Polskie muzea. Które z nich odwiedzamy najchętniej

Nie tylko muzea dwoją się i troją, by przyciągnąć odwiedzających w Noc Muzeów. Komenda Wojewódzka Policji w Białymstoku po raz trzeci zaprasza do zwiedzania szerokiej publiczności komendy, na co dzień niedostępnej. A Ministerstwo Rozwoju i Technologii zachęca do zwiedzenia gabinetu ministra i obejrzenie słynnych schodów, na których kręcono sceny serialu „Ranczo”.

Popularność Nocy Muzeów

Polacy coraz częściej chodzą do muzeów. W 2025 roku muzea odwiedziło 46,2 mln gości. To o 4,2 procent więcej niż rok wcześniej. I choć zainteresowanie muzeami rośnie, to spada liczba osób, które odwiedzają je w organizowaną w Polsce od lat specjalną Noc Muzeów.

Wykres interaktywny

Pełny ekran

Według danych GUS w 2025 roku Noc Muzeów cieszyła się mniejszą popularnością niż w latach ubiegłych. Wzięło w niej udział 625,8 tys. zwiedzających, czyli ponad 21 proc. mniej niż w roku poprzednim. Zeszłorocznej Nocy Muzeów daleko do zainteresowania, którym cieszyła się przed wybuchem pandemii COVID-19. Mimo to ten jeden dzień to czas wzmożonej pracy dla instytucji. Aż 1,3 proc. wszystkich odwiedzających robi to dokładnie w ten jeden sobotni wieczór.

Wykres interaktywny

Pełny ekran

Zdaniem eksperta

Czym tłumaczyć spadek zainteresowania Nocą Muzeów?

Trudno wskazać jednoznacznie, dlaczego zmniejszyło się zainteresowanie publiczności tym pomysłem. Być może, jak każda strategia marketingowa, po prostu straciła w pewnym czasie swoją świeżość. Ponadto, gdy pomysł Nocy Muzeów wchodził do Polski, instytucje na te okazje nie tylko przygotowywały specjalne wydarzenia, a przede wszystkim udostępniały przestrzenie lub zbiory, do których nie można było zajrzeć podczas zwyczajnego zwiedzania. Chodziło o oddanie klimatu instytucji takiej, jaką ona jest, kiedy nikt na nią nie patrzy, w „nocy”.

Wydaje się, że dzisiaj instytucje coraz częściej poprzestają na przedłużeniu regularnych godzin otwarcia. Organizują wprawdzie dodatkowe atrakcje, ale zwiedzanie ma niewiele wspólnego z aurą tajemniczości.

Dr Łukasz Białkowski

Krytyk sztuki, niezależny kurator, adiunkt na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, pracował m.in. w Galerii BWA Sokół w Nowym Sączu i w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK

Ile mamy muzeów w Polsce?

Według najnowszych danych GUS w Polsce funkcjonują 994 muzea, licząc łącznie z oddziałami muzealnymi. W wykazie ministerstwa kultury znajdziemy informację o 1070 placówkach. Co czwarte muzeum w Polsce znajduje się w województwie mazowieckim (146 placówek) lub małopolskim (107). Najmniej jest ich w lubuskim (17), opolskim (21) i podlaskim (27).

W Polsce przeważają muzea historyczne. Co drugie nasze muzeum (52,7 proc.) opowiada o historii. Muzea interdyscyplinarne stanowią zaledwie 12,4 proc. wszystkich placówek, za to muzea sztuki (8,6 proc.), etnograficzne (8 proc.) a nauki i techniki (6,9 proc.).

Popularność muzeów w Polsce

W 2025 roku muzea w całym kraju zaprezentowały 3 tys. wystaw stałych oraz zorganizowały 4,6 tys. wystaw czasowych. Odwiedziło je 46,2 mln osób, niemal co trzeci odwiedzający zrobił to bezpłatnie. Zorganizowane grupy młodzieży szkolnej stanowiły niewiele ponad 8 proc. wszystkich odwiedzających.

Choć to muzea historyczne stanowią większość wszystkich placówek, największym zainteresowaniem cieszą się muzea sztuki. Stanowią 8,6 proc. wszystkich placówek, ale przyciągnęły prawie 39 proc. wszystkich odwiedzających.

Wykres interaktywny

Pełny ekran

Ile kosztują nas muzea?

Ponad 71 proc. muzeów jest w rękach publicznych, z czego organizatorem zdecydowanej większości (83,2 proc.) są jednostki samorządu terytorialnego. Według najbardziej aktualnych wyliczeń GUS w 2024 roku z budżetu państwa przeznaczono 6,88 mld zł na kulturę i dziedzictwo narodowe. Z tego 22,2 proc. na muzea. Więcej z budżetu państwa trafiło jedynie na działalność radiową i telewizyjną (32,1 proc. wszystkich wydatków na kulturę).

W tym samym okresie wydatki na kulturę z budżetów jednostek samorządu terytorialnego wyniosły 14,546 mld zł. Samorządy najbardziej wsparły domy kultury (31,2 proc. wydatków na kulturę), biblioteki (15,8 proc.) oraz muzea (11,7 proc.). Tę samą część budżetu przeznaczono z samorządowej kasy na ochronę zabytków i opiekę nad zabytkami.

Główne wnioski

1. Polacy coraz częściej chodzą do muzeów. W 2025 roku muzea odwiedziło 46,2 mln gości. To o 4,2 procent więcej niż rok wcześniej.
2. Największą frekwencją cieszy się Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie, które odwiedziło ponad 5 mln osób. Na drugim miejscu uplasował się Zamek Królewski na Wawelu, który w 2024 roku odwiedziło niemal 3,2 mln gości.
3. Według danych GUS w 2025 roku Noc Muzeów cieszyła się mniejszą popularnością niż w latach ubiegłych. Wzięło w niej udział 625,8 tys. zwiedzających, czyli ponad 21 proc. mniej niż w roku ubiegłym.