Świat

Czy Wołodymyr Zełenski został nakłoniony do ataku na Donalda Trumpa? Jak wyglądały pierwsze godziny rosyjskiej inwazji na Ukrainę z perspektywy Kancelarii Prezydenta RP? I dlaczego relacje na linii Duda–Zełenski osłabły? W najnowszym odcinku „XYZ Polityki” gościem jest Paweł Szrot, poseł Prawa i Sprawiedliwości i były szef gabinetu prezydenta Andrzeja Dudy, który zdradza kulisy kluczowych politycznych decyzji.

Blisko 500 zabitych sportowców. Ponad 250 zniszczonych hal i stadionów. Mecze ligowe przerywane alertami przeciwlotniczymi. To okrutny rachunek, który w czasie wojny przeciwko Rosji zapłacił ukraiński sport. Jednocześnie to właśnie sport stał się ważnym polem wizerunkowej wojny z Rosją. I będzie nim nadal, nawet gdy strzały na froncie ucichną.

Rząd Indonezji i władze amerykańskiego koncernu Apple’a uzgodniły warunki zniesienia zakazu sprzedaży najnowszego modelu iPhone’a – potwierdził w środę indonezyjski minister przemysłu. W zamian za dopuszczenie swojego flagowego produktu na liczący 280 mln konsumentów rynek, Apple obiecał około 1 mld dolarów inwestycji, w tym budowę w azjatyckim archipelagu dwóch fabryk.

Călin Georgescu, skrajnie prawicowy, populistyczny kandydat na prezydenta Rumunii, usłyszał w środę kilka bardzo poważnych zarzutów prokuratorskich. Chodzi m.in. o podżeganie do działań przeciwko porządkowi konstytucyjnemu. Sąd konstytucyjny może mu w tej sytuacji zakazać ubiegania się o najważniejszy urząd w państwie.

Donald Trump zażądał od Ukrainy surowców w zamian za udzielaną pomoc. Oburzyło to nie tylko Ukraińców. Wymiana „coś za coś” jest jednak w polityce międzynarodowej popularna. Nie tylko mocarstwa sięgają po taki model „współpracy” – najnowszy przykład kontrowersyjnego porozumienia z władzami innego kraju dostarczyły Włochy.

W 2024 r. Hiszpania stała się europejskim liderem wzrostu gospodarczego i odnotowała czwarty z rzędu rok poprawy najważniejszych wskaźników ekonomicznych. Kraj na trwale wyszedł z kryzysu lat 2008-2020, pomimo braku reform gospodarczych.

Czy suwerenność żywnościowa może uchronić kraj przed kryzysem? Kanadyjczycy są przekonani, że tak. Podczas gdy w niektórych regionach USA ceny jaj wzrosły o 100 proc., w Kanadzie odnotowano jedynie 10-procentowy wzrost. Dlaczego kanadyjski model rolnictwa działa inaczej? I czy może być wzorem dla innych państw?

Podczas gdy Donald Trump ostrzy sobie zęby na kanadyjskie i grenlandzkie zasoby, Ottawa i Nuuk zawierają kluczowe porozumienie w sprawie eksploatacji złóż. Tymczasem USA nie udaje się również narzucić Ukrainie swojego scenariusza gospodarczego. Jakie konsekwencje ma to dla globalnej polityki i co oznacza dla samej Ukrainy? Sprawdzamy również ambitne plany budowy pierwszej w Kanadzie szybkiej kolei, która może zmienić sposób, w jaki myślą o swoim kraju sami Kanadyjczycy.

Kiedy pojawiły się pierwsze doniesienia o negocjacjach między Stanami Zjednoczonymi a Rosją, dotyczących przyszłości Ukrainy, unijni urzędnicy w Brukseli wstrzymali oddech. Unia Europejska od lat stara się kreować siebie jako gracza zdolnego do kształtowania globalnej polityki, ale rzeczywistość brutalnie weryfikuje te ambicje. Decyzje dotyczące losów Ukrainy zapadają ponad jej głową, a Unia, mimo swojej ekonomicznej potęgi, nie została nawet zaproszona do stołu negocjacyjnego.

W tym tygodniu Komisja Europejska przedstawi pierwsze propozycje w zakresie obniżania cen energii w Unii. Kompas Konkurencyjności na tym etapie jest trochę listą życzeń, ale zarysowuje kierunek strategii dla UE. Teraz jest najlepszy czas, żeby wpływać na Komisję, by ogólne propozycje przełożyły się na przepisy korzystne dla Polski. Biznes robi to zbyt skromnie – zapowiada Paweł Karbownik, wiceminister finansów, w wywiadzie z XYZ.