OPEC Fund wyda 646 mln dolarów na projekty w 14 krajach. To szansa dla polskich firm

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

OPEC Fund, fundusz założony 50 lat temu przez kraje Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC), ogłosił niedawno projekty na nadchodzący rok. Zostały zatwierdzone podczas wrześniowego posiedzenia Komitetu Zarządzającego. Mają być zrealizowane w 14 państwach, a ich wartość sięga 645 mln dolarów. Do publicznej wiadomości podano jednak tylko 12 projektów z 11 państw.

Gigantyczne projekty

Największy z nich dotyczy zwiększenia bezpieczeństwa wodnego, zabezpieczeń przeciwpowodziowych i rozwoju zrównoważonego rolnictwa w Maroku. Opiewa on na kwotę 150 mln dolarów.

Z kolei rząd Sierra Leone otrzyma pożyczkę w wysokości 45 mln dolarów na budowę elektrowni wodnej Bumbuna-1 o mocy 60 MW. Ma ona zapewnić prąd dla 1,4 mln mieszkańców stolicy kraju. Azerbejdżan uzyska 60 mln dolarów pożyczki na realizację dwóch projektów. Pierwszy dotyczy budowy stacji odsalania wody z Morza Kaspijskiego w miejscowości Sumgayit. Drugi – wsparcia dla lokalnych instytucji finansowych udzielających kredytów małym i średnim przedsiębiorstwom, ze szczególną preferencją dla firm prowadzonych przez kobiety. Po 30 mln dolarów pożyczek zostanie przeznaczone na projekty w Salwadorze (remont dróg), Sri Lance (reforma sektora finansowego), Tadżykistanie (modernizacja autostrady) i Zambii (budowa elektrowni ze źródeł odnawialnych).

Największy projekt przeznaczony dla sektora prywatnego zostanie zrealizowany w Paragwaju. Open Fund pożyczy 50 mln dolarów, a FinDev Canada (kanadyjski odpowiednik KUKE) kolejne 50 mln dolarów na kredyty dla drobnych przedsiębiorców rolnych, z preferencją dla kobiet. 40 mln dolarów zostanie przeznaczone na budowę dzielnicy Plaza District w zeroemisyjnym Mieście Yiti w Omanie. Po 30 mln dolarów otrzyma sektor prywatny z Armenii (dla prywatnych banków udzielających kredytów małym i średnim firmom) i Kazachstanu (dla rolników i małych firm) oraz Zambii.

Przetargi jako szansa dla polskich firm

OPEC Fund zapewnia finansowanie oraz ustala zasady przetargów realizowanych przez instytucje publiczne państw-beneficjentów. W projektach nie istnieją obostrzenia wykluczające podmioty zagraniczne. Wprost przeciwnie, istnieje wymóg, że kraje otrzymujące pożyczkę muszą organizować zakupy na zasadach otwartej konkurencji międzynarodowej. Każda firma spełniająca kryteria finansowe i techniczne może złożyć ofertę. Istotne jest przede wszystkim, by udowodniła, że posiada odpowiednio wysokie roczne obroty, stabilność finansową, doświadczenie w realizacji projektów o podobnej skali oraz nie figuruje na czarnych listach międzynarodowych instytucji z powodu korupcji lub nadużyć. Zamówienia są publikowane na stronie Opec Fund.

Obecnie trwają przetargi na realizację dwóch projektów. Pierwszy to budowa i wyposażenie Centrum Kardiologii w Ugandzie. Oferty można składać do 4 stycznia 2027 r. Drugi dotyczy rozbudowy i modernizacji drogi łączącej miejscowości San Jose i San Ramon w Kostaryce. Termin składania ofert mija 21 kwietnia 2027 r. Polskie firmy mogą brać udział w tych przetargach. Jednocześnie nawet jeśli nie wygrają, to mogą swój udział wykorzystać jako element promocji, który zaowocuje w przyszłości. Wówczas przy realizacji kolejnych przetargów w danym kraju nie będą anonimowi. Poza tym, jeśli zwycięzca przetargu nie będzie się w stanie z niego wywiązać, polska firma może przejąć realizację lub stać się podwykonawcą.

Te firmy już zdobyły kontrakty

Kontrakty mogą być interesujące, zwłaszcza dla polskich firm mających doświadczenie w realizacji projektów infrastrukturalnych w krajach globalnego Południa. Taką firmą jest np. Quenda, która wygrywała przetargi na budowę infrastruktury cywilnej i wojskowej w Angoli. Z kolei Asseco realizowało projekty IT m.in. w Togo i Nigerii. Natomiast Izodom 2000 Polska wygrał przetarg na dostawę technologii domów energooszczędnych do budowy osiedli mieszkaniowych w Zambii. Innym przykładem jest Mennica Polska, która wygrała przetargi na produkcję i dostawę monet oraz zaawansowanych systemów zabezpieczeń płatniczych dla banków centralnych m.in. Gwatemali i Armenii. Energy Log Server dostarczyło natomiast rozwiązania z zakresu cyberbezpieczeństwa dla Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Rwandy. Firma Projmors miała okazję projektować porty w Tanzanii, Gabonie i Nigerii (gdzie ma oddział), a także powołała spółkę zależną w Indiach. Z kolei Torhammer koordynuje rozbudowę portów handlowych w nigeryjskim Lagos.

50 lat OPEC Fund

Fundusz OPEC na rzecz międzynarodowego rozwoju (OPEC Fund) storzyła w 1976 r. Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC). Wcześniej, podczas wielkiego kryzysu paliwowego połowy lat 70., osiągnęła rekordowe zyski. Fundusz finansuje przedsięwzięcia rozwojowe w krajach globalnego Południa. Stanowi formę zwiększania wpływów państw Zatoki Perskiej na świecie. Niemniej organizuje transparentne przetargi otwarte dla firm z całego świata. Zapewnia też finansowanie dla projektów rządowych państw, w których robienie biznesu w inny sposób wiąże się z podwyższonym ryzykiem.

Pierwotny budżet wynosił 800 mln dolarów. Z czasem skład funduszu delikatnie rozminął się ze składem OPEC. OPEC Fund tworzą m.in. Ekwador i Indonezja, które nie należą do OPEC. Z kolei należące do OPEC Kongo i Gwinea Równikowa nie partycypują w funduszu.

OPEC Fund ma biura w 125 państwach. Funkcjonuje dzięki składkom państw członkowskich, dzięki którym może udzielać pożyczek państwom i prywatnym firmom. Jego projekty dotyczą rolnictwa, edukacji, energii, sektora finansowego, służby zdrowia, transportu, gospodarki wodnej i spraw społecznych. Od 2023 r. OPEC Fund funkcjonuje na rynkach kapitałowych, co pozwoliło mu zebrać dodatkowe 3 mld dolarów. W 2024 r. fundusz przeznaczył rekordowe 2,3 mld dolarów na 70 projektów na terenie całego świata.

Jak OPEC rządzi światem

Organizacja OPEC powstała w 1960 r. w Bagdadzie. Jej siedziba znajduje się w Wiedniu. W jej skład wchodzi 11 państw: Algieria, Arabia Saudyjska, Gabon, Gwinea Równikowa, Irak, Iran, Kongo, Kuwejt, Libia, Nigeria i Wenezuela. Państwa te połączyły siły celem wspólnego decydowania o skali produkcji ropy naftowej. Tym samym uzyskały wpływ na ceny tego surowca na światowych rynkach.

Organizacja nabrała szczególnego znaczenia gdy w 1973 r. ceny ropy wzrosły siedmiokrotnie, wywołując globalny kryzys inflacyjny. Państwa OPEC, zwłaszcza Arabia Saudyjska, przyczyniły się też do upadku Związku Radzieckiego. Zwiększyły produkcję ropy w latach 80., obniżając tym samym znacząco dochody Państwa Rad.

Największym problemem OPEC jest wypracowanie decyzji korzystnych dla wszystkich jej członków. Dlatego organizację zdecydowały się opuścić Indonezja (2016), Katar (2018), Ekwador (2019), Angola (2023) i Zjednoczone Emiraty Arabskie (2026). Jednocześnie w 2016 r. powstała platforma OPEC+. W jej ramach państwa OPEC konsultują decyzje z pozostałymi producentami ropy, w tym m.in. z Rosją, Azerbejdżanem i Brazylią. Kraje OPEC+ łącznie kontrolują 90 proc. światowych zasobów ropy.

Główne wnioski

1. OPEC Fund to fundusz utworzony przez kraje producentów ropy naftowej w celu wspierania rozwoju państw globalnego Południa i budowania w ten sposób swoich wpływów na świecie.
2. OPEC Fund przeznaczy 645 mln dolarów na projekty w 14 krajach, które rozpoczną się w 2027 r. Największy będzie realizowany w Maroku. Obecnie trwają też przetargi w sprawie realizacji projektów finansowanych przez OPEC Fund w Ugandzie i Kostaryce.
3. Biorąc udział w przetargach finansowanych z projektów OPEC Fund polskie firmy mają okazję zdobyć kontrakty z zapewnionym stabilnym finansowaniem. Nawet jeśli przegrają przetarg, mogą się dobrze zaprezentować i uzyskać kontrakt w charakterze podwykonawcy.