Kategoria artykułu: Biznes

PKO BP wybrał rynki i ma listę firm do przejęcia. Szymon Midera: potrzebujemy umiędzynarodowienia (WYWIAD)

Dwa nowe oddziały PKO BP w Europie Zachodniej mogą ruszyć już w najbliższych miesiącach. Przy wiosennej aktualizacji strategii zarząd rozważy kolejne kroki: przejęcia za granicą i wejście na rynek usług dla klientów indywidualnych poza Polską. Prezes banku Szymon Midera wyjaśnia, jak bank chce sięgnąć po więcej.

Szymon Midera, prezes PKO BP
Szymon Midera, prezes PKO BP, głośno mówi o zagranicznych ambicjach banku. Polska nie wystarcza, by budować moc banku w długim terminie. Fot. mat. prasowe

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Jak daleko zaszły przygotowania PKO BP do zagranicznych przejęć i co pozostaje do rozstrzygnięcia przy aktualizacji strategii.
  2. Dlaczego polscy przedsiębiorcy są pierwszymi klientami nowego oddziału za granicą i kiedy bank zaczyna zabiegać o miejscowe firmy.
  3. Jak PKO BP pomaga polskiej firmie kupić spółkę w USA i dlaczego ciekawym, a nietypowym kierunkiem jest bankowość korespondencyjna.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

PKO BP, największy polski bank z aktywami wynoszącymi 620 mld zł, już wie, na których zagranicznych rynkach chce rozpocząć działalność. Wie też, jakie modele biznesowe zamierza stosować. Szczegóły pojawią się w wiosennej aktualizacji strategii, ale rąbka tajemnicy już teraz uchyla Szymon Midera, prezes banku. Mówi też, jak PKO BP radzi sobie w USA, dlaczego myśli o wsparciu innych polskich firm i jak chce rosnąć w Polsce.

Cezary Szczepański, XYZ: Polska jest za mała dla PKO BP?

Szymon Midera, prezes PKO BP: Bardzo szybko rozwijamy się w Polsce. To duży sukces całej grupy, że zdobywamy udziały na tak konkurencyjnym rynku. Zmierzamy w stronę 30 proc. w detalu i 20 proc. w bankowości korporacyjnej. Te cele doprecyzujemy przy aktualizacji strategii.

Zmieniają się jednak potrzeby klientów. Coraz częściej działają za granicą. Dotyczy to zarówno klientów indywidualnych, jak i firm. Zmienia się też konkurencja. Na polskim rynku mamy już dwóch silnych graczy, którzy są bardzo aktywni w regionie, a nawet szerzej. Chcemy na to odpowiedzieć i umiędzynarodowić całą grupę PKO Banku Polskiego.

Warto wiedzieć

Szymon Midera

Menedżer i bankowiec, od 2024 r. prezes PKO Banku Polskiego. Był współtwórcą i szefem platformy e‑commerce Shumee. Wcześniej był prezesem Banku Pocztowego oraz menedżerem w mBanku. Jest absolwentem Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych i Politycznych Uniwersytetu Łódzkiego, a także programów Executive MBA i Advanced Management Programme w INSEAD.

Poprzez współpracę z polskimi dużymi firmami?

Rzeczywiście, jednym z siedmiu filarów naszej strategii jest rozwój bankowości korporacyjnej w Europie. W ostatnich dwóch latach przyspieszyliśmy. Doszła Rumunia, pojawiły się przedstawicielstwa na trzech rynkach – w Austrii, Szwecji i na Litwie. Pracujemy nad uruchomieniem kolejnych kilku oddziałów w największych krajach Europy Zachodniej. W przypadku dwóch lokalizacji to perspektywa najbliższych miesięcy.

Francja, Hiszpania?

Nie mogę jeszcze mówić o tym, jakie to kraje, ale jesteśmy na finiszu uzgodnień z lokalnymi regulatorami. Mamy już tzw. welcome letters, które określają warunki wejścia na te rynki. To ważny moment. Mamy wprawdzie wspólny rynek unijny, ale wymagania lokalnych nadzorów potrafią się mocno różnić.

Jak PKO chce rozwijać się za granicą

Czego na przykład mogą wymagać? Zobowiązań kapitałowych, inwestycyjnych?

Chodzi bardziej o dostosowanie się do regulacji takich jak DORA [Digital Operational Resilience Act, unijne rozporządzenie w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego – red.]. Poszczególni regulatorzy mają trochę inne wymagania. Te kwestie formalnoprawne są więc bardzo ważne. Ale otwarcie oddziału to znacznie więcej niż proces administracyjny i logistyczny.

Chcecie podążać za polskimi firmami, które w ostatnich latach zaczęły mieć paneuropejskie ambicje?

Tak. Na każdym rynku przez pierwsze dwa, trzy lata koncentrujemy się na polskim biznesie, a potem zaczynamy finansować lokalne firmy. I dziś bardzo intensywnie pracujemy nad tym, żeby na każdym z tych rynków mieć własną strategię biznesową, dostosowaną do miejscowych potrzeb. To często duże i bardzo konkurencyjne rynki. W Polsce jesteśmy bardzo silną organizacją, za granicą dopiero budujemy swoją pozycję.

Pracujemy też nad tym, jak w samym PKO Banku Polskim zarządzać działalnością międzynarodową i nadzorować jej rozwój. Do tej pory byliśmy przede wszystkim bankiem lokalnym, polskim. Dziś w tej części biznesu mamy około 1,5 tys. klientów. W skali całego banku, zwłaszcza jego części korporacyjnej, wciąż jest to stosunkowo niedużo. Chcemy, żeby ten biznes ważył znacznie więcej. To będzie wymagało innego podejścia i przebudowy banku w wielu obszarach.

Będzie aktualizacja strategii

Czy w aktualizacji strategii, którą planujecie na wiosnę, ekspansja zagraniczna ma zyskać na znaczeniu w porównaniu z rozwojem w Polsce?

Chcemy zwiększyć jej znaczenie biznesowe. Już pracujemy nad strategiami dla poszczególnych rynków i nowym modelem nadzoru nad tą działalnością. Po raz pierwszy w historii PKO Banku Polskiego mamy członka zarządu, który zajmuje się wyłącznie bankowością międzynarodową. To pokazuje naszą determinację. Zmieniają się zachowania klientów i otoczenie konkurencyjne, a my chcemy reagować.

Przypomnę tylko, że do tej pory za granicą rozwijaliśmy się organicznie, w bankowości korporacyjnej. Przy aktualizacji strategii będziemy się również zastanawiać nad bankowością detaliczną i wzrostem przez przejęcia. Na szczegóły jest zdecydowanie za wcześnie. Mówię jednak otwarcie, że PKO Bank Polski potrzebuje umiędzynarodowienia.

Będą przejęcia zagranicznych instytucji finansowych?

Dziś nie widzimy uzasadnienia, żeby na polskim rynku rozpraszać uwagę transakcjami fuzji i przejęć. We wszystkich kluczowych segmentach rośniemy organicznie w bardzo szybkim tempie. Mamy jasno zdefiniowane cele i wiemy, jak je osiągnąć. Jeżeli jest przestrzeń do wzrostu organicznego i ma się na niego pomysł, trudno o lepszą drogę.

W ostatnich dwóch latach nasza suma bilansowa wzrosła o 113 mld zł. W Polsce mamy pomysł na to, jak nadal rosnąć szybciej niż rynek. Wciąż mówimy o dwucyfrowym tempie wzrostu, choć przecież baza jest coraz większa. Weźmy kredyty gotówkowe. W ostatnich 12 miesiącach nasz udział w tym rynku wzrósł o około 1,5 pkt proc. To naprawdę dużo. Osiągnęliśmy to wyraźnie szybciej niż w pierwszym roku realizacji strategii. W bankowości korporacyjnej udział również rośnie i podtrzymujemy ambicję dojścia do 20 proc. To bardzo ambitne cele. Oczywiście na polskim rynku jeszcze wiele może się wydarzyć.

Będą przejęcia ze strony PKO BP

Zawsze można wrócić do projektu mariażu banków z udziałem skarbu państwa…

Dziś naszą strategią w Polsce jest wzrost organiczny. Jeśli chodzi o zagranicę, zakończyliśmy prace nad zasadami, którymi będziemy się kierować przy fuzjach i przejęciach. Teraz będziemy je stosować w praktyce.

Chodzi o pojedyncze przejęcia na lokalnych rynkach czy o większą transakcję o międzynarodowej skali?

Określiliśmy trzy główne modele biznesowe, które nas interesują. Patrzymy z perspektywy całej grupy. Wybraliśmy rynki, na których chcielibyśmy działać, i mamy listę potencjalnych celów przejęć. Na tym postawię kropkę.

Za granicą macie około 1,5 tys. klientów korporacyjnych. Ilu chcecie mieć za rok, dwa?

Kończymy właśnie planowanie finansowe na przyszły rok. Chcemy utrzymać wysokie, dwucyfrowe tempo wzrostu. W bankowości międzynarodowej na niektórych rynkach przekracza 20 proc.

Jak to się przekłada na liczbę klientów?

Przy aktualizacji strategii będziemy jeszcze kalibrować cele biznesowe. Celujemy w dynamikę bliską 20 proc.

Amerykański kierunek ważny dla PKO BP

A jak wygląda kierunek amerykański? W kwietniu podpisaliście państwo z Goldman Sachs umowę dotyczącą dystrybucji instrumentów finansowych. To inny segment, ale co widzicie w USA z perspektywy waszych klientów?

Mamy coraz więcej klientów, którzy wychodzą poza typowy schemat ekspansji. Zwykle polska firma zaczyna od krajów regionu, takich jak Czechy, Słowacja, Niemcy czy Rumunia. Tymczasem finansujemy już na rynku amerykańskim zarówno przejęcia, jak i rozwój organiczny. Czasem sami udzielamy finansowania dłużnego, czasem robimy to wspólnie z funduszem ekspansji PFR. W tym drugim przypadku fundusz wnosi kapitał, a my zapewniamy dług. W ciągu ostatniego roku zrealizowaliśmy kilkanaście takich transakcji.

Chcemy podążać za polskimi firmami, które handlują za granicą, inwestują albo kupują spółki w Europie czy w Stanach.

Jak to wygląda w praktyce? Zakładam, że dużej firmie z Polski łatwiej zwrócić się bezpośrednio do amerykańskiego banku inwestycyjnego.

Nie. I widać to zarówno w bankowości korporacyjnej, jak i inwestycyjnej. Większość tych firm to nasi klienci. Znamy ich biznes, mamy za sobą lata współpracy. Możemy dzięki temu skrócić czas przygotowania transakcji i podjęcia decyzji. Dla firmy to też wygodniejsze, bo nie musi budować w Polsce czy za granicą dodatkowego zespołu do obsługi długu, transakcji kapitałowej czy emisji obligacji. Z nami może to zrobić szybciej, wygodniej i taniej.

Jak zadbać o klientów

Z jednej strony finansujecie zagraniczne inwestycje polskich firm, z drugiej własne kontakty na tych rynkach ma choćby wasze biuro maklerskie. Jak koordynujecie obsługę klienta?

Mniej więcej rok temu wprowadziliśmy nowy model obsługi klientów korporacyjnych, który nazywamy Client Service Team. Przy jednym stole siadają specjaliści od finansowania dłużnego, zarządzania płynnością, leasingu i faktoringu, a także przedstawiciele biura maklerskiego i obszaru ryzyka. Od momentu pozyskania klienta wspólnie przygotowują dla niego ofertę.

Współpracuje w ten sposób cała grupa kapitałowa, w tym spółki leasingowa i faktoringowa. Tak podchodzimy do wszystkich segmentów klientów korporacyjnych. Równolegle wprowadziliśmy w bankowości korporacyjnej nowy model pracy i system CRM. Wszystkie te zmiany mają nam pomóc budować partnerskie relacje z klientami.

Trudno było przekonać zespoły do zmiany? W takich sytuacjach często pojawia się wewnętrzna konkurencja. Były tarcia?

Zespół szybko zrozumiał, dlaczego warto tak pracować. Z perspektywy klienta to po prostu ma sens, bo oferty różnych części grupy często się uzupełniają. Weźmy firmę, z którą rozmawiamy o kredycie. Warto już wtedy zapytać, jak zarządza płynnością, czy rozważa emisję obligacji, czy może ze względu na specyfikę jej działalności najlepszym rozwiązaniem byłby faktoring. Jeśli pominiemy te pytania przy pierwszym kontakcie, później znacznie trudniej do nich wrócić.

Myślę, że jesteśmy w procesie zmiany w całym zespole bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej. Widać już pierwsze efekty. Po trzecim kwartale dynamika wzrostu portfela kredytowego sięgnęła blisko 18 proc., a całych aktywów korporacyjnych – prawie 16 proc. To największa dynamika w sektorze. Co więcej, wzrostu nie zawdzięczamy jednej transakcji czy kilku strategicznym klientom. Od kilku kwartałów widzimy, jak portfel korporacyjny rośnie coraz szybciej.

Jestem bardzo dumny z tego zespołu. Ostatnio uczestniczyłem w warsztatach podsumowujących pierwszą fazę wdrożenia Client Service Team. Największe wrażenie zrobiło na mnie to, że ludzie zaczęli patrzeć na całość potrzeb klienta.

Czy ten zespół ma też pozyskiwać nowych, większych klientów korporacyjnych?

Oczywiście. Cały czas zależy nam na tym, żeby klientów przybywało.

PKO BP chce przekonać korporacje

Jak chcecie państwo przekonać firmy, które dziś obsługuje konkurencja?

Nie uczestniczymy w wojnie cenowej o samo finansowanie. Wszyscy walczą o portfele kredytów korporacyjnych. W ofertach dla niektórych klientów marże są tak niskie, że czasem nawet nie pokrywają kosztu podatku bankowego. Naszą strategią jest kompleksowa obsługa i długoterminowe partnerstwo. Mamy do tego kompetencje w całej grupie, szeroką sieć oddziałów i centrów korporacyjnych oraz duże doświadczenie w obsłudze gotówkowej.

Spójrzmy w drugą stronę. Czy widzicie dla siebie biznes w finansowaniu inwestycji firm z USA lub Europy Zachodniej, które wchodzą do Polski?

Na razie pracujemy przede wszystkim z europejskimi klientami korporacyjnymi. Nasze zagraniczne oddziały najpierw skupiają się na obsłudze polskich firm, ale po tej pierwszej fazie muszą szukać klientów lokalnych. Doświadczenia są różne, każdy rynek ma swoją specyfikę. Obsługujemy firmy z różnych segmentów rynku. Uczestniczymy też w konsorcjach finansujących projekty choćby z obszaru transformacji energetycznej. Dziś dotyczy to przede wszystkim klientów z rynków, na których mamy oddział korporacyjny lub przedstawicielstwo.

Będzie ekspansja

Czy Stany Zjednoczone są już dla was takim rynkiem?

Przy aktualizacji strategii pracujemy właśnie nad kolejnymi krokami w bankowości międzynarodowej. Największy sens ma skoncentrowanie się na rynkach, na które już weszliśmy lub wejdziemy w najbliższych miesiącach i kwartałach. Chcemy tam zbudować biznes o znaczącej skali.

Jest jeszcze jeden ważny element naszej działalności międzynarodowej. To bankowość korespondencka, czyli obsługa transferów między instytucjami finansowymi. Za tymi transferami stoją często potrzeby konkretnych klientów korporacyjnych. Jesteśmy w tej dziedzinie numerem jeden, z udziałem w rynku przekraczającym 50 proc.

W Polsce?

Tak. Współpracujemy z ponad tysiącem banków na świecie, prowadzimy dla nich kilkaset rachunków. Naszym głównym partnerem w Stanach jest Bank of America. Mamy też bardzo silne relacje w Azji. Tej części bankowości na co dzień nie widać, a skala transakcji, które obsługujemy dla banków z całego świata, jest ogromna.

Bankowość korespondencka i PKO BP

Rozumiem, że to niskomarżowa działalność, ale pozwala wam budować kontakty na całym świecie?

Wynik na działalności bankowej z tej części biznesu to kilkaset milionów złotych. Mamy bardzo kompetentny, międzynarodowy zespół i silną pozycję.

Kilka miesięcy temu uczestniczyłem w spotkaniu banków korespondentów. Organizujemy je regularnie. Widzimy, że partnerzy cenią nasz profesjonalizm. Niedawno rozmawiałem też z wiceprezesem Bank of America. Skala transferów, które ten bank realizuje wspólnie z nami, jest ogromna. To dla nas bardzo atrakcyjna część bankowości międzynarodowej. Może mniej spektakularna niż otwieranie oddziałów czy bezpośrednie finansowanie firm, ale ważna dla naszej strategii rozwoju.

Główne wnioski

  1. PKO BP ma już listę potencjalnych celów przejęć za granicą. Bank wybrał rynki, na których chciałby działać, i określił trzy interesujące go modele biznesowe. Przy wiosennej aktualizacji strategii zarząd rozważy zarówno przejęcia, jak i wejście w zagraniczną bankowość detaliczną. Prezes Szymon Midera nie ujawnia nazw potencjalnych celów. W Polsce bank zamierza nadal rosnąć organicznie. Jego ambicją jest osiągnięcie 30 proc. udziału w rynku detalicznym i 20 proc. w bankowości korporacyjnej.
  2. Dwa nowe oddziały korporacyjne w Europie Zachodniej mogą ruszyć w najbliższych miesiącach. PKO BP otrzymał już od lokalnych nadzorów pisma określające warunki wejścia na oba rynki i kończy uzgodnienia. Na nowym rynku bank przez pierwsze dwa lub trzy lata koncentruje się na obsłudze polskich firm, a następnie zaczyna finansować miejscowe przedsiębiorstwa. Dziś w bankowości międzynarodowej obsługuje około 1,5 tys. klientów korporacyjnych. Po raz pierwszy za ten obszar odpowiada członek zarządu zajmujący się wyłącznie działalnością międzynarodową.
  3. W USA PKO BP finansuje już przejęcia i rozwój polskich firm. W ciągu ostatniego roku bank zrealizował na tym rynku kilkanaście takich transakcji. Część przeprowadził wspólnie z funduszem ekspansji PFR, który wnosił kapitał, podczas gdy PKO BP udzielał finansowania dłużnego. Osobnym źródłem wyniku jest obsługa transferów między bankami. Według Szymona Midery PKO BP współpracuje w tym obszarze z ponad tysiącem banków na świecie, a wynik z tej działalności sięga kilkuset milionów złotych.