Uzbrojony stulatek? Jak najbardziej. Kto w Polsce posiada broń?
W maju 2026 roku NIK apelował, że kluczowym problemem jest brak badań medycznych i psychologicznych posiadaczy pozwoleń na broń do celów sportowych czy kolekcjonerskich. To takie pozwolenie posiadał 24-letni napastnik w Krakowie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Ile osób posiada w Polsce broń.
- Jak wyglądamy na tle innych państw.
- Czy dane pokazują związek między liczbą posiadanej broni w Polsce a liczbą przestępstw popełnianych z jej użyciem.
Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.
Od 2022 roku obserwujemy wzrost wydawanych pozwoleń na broń w Polsce. Według danych Policji w 2014 roku rocznie wydano 7 110 pozwoleń, w 2021 roku – 19 939, a w 2022 roku już 37 402. W ostatnich latach liczba nowych pozwoleń przekracza 40 tys. rocznie. Każdego dnia w Polsce średnio wydawanych jest ponad 120 nowych pozwoleń na broń.
Według oficjalnych danych do końca grudnia 2025 roku mieliśmy wydanych 411 769 pozwoleń na broń, a na ich podstawie zakupiono 1 037 778 sztuk broni. To znaczy, że na jedno pozwolenie przypada średnio około 2,5 broni. W przypadku ostatniej tragedii w Krakowie i Ostrowcu Świętokrzyskim – według informacji policji – napastnik i jego ojciec posiadali w sumie 11 sztuk broni.
Ile osób posiada w Polsce legalnie broń?
W maju 2026 roku NIK po kontroli apelował, że „nie wiadomo, ile osób w Polsce ma pozwolenie na broń i ile osób taką broń posiada”.
Wszystko dlatego, że – jak informuje NIK – Policja w swoich statystykach informowała o wydanych pozwoleniach na broń, a nie o osobach, które pozwolenie posiadają. Jedna osoba, która posiadała pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej, sportowym i kolekcjonerskim widniała w statystykach jako trzy inne osoby.
NIK poinformował, że Policja zmieniła oznaczenie publikowanych danych statystycznych z: „liczby osób” na „liczbę pozwoleń” dopiero w wyniku przeprowadzonej kontroli.
To znaczy, że liczba osób w Polsce, które posiadają pozwolenie na broń, wynosi maksymalnie 411 769. Może być mniejsza, ponieważ jedna osoba może posiadać różne pozwolenia.
W jakim celu Polacy posiadają broń?
W Polsce niewiele ponad 50 tys. pozwoleń na broń wydano w celu ochrony osobistej oraz ochrony osób lub mienia. Takie posiadanie broni wiąże się z obowiązkiem regularnych badań, przynajmniej co pięć lat.
Aż ponad 141 tys. pozwoleń posiadają myśliwi, ponad 114 tys. to pozwolenia na broń w celu kolekcjonerskim, a niemal prawie 102 tys. to pozwolenia sportowe. W tej ostatniej grupie był napastnik z Krakowa, który miał przy sobie karabinek samopowtarzalny zbliżony konstrukcją do AR-15.
– W przypadku broni kolekcjonerskiej uzyskanie pozwolenia wcale nie jest takie trudne. A broń sportowa niczym nie różni się od zwykłej broni ostrej – tłumaczył na antenie Radia Kraków dr Mariusz Sokołowski, były rzecznik komendanta głównego policji i ekspert do spraw bezpieczeństwa.
Czym różni się pozwolenie sportowe od kolekcjonerskiego? Tłumaczy to na swojej stronie Nadwiślańskie Towarzystwo Strzeleckie: „Pewną zaletą tego pozwolenia jest możliwość noszenia przy sobie załadowanej broni. W wypadku pozwolenia kolekcjonerskiego można ją mieć w kaburze, ale magazynek z amunicją musi być osobno. Co prawda nie ma faktycznego powodu, by nosić przy sobie załadowaną broń i jest to w praktyce dosyć uciążliwe, ale warto o tym wiedzieć”.
Wszechobecny brak kontroli
NIK po przeprowadzonej kontroli zwracała uwagę na brak kontroli nad posiadaczami pozwolenia na broń w celach myśliwskich, sportowych i kolekcjonerskich.
„Mimo podjętych prób, wciąż na przykład nie objęliśmy okresowymi badaniami medycznymi i psychologicznymi m.in. myśliwych, posiadaczy pozwoleń na broń do celów sportowych czy kolekcjonerskich” – czytamy w informacji NIK.
Kontrolerzy zwrócili uwagę, że takie osoby przechodzą tylko jednorazową ocenę zdolności psychofizycznych, co ma miejsce na etapie ubiegania się o dokument, który jest wydawany bezterminowo.
Szwankuje także kontrola ze strony organizacji, których członkiem jest posiadacz pozwolenia na broń. „Nie uruchomiliśmy też mechanizmów, dzięki którym można sprawdzić, czy posiadacz pozwolenia nadal spełnia warunki, na podstawie których dokument mu wydano, np. czy wciąż jest członkiem stowarzyszenia zrzeszającego kolekcjonerów (jeśli pozwolenie było wydane do celów kolekcjonerskich)” – czytamy w informacji NIK.
NIK ustaliła, że posiadaczami broni w Polsce są osoby nawet 100-letnie. Problemem jest także los broni osób, które zmarły. NIK informuje o przypadku, w którym broń po osobach zmarłych pozostawała niezabezpieczona nawet przez 30 lat.
Jak wyglądamy na tle innych państw?
Spójrzmy na naszych sąsiadów z UE. W Litwie 100 496 osób posiadało 202 872 zarejestrowane sztuki broni. To znaczy, że na 100 osób przypada siedem sztuk legalnej broni. To dane z października 2025 roku.
W Czechach na koniec 2025 roku na 324 623 pozwolenia przypadało ponad 1 104 047 broni. To daje 10,1 sztuk broni na 100 mieszkańców. W analogicznym okresie na Słowacji na 150 339 pozwoleń przypadało 479 469 sztuk broni, co daje 8,8 sztuk broni na 100 osób.
W Niemczech 930 741 osób (chodzi o osoby, a nie liczby pozwoleń) posiada 5 011 020 legalnie zakupionej sztuki broni. To daje sześć sztuk broni na 100 osób.
Na tle naszych sąsiadów z UE wyglądamy blado: w Polsce na 100 osób przypada mniej niż 2,9 sztuk broni.
Polska a Unia Europejska
W dyskusji o liczbie broni przypadającej na 100 obywateli państw na świecie przywołuje się dane raportu Small Arms Survey (SAS). Chodzi o niezależny projekt badawczy, działający przy Instytucie Studiów Międzynarodowych i Rozwoju (Graduate Institute of International and Development Studies) w Genewie w Szwajcarii.
Z przedstawionych danych wynika, że średni wskaźnik posiadania broni w krajach Unii Europejskiej wynosi około 15,7 sztuk broni na 100 mieszkańców. A Polska ze współczynnikiem 2,51 broni na 100 mieszkańców jest na szarym końcu w tym zestawieniu.
Ta wartość jest bardzo często przywoływana w dyskusji o dostępie do broni w Polsce.
Należy jednak pamiętać, że zestawienie pochodzi z raportu opublikowanego w 2018 roku (oficjalne dane na temat Polski dotyczą 2014 roku). Dane dotyczą liczby broni zarejestrowanej oraz niezarejestrowanej, której wartość szacowana jest przez ekspertów.
I tak raport SAS mówi o 380 tys. broni zarejestrowanej w Polsce oraz o 588 tys. broni niezarejestrowanej. W tym aspekcie zajmujemy ostatnie miejsce spośród państw UE w przeliczeniu liczby broni na 100 mieszkańców.
Więcej broni a bezpieczeństwo
Oficjalne dane policji dowodzą, że nie można stwierdzić bezpośredniej zależności między wzrostem liczby pozwoleń na broń a samej liczby broni i przestępstw z jej wykorzystaniem.
Choć od 2014 roku liczba broni w rękach Polaków każdego roku rośnie, nie można tego powiedzieć o liczbie stwierdzonych przestępstw z użyciem broni.
Ostatnie ogólnodostępne dane Policji mówią, że w 2023 roku ogółem stwierdzono 603 przestępstwa z udziałem broni, w tym 21 przypadki to zabójstwo lub usiłowanie.
W 2016 roku, kiedy sztuk broni w rękach Polaków było o połowę mniej, Policja stwierdziła 996 przestępstw z udziałem broni, w tym 15 zabójstw lub usiłowań.
Główne wnioski
- W Polsce liczba pozwoleń na posiadanie broni oraz liczba sztuk broni kupionej na jej podstawie wzrasta. Każdego dnia średnio wydawane jest ponad 120 nowych pozwoleń na broń. Według oficjalnych danych do końca grudnia 2025 roku mieliśmy wydanych 411 769 pozwoleń na broń, a na ich podstawie zakupiono 1 037 778 sztuk broni.
- Na tle innych państw, w tym choćby naszych sąsiadów z Unii Europejskiej, Polacy wciąż mają mało broni. Na Litwie na 100 obywateli przypada siedem sztuk broni, w Niemczech – sześć, na Słowacji – 8,8 a w Czechach aż 10,1. Dla porównania w Polsce przypada mniej niż 2,9 sztuk broni na 100 mieszkańców.
- Oficjalne dane policji dowodzą, że nie sposób stwierdzić, by wraz ze wzrostem liczby broni w rękach Polaków, wzrastała liczba przestępstw z jej użyciem.