Centrum danych tam, gdzie energia. Polska firma rozwija hub AI w Patagonii

Green Capital to polski deweloper projektów odnawialnych źródeł energii oraz niezależny producent energii (IPP), działający od 2015 roku. Spółka rozwija projekty fotowoltaiczne, wiatrowe i magazyny energii. Zarządza całym cyklem inwestycji – od pozyskania gruntów i pozwoleń po realizację i eksploatację aktywów. Jej portfel projektów OZE w Polsce przekracza 13 GW, a działalność obejmuje także rynki zagraniczne.

Obecnie Green Capital koncentruje się także na projekcie Atlas GigaHub.1 w argentyńskiej Patagonii. Zakłada on budowę wielkoskalowego kampusu infrastruktury AI. Ma połączyć centrum danych o docelowej mocy około 3 GW z dedykowaną infrastrukturą odnawialnych źródeł energii o mocy niemal 10 GW oraz systemami magazynowania energii. Projekt jest rozwijany w modelu „power-to-data”, w którym infrastruktura obliczeniowa powstaje w oparciu o dostęp do zasobów energetycznych.

Inwestycja Atlas GigaHub.1 jest we wstępnej fazie przygotowania. Spółka prowadzi analizy energetyczne i badania środowiskowe, weryfikuje założenia techniczne oraz przygotowuje strukturę finansowania i partnerstwa.

Dlaczego Patagonia? Kluczowe są zasoby energii

Celem projektu jest stworzenie kampusu dla centrów danych wykorzystujących konkurencyjną cenowo, odnawialną energię elektryczną. Usługi oferowane przez kampus mają być natomiast kierowane na rynki europejskie i amerykański. Sama lokalizacja geograficzna ma tym samym mniejsze znaczenie niż dostęp do odpowiednich zasobów energetycznych.

Zdaniem Michała Polanowskiego, prezesa Green Capital, projekt wpisuje się w globalny trend. Centra danych powstają przede wszystkim tam, gdzie dostępna jest duża ilość taniej energii, a niekoniecznie blisko użytkowników końcowych. Patagonia oferuje natomiast ogromne zasoby energii odnawialnej, umożliwiające skalowanie projektu bez ograniczeń wynikających z lokalnej infrastruktury energetycznej. Co istotne, inwestycja nie konkuruje o energię z lokalnymi odbiorcami, ponieważ opiera się na własnym źródle zasilania.

Zdaniem menadżera

Infrastruktura AI potrzebuje energii na dużą skalę

Rosnące zapotrzebowanie na moc obliczeniową coraz mocniej obciąża istniejące systemy elektroenergetyczne. W wielu rozwiniętych hubach data center operatorzy mierzą się z konkurencją o dostęp do energii, długimi terminami przyłączeń oraz procedurami administracyjnymi niedostosowanymi do projektów o skali setek megawatów lub kilku gigawatów. W projektach tej skali energia, data center, magazynowanie, chłodzenie i łączność nie mogą być traktowane jako osobne elementy. Muszą być planowane razem. Atlas GigaHub.1 pokazuje kierunek, w którym może rozwijać się część największych projektów AI, czyli bliżej dużych zasobów energii odnawialnej, z własną infrastrukturą zasilania i większą niezależnością od przeciążonych sieci.

Marta Złotkowska

dyrektorka ds. rozwoju międzynarodowego i inwestycji w Green Capital

Rosnące zapotrzebowanie na moc obliczeniową

Według szacunków Green Capital, koszt energii elektrycznej w Atlas Gigahub.1 będzie stanowił około 30 proc. kosztów ponoszonych obecnie w Europie. Dodatkową przewagą – jak zakłada spółka – jest możliwość utrzymania przewidywalnych cen energii przez około 30 lat. W Europie koszty obecnie pozostają uzależnione od cen paliw kopalnych, opłat przesyłowych oraz zmieniających się regulacji i podatków.

Michał Polanowski wskazuje, że rosnące znaczenie takich projektów wynika przede wszystkim z gwałtownie zwiększającego się zapotrzebowania na moc obliczeniową.

– Najwięksi światowi dostawcy usług chmurowych i sztucznej inteligencji, tzw. hyperscalerzy, planują przeznaczać około 600 mld dolarów rocznie na inwestycje w centra danych. Popyt rośnie wykładniczo, a w wielu regionach świata zaczyna już brakować możliwości przyłączania nowych obiektów do sieci elektroenergetycznej. Dodatkowo rosną ceny energii, a operatorzy systemów i administracja coraz częściej ograniczają możliwość realizacji kolejnych inwestycji. Jednocześnie dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji oraz nowych zastosowań wymagających ogromnej mocy obliczeniowej – od trenowania modeli AI po badania nad nowymi lekami czy zaawansowane zastosowania graficzne. Powoduje to dalszy wzrost zapotrzebowania zarówno na centra danych, jak i na energię elektryczną – mówi prezes Green Capital.

Green Capital szuka partnerów dla projektu

Zapewnia, że jego firma dostała już pierwsze zgody administracyjne dotyczące projektu oraz wsparcie z unijnego programu Global Gateway. Promuje europejskie inwestycje na rynkach wschodzących.

– Obecnie prowadzimy prace środowiskowe, dobieramy technologie i negocjujemy z dostawcami kluczowych elementów infrastruktury. Cały etap uzyskiwania pozwoleń planujemy tym samym zakończyć do końca przyszłego roku – deklaruje Michał Polanowski.

Projekt jest bardzo kapitałochłonny, dlatego ma być rozwijany etapami.

– Obecnie koncentrujemy się na wyborze dostawców sprzętu, ponieważ czas oczekiwania na wiele komponentów infrastruktury energetycznej jest dziś bardzo długi. Dopiero po zamknięciu tego etapu rozpoczniemy wybór partnerów finansowych oraz odbiorców mocy obliczeniowej. Długoterminowe kontrakty z klientami będą podstawą do pozyskania finansowania. W Argentynie mamy product managera, współpracujemy z miejscowymi firmami. Korzystamy ponadto ze wsparcia Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu oraz polskiej ambasady w Buenos Aires w Argentynie.  Na koniec lipca br. zaplanowaliśmy spotkanie z władzami prowincji i partnerami technologicznymi. Chcemy wówczas podpisać pierwsze kluczowe porozumienia – dodaje Michał Polanowski.

Zdaniem eksperta

Dostęp do energii zmienia mapę centrów danych

Rozwój sztucznej inteligencji modyfikuje hierarchię kryteriów lokalizacyjnych dla centrów danych. W przypadku infrastruktury przeznaczonej do trenowania modeli AI najważniejsza jest dziś przede wszystkim dostępność bardzo dużych mocy, następnie koszt energii, a także stabilność dostaw i jej niskoemisyjne pochodzenie. Sam obiekt można zbudować relatywnie szybko, natomiast rozwój źródeł wytwórczych, sieci przesyłowych i przyłączy wymaga wielu lat. Dlatego część infrastruktury AI może powstawać daleko od głównych rynków, jeśli lokalizacja zapewnia odpowiednią skalę zasilania.

Inaczej jest w przypadku bieżącego korzystania z chmury i algorytmów AI, gdzie nadal znaczenie mają bliskość użytkowników, parametry łącza, bezpieczeństwo danych oraz niskie opóźnienia, które warunkują płynne działanie i szybkie wnioskowanie modeli AI.

Równolegle zmienia się skala samych inwestycji. Rynek odchodzi od pojedynczych obiektów, kiedyś mierzonych w metrach kwadratowych, na rzecz zintegrowanych kampusów projektowanych w setkach megawatów, a w największych przypadkach w skali gigawatowej. Wynika to z rosnącej gęstości mocy serwerów AI oraz konieczności równoczesnego zapewnienia infrastruktury zasilania, chłodzenia, magazynów energii, łączności i kolejnych etapów rozbudowy. Coraz częściej centrum danych jest więc długoterminowym ekosystemem energetyczno-cyfrowym, zdolnym obsługiwać globalny popyt.

Podobny kierunek rozwoju widać także w Europie. Dobrym przykładem jest polskie Choczewo, gdzie rozwój infrastruktury cyfrowej może zostać powiązany z rozbudową systemu energetycznego. Deweloper planowanego kampusu hyperscale informował o uzyskaniu warunków przyłączenia do 3,2 GW mocy. Zasilanie ma pochodzić z nowej stacji wysokiego napięcia 400 kV, do której są podłączone moce wytwórcze z morskiej energetyki wiatrowej, a w niedalekiej odległości do systemu dołączy także elektrownia jądrowa.

Pokazuje to, że dzisiaj huby obliczeniowe powstają przede wszystkim tam, gdzie można równolegle łączyć duże moce obliczeniowe ze źródłami energii i infrastrukturę przesyłową. Dla Polski oznacza to szansę na uczestnictwo w globalnym rynku AI nie dzięki najniższej cenie energii już dziś, lecz dzięki odpowiedniej skali dostępnej mocy, nowym źródłom niskoemisyjnym, terenowi pod dalszą rozbudowę oraz bliskości europejskich odbiorców.

Krystian Pypłacz

ekspert rynku data center Polskiego Związku Centrów Danych (PLDCA)

PAIH pomaga rozwijać projekt w Argentynie

Projekt realizowany przez Green Capital w Argentynie wspiera Polska Agencja Inwestycji i Handlu (PAIH).

– Od 2022 roku Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH w Buenos Aires pomaga spółce w nawiązywaniu kontaktów instytucjonalnych, organizacji spotkań z władzami i partnerami biznesowymi. Pomaga także zapewnić wsparcie prawne i operacyjne. PAIH towarzyszyła firmie zarówno przy realizacji pierwotnego projektu dotyczącego zielonego wodoru, jak i – po jego zmianie – koncepcji na budowę globalnego centrum danych – potwierdza Maciej Srebro, dyrektor Departamentu Wsparcia Eksportu PAIH.

Dodaje, że – zgodnie z informacjami przedstawianymi przez Green Capital – obecnie projekt zakłada rozwój własnej infrastruktury do wytwarzania czystej energii. Spółka pozyskała już umowy na użytkowanie gruntów obejmujących 130 tys. hektarów w prowincji Chubut oraz 230 tys. hektarów w Santa Cruz.

– Obecnie Agencja koordynuje działania związane z realizacją przedsięwzięcia, współpracując z argentyńskimi instytucjami i partnerami strategicznymi oraz angażując się w organizację wydarzenia inaugurującego projekt – wskazuje Maciej Srebro.

Podaje, że 30 lipca 2026 roku w Ambasadzie RP w Buenos Aires odbędzie się wydarzenie poświęcone inauguracji projektu.

Patagonia jako baza dla globalnych usług AI

Michał Polanowski podkreśla, że Argentyna jest obecnie bardzo otwarta na inwestycje zagraniczne. Program RIGI (Régimen de Incentivo para Grandes Inversiones) gwarantuje inwestorom stabilność przepisów przez 30 lat. Zapewnia w tym okresie zwolnienie z ceł na importowane komponenty, co znacząco poprawia ekonomikę założonego projektu. Rząd Javiera Mileia aktywnie wspiera rozwój sztucznej inteligencji, a kraj staje się atrakcyjnym miejscem dla dużych inwestycji technologicznych.

– Nasz projekt od początku jest nastawiony na rynek globalny. Konkurujemy nie z lokalnymi inwestycjami w Argentynie, lecz na światowym rynku mocy obliczeniowych. A tu popyt rośnie szybciej niż dostępna infrastruktura – mówi Michał Polanowski.

Transformacja energetyczna napędza inwestycje

Spółka Green Capital koncentruje się obecnie na dwóch głównych strategicznych obszarach działalności. Atlas GigaHub.1 jest jedną z nich. Bazową natomiast pozostaje budowa platformy independent power producer (IPP) w Europie Środkowo-Wschodniej, czyli niezależnego producenta energii. W tym modelu spółka rozwija projekty od etapu greenfield, przez cały proces uzyskiwania pozwoleń, aż po budowę i późniejsze zarządzanie aktywami. Najbardziej zaawansowana działalność prowadzona jest w Polsce, ale spółka stara się również rozwijać projekty w Rumunii, Bułgarii, Czechach oraz Ukrainie.

Największy nacisk firma kładzie obecnie na rozwój magazynów energii, które stają się niezbędnym elementem transformacji energetycznej i stabilizacji systemu elektroenergetycznego.

– Green Capital realizuje aktualnie pierwszy pakiet magazynów energii o łącznej mocy 414 MW i pojemności około 1600 MWh. Plan rozpisany jest na dwa lata. W jego skład wchodzą dwa główne projekty w formule joint venture z funduszem Prime Capital. Oba wygrały aukcję rynku mocy i będą świadczyć usługi dla operatora systemu. Pierwszy ma zostać przyłączony do sieci w przyszłym roku, dla drugiego pozyskujemy finansowanie dłużne.  Łączna wartość obu inwestycji wynosi około 850 mln zł – podlicza Michał Polanowski.

Polski rynek należy obecnie do jednych z najbardziej atrakcyjnych w Europie dla inwestycji energetycznych.

– Wynika to przede wszystkim z konieczności głębokiej przebudowy krajowego systemu energetycznego. Polska nie tylko rozwija nowe moce odnawialne, ale jednocześnie będzie stopniowo wyłączać stare elektrownie węglowe, co oznacza ogromne potrzeby inwestycyjne. Rynek jest oceniany przez zagranicznych inwestorów jako dojrzały, przewidywalny i porównywalny z krajami Europy Zachodniej niż z pozostałymi państwami Europy Środkowo-Wschodniej – twierdzi Michał Polanowski.

Główne wnioski

1. Dostęp do energii staje się jednym z kluczowych czynników rozwoju infrastruktury AI
   W przypadku dużych centrów danych przeznaczonych m.in. do trenowania modeli sztucznej inteligencji znaczenie ma nie tylko lokalizacja blisko odbiorców, ale przede wszystkim możliwość zapewnienia dużej, stabilnej i konkurencyjnej cenowo mocy. Projekt Atlas GigaHub.1 opiera się na założeniu, że infrastruktura obliczeniowa może powstawać tam, gdzie dostępne są odpowiednie zasoby energetyczne, a świadczone z niej usługi mogą trafiać na odległe rynki.
2. Centra danych dla AI projektowane jako zintegrowane systemy energetyczno-cyfrowe
   Rosnąca skala zapotrzebowania na moc obliczeniową sprawia, że energia, magazynowanie, chłodzenie, łączność i możliwość dalszej rozbudowy planuje się równolegle. Atlas GigaHub.1 ma połączyć centrum danych o docelowej mocy około 3 GW z niemal 10 GW infrastruktury OZE i systemami magazynowania energii, co pokazuje skalę oraz złożoność tego typu przedsięwzięć.
3. Realizacja projektu będzie zależała od dalszych prac przygotowawczych i pozyskania partnerów
   Atlas GigaHub.1 znajduje się na wstępnym etapie przygotowania. Green Capital prowadzi prace środowiskowe i technologiczne, a także przygotowuje proces pozyskiwania pozwoleń, partnerów finansowych oraz przyszłych odbiorców mocy obliczeniowej. Projekt ma być rozwijany etapami, a długoterminowe kontrakty z klientami mają stanowić podstawę do pozyskania finansowania.