma informacji, w jaki sposób wniosek z 2023 roku został załatwiony przez władze izraelskie.

„W sprawach o ekstradycje prokuratorskie rola Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Prawa Człowieka ogranicza się do uzyskania pisma ministra sprawiedliwości do organu centralnego państwa obcego, a sprawę dalej prowadzi Biuro Współpracy Międzynarodowej Prokuratura Krajowej” – informuje resort sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości zna za to finał spraw z 2024 roku.

„W jednej sprawie Prokuratura Krajowa wycofała wniosek, w jednej strona izraelska poinformowała, że ścigany zmarł”.

MS: „Prawo Izraela nie wyklucza bezwzględnie ekstradycji obywatela lub rezydenta tego państwa”.

Resort sprawiedliwości donosi, że „zgodnie z prawem wewnętrznym Izraela ekstradycja z tego państwa jest możliwa w wypadku istnienia odpowiedniej umowy międzynarodowej pomiędzy Państwem Izrael a państwem wzywającym”.

W zakresie spraw ekstradycyjnych w stosunkach między Polską a Izraelem stosuje się Europejską konwencję o Ekstradycji.

„Zgodnie z art. 6 wskazanej Konwencji państwo wezwane może odmówić wydania własnego obywatela, niemniej z roboczych ustaleń wynika, że prawo wewnętrzne Izraela nie wyklucza bezwzględnie ekstradycji obywatela lub rezydenta tego państwa” – informuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

Ekstradycja obywateli Izraela do Czech

Dla uzyskania szerszego kontekstu zapytaliśmy także czeskie ministerstwo sprawiedliwości o dane na temat wniosków o ekstradycję obywateli i rezydentów Izraela w latach 2011-2025.

Marcela Nevšímalová z biura prasowego resortu sprawiedliwości informuje, że ekstradycję pomiędzy Republiką Czeską a Izraelem również reguluje Europejska konwencja o ekstradycji z 1957 roku.

„W praktyce odnotowano jedynie cztery przypadki, w których Republika Czeska wystąpiła z wnioskiem o ekstradycję osoby z Izraela, a tylko jeden z nich dotyczył obywatela tego kraju. W tym przypadku osoba nie została przekazana do Republiki Czeskiej, ale Izrael przejął na siebie wykonanie kary orzeczonej przez czeski sąd” – informuje Marcela Nevšímalová.

Główne wnioski

1. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek w wywiadzie opublikowanym w XYZ stwierdził, że „Izrael nie wydaje swoich obywateli”.
2. Z informacji ministerstwa sprawiedliwości wynika, że w latach 2021-2026 w świetle dostępnych statystyk nie doszło do odmowy wydania ściganego. W tym czasie Polska wnioskowała o wydanie trzech obywateli Izraela.
3. Czeskie ministerstwo sprawiedliwości informuje, że odnotowano jedynie cztery przypadki, w których Republika Czeska wystąpiła z wnioskiem o ekstradycję osoby z Izraela, a tylko jeden z nich dotyczył obywatela tego kraju. W tym przypadku osoba nie została przekazana do Republiki Czeskiej, ale Izrael przejął na siebie wykonanie kary orzeczonej przez czeski sąd.