Kategoria artykułu: Biznes

Branży parkingowej grozi paraliż? „Fiskalizacja ponad 10 tys. parkometrów jest ryzykowna” (WYWIAD)

Od 1 kwietnia 2027 roku każdy parkometr będzie musiał mieć kasę fiskalną online, by na bieżąco przekazywać skarbówce dane o transakcjach. Zdaniem Macieja Zawadzkiego, wiceprezesa Polskiej Organizacji Branży Parkingowej oraz prezesa APCOA Polska, wykonanie tego zadania w tak krótkim terminie wydaje się nierealne.

Maciej Zawadzki, prezes APCOA
Operatorom grożą problemy natury technicznej, a te – jak mówi Maciej Zawadzki – mogą doprowadzić do paraliżu i bankructw. Fot. Maciej Zawadzki, prezes APCOA/Gettyimages

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Dlaczego obowiązkowa fiskalizacja ponad 10 tys. parkometrów może doprowadzić do paraliżu branży parkingowej.
  2. Ile będzie kosztować dostosowanie parkometrów do nowych przepisów i dlaczego nawet wydłużenie terminu fiskalizacji może nie rozwiązać problemu.
  3. Czy fiskalizacja w chmurze mogłaby zapewnić skarbówce kontrolę nad transakcjami bez narażania operatorów parkingów na wielomilionowe koszty i ryzyko awarii.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Operatorzy parkingów mają niemały problem. Do końca marca przyszłego roku muszą wyposażyć – jak szacuje branża – ponad 10 tys. prywatnych parkometrów w moduły zapewniające połączenie ze skarbówką. I choć sektor nie sprzeciwia się samej idei fiskalizacji, to jednak sposób realizowania planu przez resort finansów budzi zastrzeżenia branży.

Operatorom grożą problemy natury technicznej, a te – jak mówi Maciej Zawadzki – mogą doprowadzić do paraliżu i bankructw.

Parkometry mogą przestać działać

Katarzyna Witwicka-Jurek, XYZ: W stanowisku przekazanym resortowi finansów piszą państwo, iż parkometry korzystają z energii słonecznej. Wgranie do tych urządzeń dodatkowych modułów zwiększy zapotrzebowanie na energię o kilkadziesiąt procent. Istnieje zatem ryzyko, że w okresie jesienno-zimowym przy niskich temperaturach parkometry przestaną działać?

Maciej Zawadzki, prezes APCOA Polska: Tak. Cała branża jest skazana w dodatku na jednego producenta modułów, które muszą być kompatybilne zarówno z nowym urządzeniem, jak i tym, które ma już kilkanaście lat i kończy swój żywot. Pierwotnie parkometry nie były zaprogramowane w ten sposób, by dodatkowo obciążać je kolejnymi urządzeniami. Sam producent najpopularniejszego w Polsce parkomatu po przeprowadzeniu testów sygnalizował, że w okresie zimowym parkometry mogą przestać działać.

Co to oznacza dla branży? Czy wówczas możliwe będzie korzystanie z parkingów?

Parking w praktyce przestaje działać. Jego właściciel przestaje zarabiać, operator nie wywiązuje się z umowy i naraża się na kary. Co więcej, przedsiębiorca nie wywiąże się wtedy z obowiązków raportowych względem Krajowej Administracji Skarbowej. Mamy zatem przepisy, które mówią, by do końca marca przyszłego roku przystosować urządzenia do fiskalizacji. Tymczasem sam producent, od którego pochodzi większość parkomatów na rynku, ostrzega, że to rozwiązanie jest naznaczone ryzykiem unieruchomienia parkingów.

Kasy fiskalne w każdym urządzeniu? Jest alternatywa

Co na to resort finansów?

Jako organizacja branżowa przeszło dwa lata temu wyraziliśmy chęć współpracy z ministerstwem, by wypracować optymalne warunki fiskalizacji. Nie sprzeciwiamy się jej, chcemy odprowadzać podatki i zapewniać skarbówce transparentność, jednak nie kosztem działalności branży. Resort finansów przez dłuższy czas nie odpowiadał na nasze apele.

Ostatecznie proces fiskalizacji branży parkingowej podzielono na dwa etapy. W bieżącym roku operatorzy zostali objęci tym obowiązkiem w zakresie aplikacji mobilnych, a w przyszłym roku – w zakresie wszystkich urządzeń parkingowych, w tym przede wszystkim parkometrów. Należy jednak dodać, że w przypadku aplikacji sprawa wydaje się mniej skomplikowana. Mamy tu do czynienia z oprogramowaniem, czyli tzw. wirtualną kasą fiskalną, a dane są przekazywane do KAS z centralnego serwera. W przypadku parkometrów konieczne jest instalowanie modułów fiskalnych w każdym parkometrze.

Z aplikacją jest łatwiej

A to niesie za sobą większe koszty niż przystosowanie jednej aplikacji.

Zakup modułów, dojazd do każdego urządzenia, instalacja i podłączenie do systemu KAS to około  2 tysiące złotych na jeden parkometr. A tych mamy ponad 10 tysięcy, co dla całej branży oznacza wydatek rzędu 20 mln zł, i do tego później ponad 3 mln zł opłat za licencje rocznie. To ogromne nakłady, które poniesiemy jako branża, a może okazać się, że urządzenia te nie będą spełniały swojej funkcji.

Istotny jest też czas. Ministerstwo Finansów zaproponowało, by wydłużyć termin fiskalizacji z końca marca do końca czerwca. To rozwiązanie w rzeczywistości nie pomaga. By zdążyć nawet w wydłużonym terminie, zespoły techniczne powinny zostawić wszystko, nie czekając na testy wytrzymałościowe systemów zasilania parkomatów. Powinny już teraz nie robić nic innego, tylko jeździć od urządzenia do urządzenia, podczas gdy ich głównym zadaniem jest ich serwis i naprawa.

Oszczędność 20 mln złotych?

O co zatem wnioskują państwo w resorcie finansów?

Jeśli mielibyśmy pozostać przy scenariuszu, w którym każdy parkometr będzie posiadał fizyczny komponent fiskalny, potrzebujemy czasu co najmniej do końca przyszłego roku. Zaproponowaliśmy jednak alternatywę, która może rozwiązać wszelkie problemy.

Prosiliśmy o dostosowanie przepisów tak, aby dopuszczały także indywidualnie identyfikowalne kasy wirtualne działające w architekturze centralnej lub chmurowej, bez konieczności instalowania komponentu fiskalnego w każdym parkomacie. Kasa działałaby w środowisku centralnym lub chmurowym, a parkomat pełniłby funkcję terminala końcowego. Dla skarbówki sytuacja się nie zmieni, bo nadal będzie otrzymywała dane. Dla nas zmieni się o 180 stopni. Ograniczymy koszty i czas tego przedsięwzięcia.

Kto za to zapłaci?

Skoro o kosztach mowa, resort finansów przewidział zwrot części kosztów zakupu kas fiskalnych?

Nie przewidział jednak sytuacji branży parkingowej. My kupujemy moduł, a następnie opłacamy licencję u jego producenta. Ta kategoria kosztów nie mieści się w warunkach skorzystania z ulgi. Poniesiemy zatem koszty przystosowania do zmian parkometrów, nawet tych, które teoretycznie nie zarabiają. Co więcej, będzie to wydatek „gotówkowy”, ponieważ takich modułów nie można leasingować.

Kasa nawet tam, gdzie darmowe bilety

Które parkometry na siebie nie zarabiają?

Np. te, które wydają darmowe bilety przy supermarketach, a takich jest najwięcej. W interesie sklepu było to, by taki parkometr istniał. Dzięki temu z parkingu korzystają klienci, którzy mogą od jednej do dwóch godzin przebywać tam za darmo. Rezultat jest taki, że parkometr praktycznie nie zarabia, a wydaje dziesiątki tysięcy bezpłatnych biletów. Zwykle jego „obroty” związane z dodatkowymi opłatami to między 50 a 200 zł miesięcznie. Teraz mamy fiskalizować urządzenie, które warte jest od tysiąca do 25 tys. zł w przypadku nowych parkometrów.

A co z transakcjami gotówkowymi? Jeśli chodzi o uszczelnianie podatków, to one są głównie na celowniku rządu.

Ponad 98 proc. sesji parkingowych. to sesje darmowe lub płatne elektroniczne. Odsetek płatnych gotówką sesji parkingowych to 1,8 proc. Fiskalizacja powinna dotyczyć sesji gotówkowych. Przy płatności kartą urzędy skarbowe i tak są w stanie prześledzić transakcje i zweryfikować, czy rozliczamy VAT. Kluczowe są płatności gotówkowe, które w naszym przypadku są marginalne.

Zdaniem eksperta

Przepisy muszą być proporcjonalne

Obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej jest jednym z podstawowych elementów systemu fiskalizacji sprzedaży na rzecz konsumentów. Kasy online mają dodatkowo umożliwiać przekazywanie danych o sprzedaży do Centralnego Repozytorium Kas, zapewniając administracji skarbowej możliwość bieżącej analizy tych danych. Mechanizm ten ma przede wszystkim zwiększać transparentność obrotu oraz ograniczać ryzyko nieewidencjonowania sprzedaży.

Szczególnym przypadkiem jest sprzedaż realizowana przy wykorzystaniu urządzeń samoobsługowych, gdzie zastosowanie tradycyjnych rozwiązań fiskalnych może wymagać odpowiedniego dostosowania istniejącej infrastruktury.
 
Rozwój technologii powoduje jednak, że rozwiązania, które jeszcze kilka lat temu były trudne lub niemożliwe do zastosowania, stają się dostępne. Z tej perspektywy stopniowe obejmowanie fiskalizacją kolejnych rodzajów sprzedaży konsumenckiej wpisuje się w szerszy kierunek zmian systemu. W przypadku branży parkingowej dodatkowym elementem jest jej specyfika: duża liczba urządzeń samoobsługowych, istotny udział płatności bezgotówkowych, ale również sytuacje, w których wydanie biletu parkingowego w ogóle nie wiąże się z pobraniem opłaty.
 
Dlatego przy ocenie zasadności nowych obowiązków istotne są dwa aspekty. Pierwszym jest zapewnienie spójnych zasad ewidencjonowania sprzedaży B2C i odpowiedniego poziomu informacji dla administracji skarbowej. Drugim jest sposób realizacji tego obowiązku, który powinien uwzględniać specyfikę danej branży oraz dostępne możliwości techniczne. Kluczowe jest więc takie ukształtowanie obowiązków, aby skutecznie realizowały cele fiskalizacji, a jednocześnie pozostawały proporcjonalne i uwzględniały specyfikę prowadzenia działalności w danej branży.

Nierówne traktowanie?

Taki sam problem dotyczył będzie branży vendingowej, której przedstawiciele także brali udział w spotkaniu z resortem.

Jednak ta branża ma sporą przewagę. Po pierwsze, korzysta z prądu stałego, a nie energii słonecznej tak jak parkomaty, co ułatwia kwestie techniczne. Po drugie, odnosimy wrażenie, że zostaliśmy nierówno potraktowani. W przypadku branży vendingowej fiskalizacja ma objąć tylko poszczególne transakcje powyżej 50, a od 2028 roku – 20 zł.

Czy w automatach poza pojedynczymi kategoriami, np. soczewkami kontaktowymi czy kwiatami mamy coś droższego niż 20 złotych? Jedynie nowe urządzenia mają podlegać fiskalizacji bez względu na kwotę transakcji. A branża parkingowa? Choć mamy technologicznie zacznie twardszy orzech do zgryzienia, otrzymaliśmy jedynie trzymiesięczne odroczenie terminu, które wcale nas nie ratuje.

„Chcemy fiskalizacji, jednak na rozsądnych zasadach”

Jaki scenariusz przewiduje pan dla branży parkingowej w najbliższym okresie?

Gdyby Ministerstwo Finansów zgodziło się na fiskalizację na serwerze centralnym lub w chmurze, wszystkie nasze problemy by zniknęły. Oszczędzamy czas, pieniądze i nie ma ryzyka, że parkometr przestanie działać. Nie ma kosztów instalacji, dojazdów, zakupu modułów. Nie ma ryzyka roszczeń odszkodowawczych do resortu finansów, które niejako zmusza nas do instalacji czegoś, co może nie działać i doprowadzić do bankructwa wielu przedsiębiorców.

Wyobraźmy sobie sytuację, że zasilane energią solarną urządzenia przy złej pogodzie, jak ujemne temperatury i duże zachmurzenie, przestaną działać. Parkingi nie będą pobierać płatności, właściciel parkingu nie dostaje pieniędzy, firma parkingowa zostaje pociągnięta do odpowiedzialności. Następuje dewastacja całego ekosystemu. Z drugiej strony pojawia się problem podatkowy. Przedsiębiorca nie wyśle danych skarbówce, za co grożą mu konsekwencje.

Co zrobić w takiej sytuacji? Przecież nikt nie zastąpi parkometrów pracownikami, którzy pobieraliby opłaty. W dodatku musieliby być wyposażeni w fizyczne kasy fiskalne. Byłyby to koszty, które w dobie automatyzacji są absolutnie nierentowne. Firmom grożą bankructwa. To zamknięte koło. My – podobnie jak rządzący – chcemy fiskalizacji, jednak na zasadach, które nie doprowadzą nas do zamknięcia działalności.

Zdaniem eksperta

Czy obciążanie przedsiębiorców jest zasadne?

Celem kas online jest to, że łączą się one z Centralnym Repozytorium Kas, czyli przesyłają dane o transakcjach do organów podatkowych. Tak samo działają kasy wirtualne, czyli kasy rejestrujące mające postać oprogramowania. Co pewien czas pojawiają się przepisy mające na celu ograniczanie możliwości stosowania kas rejestrujących innych niż wysyłające dane do Centralnego Repozytorium Kas. Jest to element występującego od wielu lat trendu, aby z jednej strony cyfryzować deklaracje podatkowe i rozliczenia, a równocześnie otrzymywać jak najwięcej danych o podatnikach. 

W przypadku usług parkingowych, ale także wszelkiego rodzaju sprzedaży w automatach, przewidziane jest objęcie ich obowiązkiem stosowania kas fiskalnych o zastosowaniu specjalnym. Takie kasy muszą mieć specjalne funkcje i dosłownie być „umieszczone w urządzeniach do automatycznej sprzedaży”. Mając na uwadze poglądy organów podatkowych o tym, że każdy punkt i urządzenie przyjmujące płatności to odrębne miejsce sprzedaży – co np. dobitnie podkreślano przy myjniach automatycznych wielostanowiskowych – oznacza to zakup wielu kas rejestrujących.

W branży parkingowej kasa rejestrująca online powinna być fizycznie umieszczona w każdym parkometrze lub ewentualnie każdy parkometr powinien mieć w sobie nośnik kasy wirtualnej i należy kupić tyle samo licencji dla kas wirtualnych. 

Jeśli dodamy do tego jeszcze parkingi z obsługą, to liczba kas fiskalnych do nabycia robi się naprawdę duża. Organy podatkowe odrzucają możliwość stosowania jednej, wspólnej kasy rejestrującej dla kilku urządzeń, nawet gdy każdy parkometr wyświetlałby albo wydawał paragony.

Od razu pojawia się wątpliwość czy taki sam cel nie mógłby zostać osiągnięty przez organy podatkowe mniej inwazyjnymi środkami.  Np. gdyby każdy parkometr przesyłał dzienne zestawienie sprzedaży organom podatkowym, czy też, gdyby wprowadzić obowiązek stosowania kas rejestrujących jedynie dla tych parkingów, z których korzystanie oznacza konieczność uiszczenia odpowiednio wysokiej opłaty. Jeśli godzina parkowania kosztuje 3 zł, oznacza to pięćdziesiąt kilka groszy VAT za każdą godzinę parkowania.

Szczególnie gdy opłaty są naliczane dopiero po przekroczeniu czasu bezpłatnego parkowania pojawia się pytanie, czy dla tak niewielkich kwot zasadne jest obciążanie przedsiębiorców bezwzględnym obowiązkiem stosowania kas rejestrujących dla usług parkingowych.  Dla wielu rodzajów usług od wielu lat obowiązuje zwolnienie ze stosowania kas, jeśli zapłata jest otrzymywana przelewem, kartą płatniczą czy systemem BLIK. MF nie przedstawiło przekonującego uzasadnienia dla pozbawienia takiej możliwości usług parkingowych.

Główne wnioski

  1. Branża parkingowa nie kwestionuje potrzeby uszczelniania systemu podatkowego, lecz ostrzega przed konsekwencjami przyjętego rozwiązania. Obowiązek instalowania modułów fiskalnych w ponad 10 tys. parkometrów może oznaczać nie tylko wielomilionowe wydatki, lecz także ryzyko awarii urządzeń, utraty przychodów, a w skrajnych przypadkach nawet bankructw operatorów.
  2. Zdaniem przedstawicieli branży Ministerstwo Finansów forsuje rozwiązanie kosztowne i obarczone ryzykiem technicznym, mimo że istnieje alternatywa w postaci kas wirtualnych działających centralnie lub w chmurze. Takie rozwiązanie mogłoby zapewnić skarbówce dostęp do danych o transakcjach bez konieczności ingerowania w tysiące urządzeń.
  3. Według danych przytoczonych przez przedstawiciela branży zaledwie 1,8 proc. sesji parkingowych opłacanych jest gotówką, a wiele parkometrów służy przede wszystkim do wydawania bezpłatnych biletów. Tymczasem obowiązek fiskalizacji obejmuje także urządzenia generujące symboliczne przychody. Rodzi to pytanie, czy koszty wdrożenia nowych regulacji będą współmierne do potencjalnych korzyści dla budżetu państwa.