Protesty, które obalają władze i władze, które tłumią protesty

Obejrzyj lub posłuchaj

Obejrzyj Posłuchaj

Wideocast

Powiększ video

Wideocast

Powiększ audio

00:00

Bułgaria: protesty przeciw korupcji i oligarchii

Największe od 1989 r. protesty uliczne w Bułgarii doprowadziły do dymisji mniejszościowego gabinetu premiera Rosena Żelazkowa. Bezpośrednią przyczyną wystąpień stał się projekt budżetu na przyszły rok. Jednak zdaniem ekspertów kontrowersyjna ustawa była tylko kroplą przepełniającą czarę goryczy. Prawdziwym powodem gniewu Bułgarów były natomiast wszechobecna korupcja oraz zawłaszczenie państwa przez oligarchiczne elity.

Hongkong: od masowych demonstracji do brutalnej pacyfikacji

Kilka lat temu największe w historii prodemokratyczne i antyrządowe protesty przetoczyły się przez Hongkong – dawną brytyjską posiadłość, która od 1997 r. należy do Chin. Finał tamtejszych demonstracji był jednak zupełnie inny niż w przypadku tych ostatnich w Bułgarii. Władze brutalnie spacyfikowały masy protestujących i wciąż sukcesywnie dociskają śrubę hongkońskiemu społeczeństwu.

Wyrok dla Jimmy’ego Lai’a i zmierzch wolności słowa

Najnowszym aktem tego smutnego dramatu jest wyrok, na jaki tamtejszy sąd skazał Jimmy’ego Lai’a. To założyciel wydawanego w Hongkongu niezależnego dziennika „Apple Daily”. Sędziowie uznali, że publikował materiały o charakterze wywrotowym, a jako jego właściciel dążył tym samym do destabilizacji władzy Komunistycznej Partii Chin.

– Jeśli wolność słowa w Hongkongu jeszcze całkiem nie umarła, to są to z pewnością jej ostatnie tchnienia – konstatuje Tomasz Augustyniak.

Francja: bunt rolników i spór z Paryżem oraz Brukselą

Jak skończą się protesty francuskich rolników, blokady dróg i autostrad oraz starcia z policją, na razie nie wiadomo. Wiadomo natomiast, że powody tych wystąpień są poważne.

– Jednym z elementów sporu z rządem w Paryżu, ale także z całą Unią Europejską, jest umowa Mercosur. Francuscy farmerzy są jej kategorycznymi przeciwnikami, ponieważ obawiają się konkurencji tańszych produktów z Ameryki Południowej. Do tego dochodzą zapowiedzi Komisji Europejskiej dotyczące okrojenia budżetu na wspólną politykę rolną – mówi Katarzyna Stańko.

Ponadto od czerwca Francja boryka się z epidemią choroby guzkowatej skóry bydła. Rolnicy zarzucają rządowi, że nie podjął wystarczających działań w celu ochrony hodowli.

Szczyt UE: Mercosur i rosyjskie aktywa

Wspomniana umowa Mercosur to zresztą dziś jeden z gorących tematów w Unii Europejskiej. Właśnie temu porozumieniu i jego ewentualnym skutkom ma być poświęcony zaplanowany na 18 i 19 grudnia szczyt Wspólnoty. Drugim z kluczowych tematów będzie kwestia wykorzystania zdeponowanych w Europie rosyjskich aktywów i przeznaczenia ich na pomoc dla państwa ukraińskiego.

– Belgia chce, aby wszystkie europejskie kraje zagwarantowały jej, że w razie potrzeby solidarnie poniosą konsekwencje sięgnięcia po te fundusze. Osobnym problemem jest sprzeciw coraz liczniejszego grona państw wobec sięgnięcia po rosyjskie pieniądze. Początkowo były to tylko Węgry i Słowacja. W ostatnich dniach do tej grupy dołączyły także Włochy, Malta, Bułgaria, a także Czechy pod wodzą nowego premiera Andreja Babiša.

Czechy: nowy rząd i nieoczywisty minister kultury

A propos tego właśnie polityka warto wspomnieć, że w poniedziałek prezydent Petr Pavel mianował nowy czeski rząd. Jego skład nie jest wcale oczywisty. Na szczególną uwagę zasługuje postać nowego ministra kultury – Oty Klempířa. Nie jest to polityk, nie ma żadnego doświadczenia w kierowaniu dużymi instytucjami ani w ogóle w administracji. Jest bowiem muzykiem i jeszcze całkiem niedawno był frontmanem czołowego czeskiego zespołu funkowo-jazzowego J.A.R.

Suwerenność cyfrowa. Nowy kabel przez Atlantyk

Kanadyjsko-norweska grupa firm, w tym m.in. spółka, która wyrosła na kryptowalutach proponuje budowę atlantyckiego kabla podmorskiego z Ameryki do Europy, konkretnie do Norwegii. Wartość inwestycji to 1 mld dolarów kanadyjskich. To pomysł nie jest nowy, bo pochodzi sprzed kilku lat, jednak teraz najwyraźniej nadchodzi bardziej dogodny moment na taka inwestycję. Chodzi o to, że obecnie podmorskie kable, a zwłaszcza te transoceaniczne, należą głównie do Amerykanów, Francuzów, Japończyków i Chińczyków, a to każe zadać pytanie o suwerenność cyfrową.

W najnowszym podcaście z cyklu „Państwa Miasta – raport XYZ” rozmawiamy również o:

• rosyjskiej propagandzie, która uderza nie tylko w kraje europejskie, ale także w Koreę Południową,
• problemach amerykańskiej turystyki wynikających z polityki międzynarodowej Donalda Trumpa,
• polskiej ofensywie ekonomicznej w Maroku.

Główne wnioski

1. Społeczne protesty o wspólnych źródłach, ale różnym finale. Choć demonstracje w Bułgarii, Hongkongu i Francji wynikają z narastającego niezadowolenia społecznego, ich skutki zależą od charakteru władzy. Rząd w Sofii podał się od dymisji, protestujący w chińskim specjalnym regionie administracyjnym zostali spacyfikowani.
2. Unia Europejska stoi przed coraz trudniejszymi decyzjami. Do rozwiązania są kwestia umowy Mercosur oraz wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów. W obu sprawach Wspólnota jest podzielona, co oznacza, że o wypracowanie porozumienia będzie trudno.
3. Nietypowe decyzje polityczne i gospodarcze. Ministrem kultury w powołanym właśnie nowym rządzie Czech będzie nie polityk, ale muzyk. To człowiek spoza bieżących układów, który może mieć nowe, ciekawe spojrzenie na problemy kultury. Kanadyjczycy chcą przełamać oligopol i położyć własny podmorski kabel telekomunikacyjny. To może być ważny krok ku suwerenności cyfrowej.