Zaloguj się 
Dzieje się!
Eurowizja po raz pierwszy w Azji. Bangkok gościł artystów z 11 krajów
Reprezentantka Filipin została w sobotę zwyciężczynią pierwszej azjatyckiej edycji Eurowizji. To druga próba przeniesienia kultowego konkursu piosenki poza ojczysty kontynent. Czy widzowie w Azji pokochają konkurs, który w tym roku obejrzało 131 mln osób?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kto zorganizował azjatycką Eurowizję i czy globalna ekspansja marki może podreperować kondycję finansową jej właścicieli.
- Jak sprzedawały się bilety i czy format ma szansę na sukces na największym kontynencie świata.
- Których krajów zabrakło podczas tegorocznego finału, które z nich wyraziły zainteresowanie udziałem w 2027 r. i jak na wyniki może wpływać polityka.
Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.
19-letnia Carmelle Collado, która w ubiegłym roku wygrała popularne talent show na Filipinach, została pierwszą w historii zwyciężczynią azjatyckiej Eurowizji. Podczas finału w Bangkoku wystąpiła z energetycznym hymnem w stylu dance-pop z latynoskimi wpływami, w którym wykorzystano też tradycyjne filipińskie instrumenty. Piosenka „Sobra-Sobra”, za którą Collado otrzymała Kryształowy Mikrofon, opiewa pewne siebie kobiety. Poza nią na podium znaleźli się wykonawcy z Tajlandii oraz Wietnamu.
W pierwszej edycji kultowego formatu na kontynencie azjatyckim wzięli udział artyści z jedenastu krajów – od Bhutanu po Koreę Południową. Wystąpili na scenie w hali widowiskowej przy parku Lumphini, miejscowym odpowiedniku Central Parku.
Para prowadzących – prezenter telewizyjny Woody Milintachinda oraz modelka i aktorka Cindy Bishop – podkreślali eurowizyjne przesłanie łączenia ludzi.
– To jak Puchar Świata: wszyscy oglądają transmisję i mają nadzieję, że to ich kraj zwycięży – wyjaśniał azjatyckiej publiczności Milintachinda.
Tuk-tukiem na estradę
Na scenę w hali widowiskowej One Bangkok Forum reprezentantów poszczególnych krajów dowoziły mające się kojarzyć z miastem-gospodarzem kolorowo ozdobione tuk-tuki. Pierwszą międzynarodową Eurowizję poza Europą otworzyła gwiazda z Wietnamu Tóc Tiên. Wykonała utwór „Em Tiên” – elektropopowy kawałek z tekstem o charakterze wietnamskich kobiet. Po niej wystąpili artyści z Kambodży, Laosu, Mongolii, Bhutanu, Filipin, Bangladeszu, Tajlandii, Korei Południowej, Nepalu i Malezji. To debiut europejskiego formatu na kontynencie azjatyckim, a organizatorzy zapowiadają już kolejną edycję. Apetyty są spore zarówno po stronie szwedzkich producentów, jak i azjatyckich gospodarzy.
Po USA kolej na Bangkok
Pomysł przeniesienia kultowego konkursu poza Europę nie jest nowy. Już w 2016 r. Europejska Unia Nadawców (EBU) ogłosiła z australijską telewizją SBS prace nad azjatyckim odpowiednikiem formatu. Projekt nie doczekał się wtedy realizacji. W 2022 r. amerykańska stacja NBC wyemitowała na licencji Eurowizji muzyczne show nazwane „American Song Contest”. Brali w nim udział artyści reprezentujący poszczególne amerykańskie stany. Zamiast trzech programów w ciągu tygodnia emitowano po jednym odcinku na przestrzeni ośmiu tygodni. Nie było też głosowania na żywo. Wyniki oglądalności rozczarowały i serii nie powtórzono.
Oba projekty łączy Christer Björkman, pochodzący ze Szwecji wieloletni szef produkcji konkursu. Wraz z Peterem Settmanem i Andersem Lenhoffem prowadzi firmę Voxovation. To ona ma wyłączne prawa do licencjonowania marki „Eurovision” poza kontynentem. EBU udziela licencji, a Voxovation pokrywa koszty produkcji i krajowych selekcji oraz zatrzymuje zyski. Wysokości kosztów i opłat licencyjnych nie ujawniono. Wiadomo jedynie, że azjatycka edycja jest zdecydowanie tańsza od europejskiej. Według szwedzkiego dziennika „Aftonbladet" i serwisu Eurovision World pierwotnie zakładany budżet obcięto o ok. 1 mln dolarów, a zagraniczny zespół techniczny zastąpiła lokalna firma. Gospodarzem jest tajska stacja Channel 3, a partnerem produkcyjnym stołeczna S2O Productions. W Europie pokazali go m.in. nadawcy z Polski (TVP2), Niemiec, Izraela oraz Bośni i Hercegowiny.
Tytularnym sponsorem tegorocznego konkursu jest platforma Zoop. Jej założyciel RJ Phillips, wcześniej menedżer OnlyFans, w sierpniu przejął większościowy pakiet w Voxovation. Partnerem jest serwis rezerwacyjny Agoda.
Ambicje i potrzeby są duże. Voxovation szuka nowych rynków, a Tajlandia promocji turystycznej i wzmocnienia swojej soft power. W ubiegłym tygodniu szef komunikacji EBU Dave Goodman przyznał w rozmowie z brytyjskim dziennikiem „The Guardian", że zwrot ku Azji ma pomóc w finansowej stabilności konkursu w Europie. Z kolei Christer Björkman powiedział na początku listopada stacji Sveriges Radio, że w ciągu pięciu lat chce zorganizować „finał światowy".
Warto wiedzieć
Duma narodowa i nietypowe głosowanie
W składzie pierwszej edycji konkursu Eurovision Song Contest Asia znalazły się zarówno krajowe supergwiazdy, jak i twórcy internetowych hitów i wschodzące talenty. Te ostatnie to w dużej mierze zwycięzcy telewizyjnych programów rozrywkowych.
Wietnam reprezentowała ikona tamtejszej popkultury Tóc Tiên, która na swój wizerunek pracowała od przeszło 20 lat. W barwach Malezji wystąpiła supergwiazda Aina Abdul z balladą „Bluest Sky”. Jako reprezentant Korei Południowej wystąpił jako solista Park Junhee, lider boysbandu A.C.E. Narodowe stroje i motywy obecne podczas większości występów wskazywały na silną potrzebę zaprezentowania dumy narodowej.
O zwycięstwie w połowie zdecydowały głosy profesjonalnego jury. Drugie 50 proc. głosów należało do publiczności, z zastosowaniem tradycyjnego eurowizyjnego systemu. Novum była liczba dostępnych głosów widzów i możliwość ich kupowania. Zweryfikowani, pełnoletni widzowie dostali po osiem darmowych głosów, które musieli rozdzielić między co najmniej trzy utwory. Każda osoba mogła dokupić dodatkowo dziesięć kolejnych głosów. Szwedzki „Aftonbladet" napisał, że to test przed ewentualnym wprowadzeniem podobnego systemu w Europie. Organizatorzy podkreślają, że jurorzy z 11 krajów, których kupić się nie da, gwarantują, że wynik jest sprawiedliwy. Zwyciężczyni – podobnie jak w Europie – nie otrzyma nagrody pieniężnej. Ma jednak wystąpić na Eurowizji 2027 w Burgas w Bułgarii.
Czy Azja pokocha europejski kicz?
Orędownicy globalnej Eurowizji zwracają uwagę, że część azjatyckiej widowni lubuje się w kiczu – jednym ze znaków rozpoznawczych Eurowizji. Kultura muzyczna w Korei Południowej, Tajlandii czy na Filipinach wydaje się współgrać z klimatem konkursu. Ale kontynent jest bardzo zróżnicowany, także w kwestiach obyczajowych.
W maju producent wykonawczy Assaf Blecher przyznał, że tamtejsze rynki nie są jeszcze gotowe na w pełni kampową estetykę, często z motywami queerowymi. Podkreślił przy tym, że kraje takie jak Tajlandia i Filipiny różnią się pod tym względem od dużo bardziej konserwatywnych Bhutanu czy Nepalu. Na przykład Tajlandia od 2025 r. uznaje małżeństwa jednopłciowe (na Tajwanie równość małżeńską wprowadzono już w 2019 r.). Tymczasem w Malezji i Bangladeszu związki jednopłciowe są karalne. W pierwszym z tych krajów wielokrotnie zakazywano koncertów też artystów, którzy jawnie wspierali prawa osób LGBTQ. Cytowani przez azjatyckie media widzowie sobotniego show wspominali tymczasem m.in. europejską edycję z 2014 r., gdy konkurs wygrała brodata drag queen Conchita Wurst.
Sam zachodni format także może być problemem. Programy na licencji brytyjskiego „Idola” odniosły wprawdzie sukces w Indonezji i Wietnamie, ale edycja ogólnoazjatycka zakończyła się w 2007 r. na zaledwie jednym sezonie.
Dr Dean Vuletic, historyk i badacz Eurowizji, przypomniał w rozmowie z „The Guardian”, że europejski konkurs rósł wraz z rozwojem telewizji i integracją kontynentu. Jego zdaniem Eurowizja jest zjawiskiem na wskroś europejskim i może mieć trudności z odniesieniem sukcesu gdziekolwiek indziej. Cytowany przez AFP Vuletic ocenił, że azjatyckiemu konkursowi brakuje „pewnej prowokacji lub znaczącego przesłania". Większość piosenek to ballady o miłości. Wyjątkiem jest zwycięski utwór z Filipin o sile kobiet.
Pierwsze liczby, wiele niewiadomych
Bilety na sobotni finał sprzedawały się raczej słabo. Wejściówki, w cenach od 50 do 199 dolarów były dostępne jeszcze na dzień przed wydarzeniem, choć hala widowiskowa mogła pomieścić tylko 6 tys. osób. Nie podano na razie pełnych danych o oglądalności show. Organizatorzy liczą jednak na efekt skali najludniejszego kontynentu świata. W marcu mówili o ponad 600 mln potencjalnych widzów. To szacunkowa łączna wielkość audytoriów telewizji transmitujących wydarzenie. Byłoby to ponad 4,5 raza więcej niż w przypadku europejskiego finału. Pierwsze wyniki nie zrobiły jednak wrażenia, a azjatyckie media lifestyle’owe okazały umiarkowane zainteresowanie konkursem.
Do 10 listopada wszystkie 11 piosenek miało łącznie ok. 2,37 mln odtworzeń na Spotify. To mniej niż piosenka „Bangaranga" bułgarskiej wokalistki Dary zanotowała w samym tylko październiku. Dara zwyciężyła w tegorocznym 70. Konkursie Piosenki Eurowizji w Wiedniu.
Tajska soft power?
Dla Tajlandii zachętą do organizacji show była międzynarodowa promocja oraz szansa dla turystyki – podpory miejscowej gospodarki. W najlepszych latach przemysł podróży generował blisko jedną piątą PKB azjatyckiego królestwa. W 2019 r. liczba zagranicznych gości sięgnęła 40 mln. Po pandemii covidu rekord ten już się nie powtórzył. W 2025 r. liczba cudzoziemskich turystów spadła o 7,2 proc. rok do roku, do niespełna 30 mln osób. W tym roku tajlandzki urząd ds. turystyki TAT spodziewa się nieco ponad 31 mln przyjezdnych. TAT nie opublikował szacunków przychodów związanych z Eurowizją i podkreślił, że nie nadzoruje konkursu. Niektóre wyszukiwarki noclegów pokazały wzrost liczby rezerwacji na czas finału, ale nie wiadomo, czy miało to bezpośredni związek. Dr Nat Srinara, konsultant branży hotelarskiej i wykładowca w EHL Hospitality Business School w Singapurze, ocenił, że korzyści dla kraju-gospodarza będą głównie wizerunkowe.
W listopadzie 2025 r. Tajowie gościli w Bangkoku finał Miss Universe. W tym samym roku odbył się tam też Miss Grand International. Ogromna popularność konkursów piękności nie gwarantuje jednak sukcesu Eurowizji.
Wielcy nieobecni i niepewna polityka
Na konkursie w Bangkoku zabrakło artystów z Chin, Japonii, Indii i Indonezji, czyli największych azjatyckich rynków reklamowych. Producent wykonawczy Assaf Blecher poinformował, że rozmowy z nadawcami chińskimi i japońskimi przeciągnęły się poza akceptowalne terminy. Jak stwierdził, partnerzy z Chin, Hongkongu i Tajwanu wyrazili przy tym zainteresowanie kolejną edycją, choć żaden z tych krajów nie potwierdził jeszcze udziału.
Prawdziwym polem minowym dla Azjatów, którzy unikają międzynarodowych konfliktów w przemyśle rozrywkowym, może być też polityka i regionalne animozje. W Europie konkurs czasem odzwierciedla napięcia dyplomatyczne. Tych nie brakuje także w Azji. Na sobotnie głosowanie mogły mieć wpływ niedawne potyczki graniczne Tajlandii z Kambodżą, które kosztowały życie blisko 50 osób. Kambodża zajęła w konkursie przedostatnie miejsce. Konflikty graniczne Indii z Chinami, zatargi tego kraju z Japonią oraz roszczenia na Morzu Południowochińskim, a także kłopoty ze smogiem znad Indonezji, który przedostaje się do sąsiadów bywały przedmiotem sporów w mediach społecznościowych. Międzynarodowe muzyczne show w przyszłości może się okazać kolejnym papierkiem lakmusowym regionalnych sympatii i antypatii.
Główne wnioski
- Zwrot Eurowizji ku Azji ma pomóc w finansowej stabilności konkursu w Europie. Producenci liczą, że format osiągnie globalny sukces. W ciągu pięciu lat chcą zorganizować „finał światowy". Jednak pierwsza azjatycka edycja konkursu w Bangkoku zaczęła się skromnie. Wzięli w niej udział artyści z 11 krajów, ale zabrakło wśród nich przedstawicieli najbardziej lukratywnych rynków. Organizatorom nie udało się zapełnić całej, mogącej pomieścić 6 tys. osób hali.
- Eksperci wskazują, że przeszkodami w budowaniu popularności Eurowizji na najludniejszym kontynencie mogą być różnice kulturowe i mniejsza niż w Europie integracja krajów, z których pochodzą uczestnicy. Wcześniej brytyjski format „Idol” przyjął się w Indonezji i Wietnamie, ale edycja ogólnoazjatycka zakończyła się po jednym sezonie.
- Oglądalność i wyniki finansowe będą zależały od tego, czy w 2027 r. dołączą Chiny, Japonia i Indie. To rynki największe, ale zarazem politycznie najbardziej wrażliwe. Niektóre kraje będą chciały uniknąć wątków sporów międzynarodowych, które tradycyjnie mają wpływ na wyniki Eurowizji.
