Kategorie artykułu: fact-checking Społeczeństwo

Cała Polska ogranicza picie. Największe miasta wprowadzają nocną prohibicję

Ograniczenia sprzedaży alkoholu powoli stają się standardem. Tylko w 12 spośród 34 największych polskich miast, w których żyje przynajmniej 100 tys. mieszkańców, nie ma żadnych zakazów.

Tablica informacyjna o zakazie nocnej sprzedaży alkoholu
Największe polskie miasta ograniczają dostępność alkoholu. Fot. Albert Zawada/PAP

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Które największe polskie miasta wprowadziły ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu.
  2. W których miastach podjęto takie decyzje, ale ostatecznie wycofano się z zakazu.
  3. Czy samorządy liczą, że decyzje o ograniczeniach nocnej sprzedaży alkoholu zostaną podjęte na poziomie ogólnopolskim.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Kolejne miasta ograniczają sprzedaż alkoholu. Od 1 marca tego roku w Kielcach nie można kupić napojów procentowych między godz. 22 i 6 w sklepach oraz na stacjach benzynowych. Zakaz nie dotyczy lokali gastronomicznych w tym restauracji, barów i pubów. Tego samego dnia podobne ograniczenia zostały wprowadzone w Opolu, a 1 lutego w Bydgoszczy, gdzie ograniczenie obowiązuje od godz. 23 do 6.

Ograniczenia wprowadzają Warszawa i Częstochowa

Do grupy tych miast 1 kwietnia dołączy Częstochowa. Tamtejsi radni zdecydowali się wprowadzić zakaz sprzedaży alkoholu poza lokalami gastronomicznymi na terenie całego miasta między godz. 23 a 6. Co ciekawe zakaz jest czasowy, wprowadzono go jedynie do końca 2027 r.

Od 1 czerwca – o ile uchwała radnych nie zostanie zakwestionowana przez wojewodę – alkohol nie będzie dostępny między godz. 22 a 6 w warszawskich sklepach i na tamtejszych stacjach benzynowych. Obecnie w stolicy taki zakaz obowiązuje od 1 listopada 2025 r. jedynie na terenie dwóch dzielnic: Śródmieścia i Pragi-Północ.

12 z 34 miast nie wprowadziło żadnych ograniczeń

Możliwość wprowadzenia ograniczenia w dostępności alkoholu między godz. 22 a 6 dała samorządom znowelizowana ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Pierwsze decyzje o „nocnej prohibicji” – jak często media nazywają ograniczenia w nocnym dostępie alkoholu w sklepach i na stacjach benzynowych, kiedy bez przeszkód można go zakupić w tym czasie w lokalach gastronomicznych – zapadły już w 2018 r.

Ograniczenia mogą obejmować sklepy i stacje benzynowe na terenie całego miasta (taką drogą poszedł w 2023 r. Kraków, a teraz wybrała ją Warszawa). Zakaz nie obejmuje sklepów na lotniskach. Inne miejscowości wprowadziły takie ograniczenia w wybranych dzielnicach czy osiedlach. Tak jest np. w przypadku Łodzi, Katowic czy Bielska-Białej. Wówczas ograniczenia najczęściej dotyczą centrum miasta.

W Gdańsku czy Olsztynie nie kupimy w sklepie napojów procentowych od godz. 22 do 6, ale np. Kraków ogranicza dostępność alkoholu między północą i 5.30, a Gorzów Wielkopolski czy Dąbrowa Górnicza od godz. 23 do 6.

Tylko 12 z 34 miast, które zamieszkuje przynajmniej 100 tys. mieszkańców (odwołujemy się do danych GUS z 31 grudnia 2024 r.) nie zdecydowały się w tym momencie na wprowadzenie żadnych ograniczeń dostępności alkoholu.

Ikona wykres interaktywny Wykres interaktywny

Gliwice i Rzeszów ograniczenia wprowadziły, ale dziś nie ma po nich śladu

Obecnie żadnych ograniczeń nie mają: Białystok, Elbląg, Gdynia, Gliwice, Koszalin, Lublin, Radom, Rybnik, Rzeszów, Toruń, Zabrze i Zielona Góra. To zestawienie nie obejmuje miast, które już zdecydowały o wprowadzeniu ograniczeń, mających wejść w najbliższym czasie.

W Gliwicach nie ma śladu po ograniczeniach nocnej sprzedaży alkoholu wprowadzonych w 2023 r. Lokalne media donoszą, że obejmowały one zaledwie jeden sklep, a zakaz upadł po decyzji Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podobną historię przeżyli Rzeszowianie, gdzie zakaz obowiązywał w śródmieściu przez kilka miesięcy w 2019 r. Uchwała radnych została zaskarżona przez przedsiębiorców i nocną prohibicję zniesiono.

Na co czekają niektóre miasta?

Niektóre miasta liczą na wprowadzenie zakazu na poziomie ogólnopolskim.

– Czekamy na regulacje rządowe. Jeżeli decyzja będzie musiała zapaść na poziomie samorządu, o zdanie zapytamy mieszkańców Elbląga, aby mieli możliwość wyrażenia swoich opinii przez udział w konsultacjach społecznych – informuje Adrianna Kuzko z Biura Prezydenta Miasta Elbląga.

W Radomiu odbyły się konsultacje, w których mieszkańcy opowiedzieli się przeciwko ograniczeniom w sprzedaży alkoholu.  Pomysłodawcą prohibicji był radny Robert Chrobotowicz z Koalicji Obywatelskiej. W rozmowie z XYZ przekonuje, że nie przestaje działać.

– Najprościej byłoby wprowadzić zakaz na poziomie ogólnopolskim – tłumaczy radny.

Deklaruje, że chce namówić także okoliczne gminy do wspólnych działań w ograniczaniu dostępności alkoholu.

Robert Chrobotowicz zwraca uwagę na zjawisko „turystyki alkoholowej”. W wielu przypadkach wprowadzenie zakazu w jednym mieście doprowadziło do zwiększenia zainteresowania zakupów w sąsiedniej miejscowości, gdzie zakaz nie obowiązywał. To zjawisko jest szczególnie widoczne w miejscowościach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Tu pomysł upadł, tam konsultują

– Na terenie Białegostoku nie wprowadzono ograniczeń w nocnej sprzedaży napojów alkoholowych. Obecnie nie są prowadzone prace nad wprowadzeniem takiego rozwiązania – informuje Kamila Bogacewicz z Departamentu Komunikacji Społecznej Urzędu Miejskiego w Białymstoku.

W Gdyni były zapowiedzi i konsultacje, ale prace nad wprowadzeniem uchwały zostały wstrzymane po nierozstrzygających głosowaniach w radach dzielnic. Koszalin miał pomysł, ale projekt upadł.

W Rybniku, Toruniu i Zielonej Górze trwają w tej sprawie konsultacje z mieszkańcami. Nieco bliżej wprowadzenia zakazu są Lublin i Zabrze, bo nad sprawą mają głosować tamtejsi radni.

Bielsko-Biała wprowadza ograniczenia na kolejnych osiedlach

W 18 miastach powyżej 100 tys. mieszkańców ograniczenia w nocnej dostępie alkoholu obowiązuje na terenie całego miasta. W czterech przypadkach – Bielsko-Biała, Katowice, Łódź, Poznań – ograniczenia dotyczą części terenu miasta. Niektóre z nich z czasem poszerzały obszar, gdzie dostępność alkoholu jest ograniczona.

Przykładowo w Bielsku-Białej pierwsze ograniczenia, które objęły dwa osiedla, wprowadzono w 2023 r., a dwa lata później rozszerzono je na kolejne osiedle. Ostatecznie w Bielsku-Białej ograniczenia w nocnej sprzedaży napojów alkoholowych obowiązują na trzech z 30 osiedli.

– Obecnie nie są konsultowane nowe projekty uchwał m.in. dlatego, że w sejmie procedowane są dwa projekty aktów prawnych wprowadzające zakaz sprzedaży napojów alkoholowych na terenie całego kraju – informuje nas Wydział Prasowy Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej.

Czy ograniczenia są skuteczne?

Według informacji władz Krakowa nastąpił spadek interwencji policji w godzinach obowiązywania uchwały o ograniczeniu sprzedaży. Liczba interwencji policji związanych ze spożywaniem alkoholu spadła o niemal 70 proc. (lipiec 2022 r.- lipiec 2025 r.).

Za to Onet przyjrzał się skuteczności ograniczeń w dostępie do alkoholu w Szczecinie, które wprowadzono w 2025 r. Po sześciu tygodniach częściowej prohibicji w mieście serwis donosił: „Jest lepiej, choć te zmiany nie są aż tak spektakularne, jak mogłoby się wydawać (…). W porównaniu z czasem sprzed częściowej prohibicji jest nieco bezpieczniej, ale jednocześnie zwiększyła się liczba wyjazdów pogotowia”.

Media informowały, że niektóre szczecińskie sklepy całodobowe znalazły sposób, by obejść przepisy. Na ich terenie stanęły stoliki oraz krzesełka i tym samym zamieniły się w „bary” i „restauracje”.

Główne wnioski

  1. W 18 z 34 miast powyżej 100 tys. mieszkańców ograniczenia w nocnej dostępie alkoholu obowiązuje na terenie całego miasta. W czterech przypadkach – Bielsko-Biała, Katowice, Łódź, Poznań – ograniczenia dotyczą części terenu miasta. 12 miast nie wprowadziło żadnych ograniczeń w tym zakresie.
  2. W Gliwicach nie ma śladu po ograniczeniach nocnej sprzedaży alkoholu wprowadzonych w 2023 r. Lokalne media donoszą, że obejmowały one zaledwie jeden sklep, a zakaz upadł po decyzji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podobną historię przeżyli Rzeszowianie, gdzie zakaz obowiązywał w śródmieściu przez kilka miesięcy w 2019 r. Uchwała radnych została zaskarżona przez przedsiębiorców i nocną prohibicję zniesiono.
  3. W Krakowie zakaz sprzedaży alkoholu w sklepach między północą a godz. 5.30 obowiązuje na terenie całego miasta od 1 lipca 2023 r. Według informacji władz miasta nastąpił spadek interwencji policji w godzinach obowiązywania uchwały o ograniczeniu sprzedaży. Liczba interwencji policji związanych ze spożywaniem alkoholu spadła w Krakowie o niemal 70 proc. (lipiec 2022 r. -lipiec 2025 r.).