Kategorie artykułu: Społeczeństwo Świat

Badanie GLOBSEC: Polacy pierwsi w gotowości do służby w wojsku i walki o kraj

Aż 71 proc. Polaków deklaruje gotowość do obrony ojczyzny. To najlepszy wynik wśród badanych państw naszego regionu. W 2025 r. odsetek ten wynosił 84 proc., jednak zmiana sposobu przeprowadzenia sondażu utrudnia bezpośrednie porównanie obu wyników.

Przechodnie w centrum Warszawy
Na zdjęciu z października 2026 r. przechodnie w centrum Warszawy. Fot. Dominika Zarzycka/NurPhoto via Getty Images

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Jak Polacy oceniają bezpieczeństwo międzynarodowe.
  2. Jak nasze postawy wypadają na tle innych państw regionu.
  3. Co wyniki badania GLOBSEC mówią o gotowości do obrony kraju, zobowiązaniach sojuszniczych i wsparciu dla Ukrainy.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

GLOBSEC to międzynarodowy think tank z siedzibą w Bratysławie, specjalizujący się w zagadnieniach bezpieczeństwa międzynarodowego. Od lat w corocznym raporcie „GLOBSEC Trends” analizuje postawy społeczeństw państw Europy Środkowo-Wschodniej (EŚW), m.in. Polski, Czech, Węgier, Litwy, Bułgarii i Rumunii.

Nasza redakcja dysponuje nie tylko tegorocznym raportem „GLOBSEC Trends 2026: The Reality Check”, ale także szczegółowymi danymi z badania przeprowadzonego w Polsce w ramach tego projektu.

Raport ukazuje się od 2016 r. i powstaje na podstawie reprezentatywnych badań opinii publicznej. Część zagadnień jest analizowana od lat. Tegoroczne badanie przeprowadzono od 11 do 19 maja 2026 r. w 14 państwach. W Polsce objęło ono 1010 osób, a deklarowany margines błędu wynosi 3,1 punktu procentowego.

Warto jednak zaznaczyć istotną różnicę metodologiczną. W 2026 r. badanie przeprowadziła firma HarrisX za pośrednictwem paneli internetowych, podczas gdy we wcześniejszych edycjach stosowano wywiady telefoniczne. W Polsce za ubiegłoroczny sondaż odpowiadała firma OPINIA24. Z tego powodu porównania wyników z kolejnych lat wymagają ostrożności. Sam GLOBSEC zastrzega, że zmiana metody ogranicza ich porównywalność.

Czy Polacy są gotowi do obrony ojczyzny?

Tegoroczne badanie wskazuje, że aż 71 proc. Polaków deklaruje gotowość do obrony kraju w przypadku ataku. To najwięcej spośród badanych państw Europy Środkowo-Wschodniej, w których zadano to pytanie. Taką postawę deklaruje po 66 proc. Rumunów i Bułgarów, 61 proc. Węgrów, 55 proc. Czechów i 47 proc. Słowaków.

Ikona wykres interaktywny Wykres interaktywny

Warto jednak zestawić ten wynik z badaniem z 2025 r., w którym gotowość do obrony Polski deklarowało 84 proc. ankietowanych. Różnica wynosi 13 punktów procentowych, choć ze względu na wspomniane zmiany metodologiczne nie można przesądzić, że oznacza ona równie duży rzeczywisty spadek gotowości do obrony kraju.

Podobne różnice widać w innych państwach regionu. W przypadku Czech wynik jest niższy o 26 punktów procentowych. To największa różnica w analizowanym zestawieniu. Niższe wyniki niż w 2025 r. odnotowano również na Łotwie (o 14 punktów procentowych), na Węgrzech (o 17 punktów procentowych) i w Rumunii (o 10 punktów procentowych).

Na zbliżonym poziomie utrzymały się wyniki na Słowacji i Litwie.

Odmiennie przedstawia się sytuacja w Bułgarii. W 2026 r. gotowość do obrony swojego kraju deklaruje 66 proc. Bułgarów, podczas gdy w 2025 r. było to 59 proc.

Młodsi Polacy rzadziej popierają pomoc sojusznikom

Polacy nadal należą do społeczeństw najmocniej przywiązanych do zasady sojuszniczej obrony w ramach NATO. Aż 82 proc. uważa, że w przypadku ataku na inne państwo członkowskie Polska powinna przyjść mu z pomocą wraz z pozostałymi sojusznikami. To najwyższy wynik spośród wszystkich państw objętych tym pytaniem.

W 2025 r. podobną odpowiedź wskazało 89 proc. ankietowanych. Tegoroczny wynik jest więc niższy o siedem punktów procentowych, choć również w tym przypadku należy pamiętać o ograniczonej porównywalności badań.

Co ciekawe, poparcie dla wypełniania zobowiązań sojuszniczych w Polsce rośnie wraz z wiekiem. Wśród osób w wieku 18–34 lata wynosi 70 proc., w grupie 35–44 lata – 78 proc., 45–54 lata – 83 proc., a 55–64 lata – 85 proc. Najwyższe jest wśród osób mających ponad 65 lat, gdzie sięga aż 92 proc.

Z polskiej perspektywy szczególnie interesujące są deklaracje mieszkańców innych państw naszego regionu. Za udzieleniem pomocy zaatakowanemu sojusznikowi opowiada się 80 proc. Litwinów, 76 proc. Rumunów, po 75 proc. Czechów i Estończyków, 74 proc. Węgrów, 72 proc. Łotyszy, 68 proc. Słowaków i 58 proc. Bułgarów.

Istotne jest również zaufanie do amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa. Aż 73 proc. Polaków uważa, że Stany Zjednoczone wywiązałyby się ze zobowiązań wynikających z art. 5 traktatu północnoatlantyckiego w przypadku ataku na państwo członkowskie NATO.

Kto popiera powrót obowiązkowej służby wojskowej?

Aż 70 proc. Polaków popiera przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej. Wśród badanych państw Europy Środkowo-Wschodniej większym poparciem pomysł ten cieszy się jedynie w Bułgarii (71 proc.). W całym badaniu najwyższy wynik odnotowano jednak we Francji, gdzie wyniósł 77 proc.

Najmniej zwolenników obowiązkowej służby wojskowej jest na Węgrzech, gdzie opowiada się za nią 36 proc. ankietowanych.

Interesująco przedstawia się rozkład poparcia w poszczególnych grupach demograficznych w Polsce. Przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej popiera 67 proc. mężczyzn i 72 proc. kobiet. Poparcie rośnie wraz z wiekiem. Wśród osób mających ponad 65 lat wynosi 79 proc., w grupie 45–54 lata – 71 proc., a wśród najmłodszych ankietowanych, w wieku 18–34 lata, jedynie 59 proc.

Ikona wykres interaktywny Wykres interaktywny

Zwolenników obowiązkowej służby wojskowej zapytano również, kogo powinien obejmować taki obowiązek.

Aż 56 proc. z nich uważa, że zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Pozostałe 44 proc. opowiedziało się za objęciem obowiązkiem wyłącznie mężczyzn.

Polska mocno w NATO i UE. A inne kraje?

Badanie pokazuje, że poparcie dla członkostwa w NATO i Unii Europejskiej pozostaje wysokie w większości państw regionu, choć między poszczególnymi krajami występują znaczne różnice.

Aż 93 proc. Polaków zagłosowałoby w ewentualnym referendum za pozostaniem w NATO. To najwyższy wynik spośród wszystkich badanych państw członkowskich sojuszu. W 2025 r. odsetek ten wynosił 94 proc.

Najbardziej sceptyczni wobec członkostwa w NATO są Bułgarzy i Słowacy. Za pozostaniem w sojuszu opowiedziałoby się odpowiednio 57 i 69 proc. ankietowanych.

Nieco inaczej wygląda kwestia członkostwa w Unii Europejskiej. Za pozostaniem Polski we wspólnocie zagłosowałoby 75 proc. ankietowanych. W 2025 r. było to 74 proc., a w 2021 r. – 84 proc. Dla porównania za pozostaniem w UE opowiedziałoby się 82 proc. Litwinów, 80 proc. Węgrów, 79 proc. Estończyków i 78 proc. Rumunów.

Najmniejsze poparcie dla członkostwa w UE odnotowano w Bułgarii, gdzie za pozostaniem we wspólnocie zagłosowałoby 53 proc. ankietowanych.

Kto popiera Ukrainę, a kto Rosję?

Polacy i Litwini należą do społeczeństw najbardziej sceptycznych wobec Rosji wśród badanych państw członkowskich UE. Rosję jako jednego z najważniejszych partnerów strategicznych swojego kraju wskazało zaledwie 7 proc. Polaków i 9 proc. Litwinów.

Na drugim biegunie znajdują się Bułgarzy i Słowacy. Aż 51 proc. Bułgarów i 38 proc. Słowaków postrzega Rosję jako jednego z najważniejszych partnerów swojego kraju. W 2025 r. takie odpowiedzi wskazywało odpowiednio 38 i 32 proc. ankietowanych.

GLOBSEC bada również podatność mieszkańców Europy na rosyjskie narracje propagandowe, w tym próby przerzucania odpowiedzialności za inwazję na Ukrainę lub państwa NATO.

Aż 85 proc. Polaków zgadza się ze stwierdzeniem, że to Rosja ponosi główną odpowiedzialność za wojnę w Ukrainie. To najwyższy wynik wśród badanych państw UE i NATO.

Szczególnie niepokojące są wyniki z Bułgarii. To jedyne spośród badanych państw, w którym większy odsetek respondentów akceptuje narracje usprawiedliwiające rosyjską inwazję niż wskazuje Rosję jako głównego sprawcę wojny. Aż 65 proc. Bułgarów uznaje za prawdziwe twierdzenie, że działania Ukrainy wobec rosyjskojęzycznej mniejszości uzasadniały rosyjską inwazję. Z kolei 58 proc. zgadza się z tezą, że odpowiedzialność za nią ponoszą Europejczycy i Amerykanie, którzy mieli sprowokować Rosję. Jednocześnie 51 proc. wskazuje Rosję jako głównego sprawcę wojny.

Ikona wykres interaktywny Wykres interaktywny

Polacy pozostają natomiast zdecydowanymi zwolennikami dalszego europejskiego wsparcia dla Ukrainy. Aż 70 proc. uważa, że Europa powinna pomagać Ukrainie niezależnie od poziomu zaangażowania Stanów Zjednoczonych. Podobnego zdania jest 74 proc. Litwinów.

Znacznie mniejsze poparcie dla takiej postawy odnotowano w Bułgarii (40 proc.), na Słowacji (44 proc.) i na Węgrzech (45 proc.).

Co z pomocą wojskową?

W polskich odpowiedziach widać jednak istotną różnicę między ogólnym poparciem dla Ukrainy a gotowością do udzielania jej konkretnej pomocy. Choć 72 proc. Polaków uważa, że walka Ukrainy z Rosją ma znaczenie dla bezpieczeństwa Polski, jedynie 59 proc. popiera dalszą pomoc wojskową.

To jeden z bardziej interesujących wniosków z raportu: świadomość zagrożenia ze strony Rosji i poparcie dla Ukrainy nie zawsze przekładają się na równie wysoką akceptację dla konkretnych form zaangażowania.

Główne wnioski

  1. 71 proc. Polaków deklaruje gotowość do obrony kraju w przypadku ataku. To najwyższy wynik wśród badanych państw Europy Środkowo-Wschodniej, w których zadano to pytanie. W 2025 r. wynosił on 84 proc., jednak zmiana metodologii ogranicza porównywalność wyników.
  2. Polacy pozostają zdecydowanymi zwolennikami NATO. Aż 93 proc. zagłosowałoby za pozostaniem w sojuszu, a 82 proc. uważa, że Polska powinna pomóc zaatakowanemu państwu członkowskiemu. Jednocześnie 73 proc. wierzy, że Stany Zjednoczone wywiązałyby się ze zobowiązań wynikających z art. 5.
  3. Polska i Litwa należą do państw najbardziej sceptycznych wobec Rosji. Jedynie 7 proc. Polaków i 9 proc. Litwinów wskazuje ją jako jednego z najważniejszych partnerów strategicznych. Odmiennie wygląda sytuacja w Bułgarii i na Słowacji, gdzie Rosję w ten sposób postrzega odpowiednio 51 i 38 proc. ankietowanych.