Kategorie artykułu: Biznes Świat

Fundusz Babiša pogodził się z polskim biznesmenem. Skorzystał easyJet

Brytyjskie linie lotnicze easyJet przejęły słoweńską firmę Adria Tehnika od funduszu kontrolowanego przez premiera Czech Andreja Babiša. Transakcję przez kilka miesięcy blokował spór z polskim przedsiębiorcą Piotrem Kaczorem. Dopiero zawarcie ugody pozwoliło sfinalizować sprzedaż.

Samolot linii easyJet na lotnisku w Dortmundzie w Niemczech.
Słoweńska firma Adria Tehnika, zajmująca się obsługą techniczną samolotów pasażerskich, przechodzi na własność brytyjskich linii lotniczych easyJet. Fot. Wolfgang von Brauchitsch/Bloomberg via Getty Images

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Dlaczego spór polskiego przedsiębiorcy z czeskim funduszem Hartenberg Holding opóźnił sprzedaż Adrii Tehnika.
  2. Na czym polega strategia loan-to-own, której stosowanie Piotr Jacek Kaczor zarzuca Hartenbergowi.
  3. Dlaczego czeski fundusz wycofuje się z branży lotniczej i co przejęcie Adrii Tehnika oznacza dla easyJet.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Ta historia zaczęła się niemal dekadę temu. Jesienią 2017 r. czeski fundusz Hartenberg Holding, kontrolowany przez Andreja Babiša, przejął 50 proc. udziałów w Avia Prime. Grupa zajmowała się obsługą techniczną samolotów pasażerskich, a w jej skład wchodziły m.in. polski Linetech i słoweńska Adria Tehnika (AAT). Firmy specjalizowały się w serwisowaniu maszyn takich producentów jak Boeing, Airbus, Embraer czy Bombardier. Ich klientami były największe europejskie linie lotnicze, w tym Lufthansa, Swiss, British Airways, easyJet i Wizz Air.

Partnerem biznesowym czeskiego funduszu został wówczas polski przedsiębiorca Piotr Kaczor, który posiadał 30 proc. udziałów w Avia Prime.

 „Doświadczenie finansowe naszych partnerów to wsparcie dla naszej ambitnej wizji rozwoju” – mówił wtedy polski biznesmen, którego słowa przytaczał branżowy portal informacyjny Altair. Optymizmu nie krył również Jozef Janov, założyciel i dyrektor Hartenberga. Zapowiadał współpracę z dotychczasowym zarządem i twórcami grupy. Z czasem jednak relacje między partnerami zaczęły się pogarszać, a konflikt doprowadził do wieloletniego sporu o własność jednej ze spółek. Jego konsekwencje odczuł nawet brytyjski easyJet, który zdecydował się przejąć Adrię Tehnika.

Kłopotliwa pożyczka

Źródłem konfliktu był sposób, w jaki Hartenberg przejął pełną kontrolę nad słoweńską firmą. Avia Prime zaciągnęła wcześniej od czeskiego funduszu pożyczkę w wysokości około 5,6 mln euro. Zabezpieczeniem zobowiązania były udziały w Adrii Tehnika, a umowa przewidywała możliwość ich przejęcia przez pożyczkodawcę w przypadku niespłacenia długu.

Z informacji słoweńskiej edycji „Forbesa” wynika, że na koniec 2022 r. Avia Prime miała do spłaty jeszcze około 3 mln euro. Termin uregulowania zobowiązania przypadał na luty 2023 r., ale firmie nie udało się spłacić pozostałej kwoty. W sprawozdaniu finansowym za 2022 r. zarząd informował o negocjacjach dotyczących przedłużenia terminu spłaty. Nie spodziewał się jednak, że Hartenberg skorzysta z prawa do przejęcia słoweńskiej spółki.

Tak właśnie się stało. W czerwcu 2024 r. czeski fundusz wykorzystał zapis umowy i stał się jedynym właścicielem Adrii Tehnika.

Operację zakwestionował Piotr Kaczor. Polski przedsiębiorca uważał, że wartość przejętej firmy była znacznie wyższa niż niespłacona część pożyczki, a Hartenberg nie wykazał wystarczającej woli umożliwienia refinansowania zobowiązania. Piotr Kaczor zarzucił też czeskiemu funduszowi stosowanie strategii określanej jako loan-to-own. Polega ona na udzielaniu finansowania zabezpieczonego udziałami w przedsiębiorstwie, a następnie przejmowaniu własności firmy w przypadku niespłacenia długu.

W opublikowanym w lutym 2026 r. wpisie na LinkedInie polski biznesmen twierdził, że Hartenberg systematycznie ogranicza spółkom ze swojego portfela dostęp do standardowego finansowania rynkowego, a następnie udziela im pożyczek zabezpieczonych opcjami nabycia udziałów. Według Kaczora pozwala to przejmować przedsiębiorstwa za ułamek ich rzeczywistej wartości.

„Sam dwukrotnie padłem ofiarą tego mechanizmu, ponosząc straty rzędu dziesiątek milionów euro” – twierdził Piotr Jacek Kaczor. Wskazywał na przejęcie Adrii Tehnika oraz utratę połowy posiadanych udziałów w Avia Prime.

Spór trafił do słoweńskiego sądu

Piotr Kaczor wystąpił na drogę sądową, kwestionując legalność przejęcia Adrii Tehnika. W lutym 2026 r. sąd w słoweńskim Kranju wydał zabezpieczenie, które uniemożliwiło Hartenbergowi rozporządzanie udziałami w spółce. Oznaczało to również zablokowanie planowanej sprzedaży firmy brytyjskim liniom lotniczym easyJet.

Czeski fundusz podpisał umowę z przewoźnikiem jeszcze w grudniu 2025 r. Transakcja uzyskała następnie zgodę słoweńskiego organu ochrony konkurencji, ale z powodu postępowania sądowego nie mogła zostać sfinalizowana. Według informacji słoweńskiego „Forbesa” wartość sprzedaży szacowano na około 25 mln euro, czyli ponad 100 mln zł. Oficjalnie ceny jednak nie ujawniono.

Kaczor przekonywał, że działania Hartenberga naruszały przepisy i zasady uczciwego obrotu gospodarczego. Zapowiadał również dalsze korzystanie z dostępnych środków prawnych, aby chronić interesy Avia Prime i zakwestionować zmianę właściciela słoweńskiej spółki.

Inne stanowisko przedstawiał Hartenberg Holding. Jozef Janov zapewniał w rozmowie ze słoweńskim „Forbesem”, że przejęcie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem i postanowieniami umów między akcjonariuszami. Podkreślał również, że wszystkie czynności zostały odpowiednio udokumentowane i zatwierdzone przez właściwe organy spółek.

Według Hartenberga zawarte wcześniej porozumienia przewidywały ponadto, że Kaczorowi może przysługiwać udział w zysku z późniejszej sprzedaży Adrii Tehnika, jeśli cena transakcji przekroczy wartość niespłaconego zadłużenia.

Czeski dziennik „e15”, powołując się na anonimowe źródło, informował z kolei, że polski przedsiębiorca wielokrotnie nie uzyskał korzystnych dla siebie rozstrzygnięć sądowych. Nie zmieniało to jednak faktu, że wydane w Słowenii zabezpieczenia uniemożliwiały zakończenie transakcji z easyJet.

Ugoda zakończyła impas

Hartenbergowi zależało na możliwie szybkim usunięciu przeszkód prawnych. Jozef Janov już w lutym zapewniał słoweńskiego „Forbesa”, że zarzuty podnoszone przez polskiego przedsiębiorcę są bezpodstawne, ale jednocześnie deklarował gotowość do podjęcia działań umożliwiających sprzedaż Adrii Tehnika.

Ostatecznie strony osiągnęły porozumienie. Jak poinformował słoweński „Forbes”, Hartenberg i Piotr Kaczor zawarli ugodę, a pod koniec sierpnia usunięto ograniczenia dotyczące rozporządzania udziałami w słoweńskiej spółce.

Z uwagi na wiążące mnie postanowienia dotyczące zachowania poufności, nie mogę komentować zawarcia lub szczegółów ugody.

– Z uwagi na wiążące mnie postanowienia dotyczące zachowania poufności, nie mogę komentować zawarcia lub szczegółów ugody – mówi nam dziś Piotr Kaczor.

Piotr Kaczor, kiedyś współwłaściciel Avia Prime (z lewej) oraz Andrej Babiš, kontrolujący fundusz Hartenberg, a obecnie premier Czech.
Piotr Kaczor, kiedyś współwłaściciel Avia Prime (z lewej) oraz Andrej Babiš, kontrolujący fundusz Hartenberg, a obecnie premier Czech. Fot. Archiwum, Tomas Tkacik/SOPA Images/LightRocket via Getty Images

Ugoda otworzyła drogę do finalizacji transakcji z easyJet. Przejęcie zakończono 12 października 2026 r., a brytyjska firma została wpisana do słoweńskiego rejestru jako nowy właściciel Adrii Tehnika. Stało się to ponad 10 miesięcy po podpisaniu pierwotnej umowy sprzedaży.

Warto wiedzieć

Inwestycje Andreja Babiša w Polsce i interesy z Polakami

Zakup udziałów w Avia Prime nie był jedyną inwestycją Andreja Babiša w Polsce. Należące do niego podmioty – nie tylko Hartenberg Holding, ale także Agrofert i jego spółki – miały już ponad dwie dekady temu pierwsze kontakty biznesowe z polskimi firmami.

Wielki spór z Orlenem: W 2005 r. płocki koncern przejął kontrolę nad czeską grupą chemiczno-paliwową Unipetrol. Wcześniej jednak zawarł z Agrofertem – głównym wehikułem inwestycyjnym Andreja Babiša – kilka warunkowych umów dotyczących odsprzedaży spółek należących do Unipetrolu. Chodziło o Agrobohemie, Aliachem, Kaučuk, Paramo i Chemopetrol, których przejęcie wzmocniłoby pozycję Agrofertu na czeskim rynku chemicznym.

Zarząd Orlenu zdecydował się jednak w 2006 r. odstąpić od sfinalizowania tych transakcji. W tej sytuacji Agrofert zażądał wypłacenia kar umownych oraz odszkodowań za niewykonanie umów i skierował pozwy do czeskiego sądu arbitrażowego.

W połowie 2009 r. zapadło pierwsze rozstrzygnięcie. Orlen został zobowiązany do zapłaty Agrofertowi łącznie prawie 105,6 mln euro (wtedy około 470 mln zł) powiększone o koszty postępowania. W tym samym roku dwa kolejne pozwy czeskiej grupy zostały jednak w całości oddalone. Agrofert żądał w nich 77,27 mln euro (około 344 mln zł) oraz około 409 mln koron (68 mln zł). Jesienią 2010 r. oddalony w całości został również pozew Agrofertu, w którym żądał on od Orlenu 19,46 mld koron (wtedy 3,24 mld zł).

W październiku 2007 r. Unipetrol zawarł z należącą do Agrofertu firmą DEZA nową umowę dotyczącą sprzedaży 50 proc. udziałów w Agrobohemii i 38,79 proc. udziałów w Synthesii. W styczniu 2008 r. obie transakcje sfinalizowano.

Przejęcie Good Food: W maju 2015 r. Hartenberg Holding kupił większościowe udziały w firmie Good Food. To działający od 1991 r. pierwszy polski producent wafli ryżowych. Sprzedającym był warszawski inwestor private equity Resource Partners. Hartenberg Holding informuje, że jest posiadaczem 98 proc. udziałów w Good Food.

Zakup Petrochemii Blachowni: Wspomniana już wyżej czeska firma DEZA, będąca częścią grupy Agrofert, przejęła w listopadzie 2017 r. 100 proc. udziałów w spółce Petrochemia Blachownia z Kędzierzyna-Koźla. Sprzedającym był węgierski BorsodChem. Wartości transakcji nie ujawniono.

Orlen, PAP, Agrofert, „Hospodářské noviny”

Dla brytyjskiego przewoźnika zakup ma znaczenie strategiczne. Adria Tehnika od lat prowadzi przeglądy i naprawy samolotów easyJet. W ciągu ostatniej dekady wykonała dla niego ponad 200 dużych przeglądów technicznych.

Przejęcie pozwoli liniom lotniczym zwiększyć kontrolę nad obsługą własnej floty i ograniczyć zależność od zewnętrznych dostawców usług serwisowych. Adria Tehnika ma jednak również innych klientów, wśród nich Swiss i Pegasus Airlines. Ten ostatni przewoźnik na początku października 2026 r. sfinalizował przejęcie czeskich linii Smartwings oraz Czech Airlines.

Współpraca nadal jest możliwa

Polski przedsiębiorca nie jest już akcjonariuszem Avia Prime, którą w całości kontroluje obecnie fundusz Hartenberg. Nie oznacza to jednak, że odżegnuje się od ewentualnej współpracy z dotychczasowym partnerem.

– Możemy nadal współpracować, ale nasze drogi mogą się też rozejść. Obie opcje są na stole i nikt nikogo nie blokuje – deklaruje Piotr Kaczora.

Sam zamierza nadal rozwijać działalność w obszarze awiacji.

– Mam bogate plany, które mogę realizować z czeskimi partnerami, bez nich albo w ogóle z kimś innym. To biznes, z którym wiążę swoją przyszłość – zapewnia polski biznesmen.

Babiš wycofuje się z branży lotniczej

Adria Tehnika zakończyła 2025 r. z wyraźnie lepszymi wynikami finansowymi. Jak podaje „e15”, przychody firmy wzrosły o 7 proc., do niemal 40 mln euro, a zysk EBITDA zwiększył się z 2,2 mln do 3,7 mln euro. Spółka wypracowała również około 1,4 mln euro zysku netto, podczas gdy rok wcześniej wynik ten był bliski zera. Dlaczego więc Hartenberg zdecydował się sprzedać przedsiębiorstwo, które poprawiało wyniki?

Jozef Janov już w 2022 r. wskazywał, że obsługa techniczna samolotów jest działalnością o stosunkowo niskich marżach, nieodpowiadającą oczekiwaniom inwestycyjnym funduszu. Rosnące przychody Adrii Tehnika nie zmieniły więc jego planów dotyczących wyjścia z branży.

W maju 2026 r. Hartenberg sprzedał inną firmę zajmującą się serwisowaniem samolotów – serbską JAT Tehnika. Sfinalizowanie transakcji z easyJet oznacza zatem zakończenie obecności czeskiego funduszu w tym sektorze, do którego wszedł w 2017 r. wraz z inwestycją w Avia Prime.

Hartenberg, którego głównym udziałowcem jest Andrej Babiš, koncentruje się obecnie przede wszystkim na innych obszarach działalności. Jednym z najważniejszych jest sektor usług związanych z leczeniem niepłodności, w którym rozwija grupę FutureLife. Fundusz inwestuje również w nieruchomości i handel internetowy.

Dla easyJet zakup Adrii Tehnika oznacza natomiast kolejny krok w rozbudowie własnego zaplecza serwisowego. Brytyjski przewoźnik, podobnie jak inne linie lotnicze, dąży do przejęcia większej kontroli nad utrzymaniem samolotów, które dotychczas obsługiwały niezależne firmy.

Główne wnioski

  1. Ugoda z polskim przedsiębiorcą umożliwiła easyJet przejęcie Adrii Tehnika. Sprzedaż słoweńskiej firmy serwisującej samoloty przez Hartenberg Holding została sfinalizowana 12 października 2026 r. Wcześniej transakcję blokowały zabezpieczenia sądowe wydane w związku ze sporem z Piotrem Jackiem Kaczorem. Warunki zawartej ugody nie zostały ujawnione.
  2. Źródłem konfliktu było przejęcie spółki na podstawie umowy pożyczkowej. Hartenberg pożyczył Avia Prime około 5,6 mln euro, zabezpieczając zobowiązanie udziałami w Adrii Tehnika. Po niespłaceniu długu fundusz skorzystał z prawa do przejęcia firmy. Piotr Jacek Kaczor kwestionował legalność tej operacji i zarzucał Hartenbergowi stosowanie strategii loan-to-own. Fundusz odrzucał te oskarżenia.
  3. Sprzedaż Adrii Tehnika kończy obecność Hartenberga w branży lotniczej. Czeski fundusz wcześniej pozbył się serbskiej JAT Tehnika, uzasadniając wycofanie się z sektora jego niską rentownością. Tymczasem easyJet zyskuje kontrolę nad firmą, która od lat serwisuje jego samoloty i w 2025 r. osiągnęła niemal 40 mln euro przychodów.