Pierwsze wiatraki na morzu, pierwsza elektrownia jądrowa, nowe bloki gazowe, pływający terminal LNG, a do tego potężna rozbudowa sieci energetycznych – Polska stała się wielkim energetycznym placem budowy. Kumulacja projektów rodzi wyzwania związane z dostępem do finansowania, kluczowych komponentów i ekip budowlanych. To kolejny tekst z cyklu „Obudzić inwestycje”, w którym przyglądamy się kierunkom inwestycji oraz rozmawiamy z ekspertami o tym, jak usprawnić i przyspieszyć projekty.

– Co roku wydajemy w Polsce około 400-450 mln zł na inwestycje. To pokazuje, że widzimy tutaj swoją przyszłość – zapewnia Wojciech Koszuta, prezes ArcelorMittal Poland. Stalowy gigant niedawno wygasił jeden z wielkich pieców w Dąbrowie Górniczej z powodów ekonomicznych, co wywołało falę spekulacji na temat przyszłości grupy w naszym kraju. Szef ArcelorMittal Poland tłumaczy, dlaczego import taniej ukraińskiej stali pogrąża polski przemysł i obala mit, że przemysł zbrojeniowy uratuje krajowe huty.

Francuska grupa GreenYellow rozpędza się na polskim rynku. Jak dotąd zrealizowała już inwestycje w elektrownie słoneczne dla takich gigantów jak Biedronka czy Orange. Teraz planuje wydać w naszym kraju kolejne 100 mln euro w ciągu najbliższych trzech lat. Pieniądze te popłyną głównie na dalszy rozwój fotowoltaiki i na magazyny energii. Grupa nie wyklucza też akwizycji, które mogą przyspieszyć ekspansję.

Fabryka konstrukcji stalowych w Kluczborku jeszcze niedawno specjalizowała się w produkcji maszyn górniczych. Dzisiaj stoi przed szansą pozyskania pierwszych kontraktów na dostawy elementów do elektrowni jądrowej. Famak jako jedna z sześciu polskich firm przechodzi proces certyfikacji dostosowany do potrzeb amerykańskiego dostawcy reaktorów Westinghouse'a.

Na placu budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej rozpoczynają się zaawansowane prace przygotowawcze. Równolegle powstaną nowe drogi i linie kolejowe, które ułatwią dojazd do obiektu i okolicznych miejscowości. Inwestycja wzbudza jednak mieszane emocje wśród lokalnej społeczności – jedni widzą w niej szansę na rozwój regionu, inni protestują, nie chcąc mieć elektrowni „za płotem”.

Pracownicy Jastrzębskiej Spółki Węglowej będą mogli skorzystać z osłon socjalnych na takich samych zasadach, jak górnicy z Polskiej Grupy Górniczej – wynika z najnowszego projektu ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Włączenie JSW do systemu dotacji zwiększyłoby wydatki budżetu państwa o prawie 2 mld zł, do 10,6 mld zł w ciągu dekady.

Choć udział polskich firm przy największych krajowych inwestycjach jest dla rządu priorytetem, to tureccy wykonawcy z impetem weszli do energetycznych projektów. Firmy z Turcji wybudują bloki gazowe w Kozienicach i postawią pływający terminal gazowy w Zatoce Gdańskiej. W przypadku tej drugiej inwestycji już pojawiły się nieoficjalne informacje o pierwszych problemach. Gaz-System zapewnia jednak, że z dzisiejszej perspektywy dotrzymanie terminu realizacji projektu nie budzi wątpliwości.

Francuski Holosolis rozważa wybudowanie w Polsce zakładu produkującego ogniwa fotowoltaiczne o łącznej mocy 5 GW rocznie i zatrudniającego 2 tys. osób. Inwestycja pochłonie ponad 3,8 mld zł. Pierwszą tego typu fabrykę spółka postawi we Francji, ale to zbyt mało, by zaspokoić europejski rynek zdominowany przez chińskich producentów. Dlatego kolejna może stanąć nad Wisłą.

Problemy z dostępem do turbin gazowych i rodzimych ekip wykonawczych mogą stanąć na przeszkodzie w budowie kolejnych elektrowni gazowych w naszym kraju. Kontrolowane przez Skarb Państwa spółki energetyczne zostały zobowiązane przez rząd, aby zatrudniały przy inwestycjach lokalne firmy. Jednak według branży budowlanej oferowane przez koncerny warunki współpracy są wyjątkowo niekorzystne. – Jeśli spółki energetyczne nie poprawią warunków współpracy z firmami wykonawczymi, to zakładane plany rozbudowy mocy gazowych w Polsce z pewnością się nie powiodą – ostrzega Damian Kaźmierczak, wiceprezes Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa.

W trzech ministerstwach trwają dyskusje, jak ratować przed upadłością Jastrzębską Spółkę Węglową. Według naszych informacji trwa poszukiwanie państwowej firmy lub instytucji, która mogłaby dokapitalizować jedną ze spółek należących do JSW. Kluczowe będzie też porozumienie z górniczymi związkami zawodowymi o cięciu płac, w tym zawieszeniu lub rozłożeniu na raty tzw. barbórki. Związkowcy na razie mówią: nie.