Ilu cudzoziemców uczy się w polskich szkołach? We Wrocławiu co szósty uczeń nie jest Polakiem (FACT-CHECKING)

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Uczniowie cudzoziemcy stanowią 5,2 proc. wszystkich uczniów w szkołach podstawowych oraz 4,6 proc. wszystkich uczniów szkół ponadpodstawowych.

Tak wynika z raportu „Uczniowie-cudzoziemcy w polskich szkołach w roku szkolnym 2025/2026” opracowanego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej. Raport powstał na podstawie danych z Systemu Informacji Oświatowej z kwietnia 2026 roku.

Najwięcej, bo 210 tys. uczniów pochodzi z Ukrainy, stanowią 4,3 proc. wszystkich polskich uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. 155,3 tys. to uczniowie-uchodźcy z Ukrainy, czyli dzieci i młodzież, które przybyły do Polski po 24 lutego 2022 roku w wyniku eskalacji wojny w Ukrainie. 55 tys. to uczniowie-migranci z Ukrainy, którzy pojawili się w Polsce przed tą datą.

Wśród wszystkich uczniów cudzoziemców w polskiej szkole 86 proc. to Ukraińcy.

Poza uczniami z Ukrainy, najwięcej w polskich szkołach jest Białorusinów (18,8 tys.), Rosjan (2,6 tys.), Wietnamczyków (1571), Hindusów (1146) i Gruzinów (866).

Kiedy popatrzymy na kraje UE – najwięcej w Polsce uczy się dzieci i młodzieży z Bułgarii (662), Niemiec (540) oraz Rumunii (483).

Wykres interaktywny

Pełny ekran

Gdzie uczą się uczniowie-cudzoziemcy?

W raporcie wyliczono, że w Polsce jest około 21 tys. szkół, w 68 proc. z nich uczą się uczniowie z innych krajów. To o 262 szkoły więcej niż w 2025 roku.

Dane dowodzą, że obecność uczniów cudzoziemców jest zależna od regionów.

W woj. dolnośląskim uczniowie z innych krajów stanowią 8,1 proc. wszystkich uczących, w mazowieckim – 6,8 proc., a lubuskim – 6,7 proc. Na przeciwległej osi jest woj. podkarpackie (1,9 proc.), warmińsko-mazurskie (2,1 proc.) oraz lubelskie (2,8 proc.).

Wykres interaktywny

Pełny ekran

Największe nasycenie uczniów cudzoziemców jest w miastach wojewódzkich, gdzie stanowią 9,9 proc. wszystkich uczących się. W gminach miejskich, które nie są miastami wojewódzkimi, ten odsetek wynosi 4,4 proc. Dla gmin miejsko-wiejskich to 3,3 proc., a gmin wiejskich – 1,8 proc.

Niemal co szósty (16 proc.) uczeń we Wrocławiu jest cudzoziemcem. W Gdańsku uczniowie-cudzoziemcy stanowią 12 proc., w Szczecinie, Warszawie i Krakowie – 11 proc.

Zdaniem eksperta

Jaki jest efekt pojawienia się uczniów z Ukrainy w polskich szkołach?

Na Uniwersytecie SWPS w jednym z dużych miast wojewódzkich przeprowadziliśmy badanie, w którym wzięli udział uczniowie wszystkich szkół podstawowych i niemal wszystkich szkół ponadpodstawowych. Interesowało nas m.in. jaki klimat panuje w klasie i w szkole, jak wygląda sytuacja rówieśnicza, jak odbierani są nauczyciele. Analizując te wyniki, wzięliśmy pod uwagę obecność w danych klasach uczniów z Ukrainy.
 
Wyniki nie były wcale oczywiste. Naturalnie, dołączenie uczniów z Ukrainy do oddziału klasowego miało wpływ na klimat klasy i szkoły czy ocenę relacji z nauczycielami. To nie jest zaskoczeniem. Nawet dołączenie do jakieś klasy wielu nowych polskich uczniów powoduje zakłócenie normalnego rytmu pracy.
 
W przypadku ogólnodostępnych szkół rejonowych, do których łatwo się dostać, każdy kolejny uczeń z Ukrainy poprawiał klimat klasy, szkoły i relacje z nauczycielami. Innymi słowy, zdaniem uczniów, nauczyciele byli nieco bardziej życzliwi. Nie tylko dla nowego ucznia, ale i dla całej klasy. Trudno być życzliwym jedynie dla jednego ucznia, więc ta życzliwość rozlewała się na całą klasę. Klimat klasy i szkoły ocieplał się.
 
W przypadku szkół wysokiej stawki, gdzie trudno się dostać, zwłaszcza w przypadku prestiżowych szkół ponadpodstawowych, każdy kolejny uczeń z Ukrainy pogarszał klimat klasy, zwiększał napięcia między uczniami. Obniżał się poziom życzliwości i pogarszały się relacje z nauczycielami.
 W przypadku szkół, gdzie obecna jest duża presja na osiągnięcia, pojawienie się ucznia, któremu należy poświęcić dodatkowe minuty, powoduje poważne napięcia. Nauczyciele i uczniowie w takich klasach mają poczucie, że mogą coś stracić.

Dr Piotr Rycielski

Wydział Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie, ekspert z zakresu psychologii edukacji.

Publiczna edukacja kontra edukacja niepubliczna

Ciekawe są dane, które pokazują wybory modelu edukacji przez rodziców dzieci cudzoziemców.

Jeżeli popatrzymy na dziesięć najpopularniejszych krajów, z których pochodzą dzieci uczące się w polskich szkołach, aż 62 proc. rodziców dzieci z Indii stawia na niepubliczne polskie szkoły. To ewenement.

39 proc. uczniów z Kazachstanu, 19 proc. z Rosji i 15 proc. z Białorusi uczy się w szkołach niepublicznych.

W przypadku pozostałych nacji udział szkół niepublicznych nie przekracza 10 proc. W przypadku Ukraińców i Gruzinów jest to 10 proc., Bułgarów – 9 proc., Mołdawian – 7 proc., Wietnamczyków – 5 proc. i Kolumbijczyków – 4 proc.

Uczniowie-cudzoziemcy niemal pięciokrotnie częściej nie otrzymują promocji do kolejnej klasy

Odsetek uczniów cudzoziemców, którzy w roku szkolnym 2024/2025 nie otrzymali promocji do kolejnej klasy, wynosił 4,7 proc. i był ponad czterokrotnie wyższy niż w przypadku uczniów z Polski (1,1 proc.).

Wśród uczniów uchodźców z Ukrainy odsetek ten był jeszcze wyższy i wyniósł 5,3 proc. To znaczy, że co dwudziesty uczeń z Ukrainy, który pojawił się w polskiej szkole po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę nie zdał do kolejnej klasy.

Problem najbardziej dotyka pierwszych klas szkół ponadpodstawowych. Aż 10,6 proc. uczniów-cudzoziemców nie ukończyło pierwszej klasy liceum ogólnokształcącego (problem dotyczy 3,4 proc. uczniów z Polski).

Aż 14,1 proc. uczniów cudzoziemców nie ukończyło pierwszej klasy technikum (6,5 proc. uczniów z Polski). W przypadku szkół branżowych I stopnia ten odsetek wyniósł aż 16,1 proc.

Eksperci: problem braku promocji uczniów z Ukrainy może mieć długofalowe konsekwencje społeczne

Autorzy raportu apelują, że sytuacja uczniów szkół ponadpodstawowych, którzy nie otrzymują promocji do kolejnych klas, wymaga pogłębionej analizy.

„Warto pamiętać, że pozostawanie w systemie edukacji jest ważnym czynnikiem ochronnym i realizacją prawa do edukacji zagwarantowanego w Konwencji o prawach dziecka” – czytamy w publikacji.

Eksperci Centrum Edukacji zwracają uwagę, że jest to istotne również ze względu na długofalowe konsekwencje społeczne – zarówno dla sytuacji w Polsce, jak i przyszłej współpracy między społeczeństwami polskim i ukraińskim, jaki dla rozwoju kompetencji oraz perspektyw zawodowych osób z Ukrainy, które po zakończeniu wojny zdecydują się na powrót do swojego kraju.

Główne wnioski

1. Uczniowie-cudzoziemczy stanowią 5,2 proc. wszystkich uczniów w szkołach podstawowych oraz 4,6 proc. wszystkich uczniów szkół ponadpodstawowych. Wśród uczniów-cudzoziemców zdecydowaną większość stanowią osoby z Ukrainy.
2. Największe nasycenie uczniów-cudzoziemców jest w miastach wojewódzkich, gdzie stanowią 9,9 proc. wszystkich uczących się. W gminach miejskich, które nie są miastami wojewódzkimi, ten odsetek wynosi 4,4 proc. Dla gmin miejsko-wiejskich 3,3 proc., a gmin wiejskich 1,8 proc. Niemal co szósty (16 proc.) uczeń we Wrocławiu jest cudzoziemcem. W Gdańsku uczniowie-cudzoziemcy stanowią 12 proc., w Szczecinie, Warszawie i Krakowie – 11 proc.
3. Dane pokazują, że uczniowie-cudzoziemcy mają zdecydowanie większy problem z promocją do następnych klas. Odsetek uczniów-cudzoziemców, którzy w roku szkolnym 2024/2025 nie otrzymali promocji do kolejnej klasy, wynosił 4,7 proc. i był ponad czterokrotnie wyższy niż w przypadku uczniów z Polski (1,1 proc.). Wśród uczniów-uchodźców z Ukrainy odsetek ten był jeszcze wyższy i wyniósł 5,3 proc.