Słowacja straciła chińską inwestycję. Wielka fabryka stanie w Maroku

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Chińska firma Hangyu Technology planowała wybudować w parku przemysłowym Valaliky nieopodal Koszyc fabrykę komponentów do silników lotniczych i turbin gazowych. Zakład miał produkować około 80 tys. takich elementów rocznie. Chińczycy deklarowali, że zainwestują w niego 105 mln euro (460 mln zł) i stworzą 335 miejsc pracy.

Byli już w trakcie uzyskiwania kolejnych pozwoleń. Zawarli też przedwstępną umowę zakupu 15 ha gruntu pod przyszłą fabrykę. Jej budowa miała się rozpocząć już w grudniu tego roku, a uruchomienie produkcji planowano na koniec 2028 r. Tak się jednak nie stanie.

Maroko lepsze niż Słowacja

Kilkanaście dni temu Hangyu Technology poinformowała o zmianie planów. Zamiast na Słowacji swoją fabrykę o takim profilu chce postawić w Maroku w kompleksie przemysłowym Tanger Tech.

Pisze o tym również marokański dziennik „Le Matin”. Dodaje, że inwestor nie ujawnił na razie, jaka ma być docelowa produkcja tamtejszej fabryki ani ilu pracowników będzie zatrudniać. Być może skala działalności przyszłej fabryki Hangyu Technology będzie inna, niż planowano na Słowacji.

Chińczycy skarżą się na kontrole

Dlaczego jednak chińska firma w ogóle zdecydowała się przenieść inwestycję do Maroka? Jako powód wskazała dodatkowe kontrole administracyjne, które miały wydłużyć proces zatwierdzania projektu – relacjonuje słowacki tygodnik „Trend”. Dodaje, że Chińczycy nie wskazali konkretnych procedur ani słowackich instytucji, które miałyby odpowiadać za opóźnienia.

Co więcej, można nawet przypuszczać, że w tym akurat przypadku słowackie władze wykazały się dość liberalną postawą. „Le Matin” wspomina, że w sierpniu 2026 r. tamtejsza administracja uznała, że pełna ocena oddziaływania na środowisko przyszłej fabryki Hangyu Technology nie będzie konieczna.

Inna sprawa, że generalnie procedury administracyjne na Słowacji bywają długotrwałe i uciążliwe. Wiedzą o tym zagraniczni inwestorzy, którzy postanowili wejść na tamtejszy rynek, m.in. polska Biedronka. Sieć sklepów wiosną w zeszłym roku otworzyła u naszych południowych sąsiadów swoje pierwsze placówki. Jej przedstawiciele otwarcie przyznawali, że ekspansja okazała się większym wyzwaniem, niż początkowo sądzili. A powodem były m.in. kwestie formalne związane z pozwoleniem na budowę czy odbiorem obiektu.

Administracja podkłada nogi biznesowi

Ten problem zauważa również Komisja Europejska. W dokumencie z czerwca 2025 r. przytacza wyniki badania Eurobarometru, według których aż 78 proc. przedsiębiorstw działających na Słowacji uważa złożoność procedur administracyjnych za problem dla swojej działalności. Średnia dla wszystkich państw UE wyniosła w tym badaniu 66 proc. Słowacja znalazła się na czwartym miejscu od końca w tym rankingu – gorzej jest tylko we Francji, Rumunii i Grecji.

KE wskazuje również na „długie i skomplikowane procedury administracyjne, nieprzewidywalne otoczenie regulacyjne, szybko zmieniające się przepisy i niewystarczające planowanie inwestycji”. Wszystko to sprawia, że otoczenie działalności gospodarczej na Słowacji należy do najmniej przyjaznych w UE.

Kolejny problem to sposób stanowienia prawa na Słowacji. Według danych z raportu KE od października 2023 r. do lutego 2025 r. aż 37 proc. ustaw przyjęto tam z pominięciem standardowych ocen skutków regulacji i bez konsultacji z zainteresowanymi stronami. KE wymienia również wiele czynników, które sprawiają, że konkurencyjność Słowacji na arenie międzynarodowej jest znacznie osłabiona. To m.in. rozdrobnienie administracji publicznej, ograniczona przejrzystość zamówień publicznych i niewystarczające planowanie inwestycji.

Park technologiczny z nieprawidłowościami

Część z powyższych problemów jak w soczewce widać w… parku przemysłowym Valaliky, czyli właśnie tam miała powstać fabryka Hangyu Technology. Obecnie swój zakład stawia tam Volvo.

Teren o powierzchni ponad 700 ha należy do państwowej, podległej Ministerstwu Gospodarki, spółki Valaliky Industrial Park. W listopadzie 2024 r. słowacki Najwyższy Urząd Kontroli (NKÚ) opublikował wyniki kontroli dotyczącej przygotowania m.in. tego parku do przyjmowania inwestorów. Kontrolerzy wykazali poważne braki w zarządzaniu projektami, niewystarczającą przejrzystość oraz problemy z dotrzymywaniem terminów.

W Valalikach koszty prac ziemnych wzrosły z niespełna 46 mln euro (wtedy 197 mln zł) do ponad 92 mln euro netto (prawie 400 mln zł). Powodem były m.in. niewłaściwe badania warunków geologicznych i niedoszacowanie trudności wynikających z wysokiego poziomu wód gruntowych.

Groźba kar i podejrzenie przestępstwa

NKÚ ocenił również, że harmonogram przygotowania terenu pod inwestycję Volvo był nierealistyczny. Nie uwzględniono w nim wszystkich prac i formalności, w tym m.in. uregulowania stanu prawnego gruntów oraz procedur administracyjnych i przetargowych. W efekcie państwo mogło narazić się na kary umowne w wysokości nawet 22 mln euro (96 mln zł).

Wyniki kontroli skłoniły premiera Roberta Fico oraz minister gospodarki Denisę Sakovą do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Policja odmówiła jednak wszczęcia postępowania, a prokurator utrzymał tę decyzję w mocy.

Główne wnioski

1. Chińska firma Hangyu Technology przenosi planowaną inwestycję ze Słowacji do Maroka. Jako powód swojej decyzji wskazuje dodatkowe kontrole administracyjne i opóźnienia w zatwierdzaniu projektu. Słowacja straciła tym samym inwestycję, która miała kosztować 105 mln euro i stworzyć 335 miejsc pracy.
2. Skomplikowane procedury, nieprzewidywalne regulacje i częste pomijanie standardowych konsultacji osłabiają atrakcyjność Słowacji dla przedsiębiorców. Według danych Eurobarometru przywołanych przez Komisję Europejską aż 78 proc. firm działających w tym kraju uważa złożoność procedur administracyjnych za problem. Pod tym względem Słowacja zajmuje jedno z ostatnich miejsc w UE.
3. Przygotowanie parku przemysłowego Valaliky, w którym miał stanąć zakład Hangyu Technology, również budzi poważne wątpliwości. Przeprowadzone tam kontrole wykazały liczne nieprawidłowości, poważne błędy w zarządzaniu inwestycją i niedoszacowanie kosztów. Opóźnienia mogły narazić państwo na kary umowne sięgające nawet 22 mln euro.