Zaloguj się 
Dzieje się!
UE idzie po kolejną wielką umowę handlową. Australia w centrum globalnej strategii
Unia Europejska po niedawnym dopięciu strategicznych porozumień handlowych z Indiami oraz państwami Mercosur kieruje teraz uwagę ku kolejnemu kluczowemu partnerowi – Australii. Finalizacja umowy z Canberrą może stać się jednym z istotniejszych osiągnięć unijnej polityki handlowej, ale jednocześnie uwypukla wyzwania związane z rosnącą konkurencją globalną oraz wewnętrznymi napięciami politycznymi w UE. Głównym hamulcowym negocjacji pozostaje rolnictwo.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Na jakim etapie są negocjacje umowy handlowej UE-Australia.
- Co obejmuje planowana umowa.
- Jakie elementy negocjacji między UE a Australią pozostają sporne.
Umowę o wolnym handlu (FTA) między UE a Australią negocjowano od 2018 r., z licznymi rundami rozmów oraz okresami ich zawieszenia. W tym po zerwaniu negocjacji w 2023 r. z powodu sporu o skalę dostępu australijskich produktów rolnych do rynku europejskiego.
Warto wiedzieć
Kluczowe elementy porozumienia
- Zniesienie ceł i ułatwienia handlowe
Europejskie samochody, maszyny i dobra luksusowe mogłyby uzyskać korzystniejsze warunki eksportu do Australii, natomiast australijskie surowce i produkty – łatwiejszy dostęp do rynku UE. - Dostęp do rynków usług i inwestycje
UE dąży do rozszerzonego dostępu dla swoich sektorów usługowych, w szczególności finansów i technologii. Z kolei Canberra liczy na wzrost inwestycji europejskich. - Surowce krytyczne dla zielonej transformacji
Australia dysponuje znaczącymi zasobami litu i miedzi – kluczowymi dla produkcji baterii oraz technologii niskoemisyjnych. Wpisuje się to w unijną strategię dywersyfikacji łańcuchów dostaw. - Mobilność pracowników
Propozycje obejmują ułatwienia w mobilności wysoko wykwalifikowanych pracowników między UE a Australią, co mogłoby wspierać sektory dotknięte niedoborami kadrowymi.
Najtrudniejszy element negocjacji – rolnictwo
Największe kontrowersje od lat budzą kwoty i warunki dostępu dla australijskiej wołowiny, baraniny oraz cukru. Australia naciska na szersze otwarcie rynku UE, podczas gdy Unia stara się chronić własnych rolników oraz obowiązujące standardy sanitarne.
Podobnie jak w przypadku umowy z Mercosur, europejscy rolnicy protestują przeciwko dalszej liberalizacji handlu. Obawiają się presji cenowej i wzrostu konkurencji ze strony producentów spoza UE.
Porozumienia handlowe generują również napięcia polityczne – zarówno między państwami członkowskimi, jak i w Parlamencie Europejskim. Tam część ugrupowań podnosi kwestie wpływu na środowisko oraz prawa pracownicze.
Australia sprzeciwia się narzucaniu unijnych ram regulacyjnych, zwłaszcza w zakresie ochrony nazw geograficznych. Nie zawsze akceptuje europejskie normy sanitarne w ich obecnym kształcie.
Gdzie są negocjacje? Ożywienie rozmów i możliwa finalizacja
Po impasie z 2023 r. rozmowy zostały wznowione w 2026 r., w kontekście narastających napięć geopolitycznych i fragmentacji handlu światowego. W najbliższych dniach komisarz UE ds. handlu Maroš Šefčovič ma spotkać się z australijskim ministrem handlu, co będzie istotnym testem przed ewentualnym domknięciem umowy.
Według źródeł w Brukseli Ursula von der Leyen planuje podróż do Australii po zakończeniu Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (13–15 lutego 2026 r.). Ma wówczas politycznie potwierdzić porozumienie, o ile strony osiągną kompromis.
Spór dotyczy także zasad ochrony geograficznych oznaczeń produktów, takich jak feta czy prosecco, które w UE podlegają ścisłej ochronie. Australijscy producenci chcą zachować możliwość ich stosowania.
Znaczenie strategiczne
Z perspektywy UE kluczową korzyścią umowy jest dywersyfikacja partnerów handlowych. Po latach koncentracji na Chinach i Stanach Zjednoczonych Unia poszukuje stabilnych, przewidywalnych rynków alternatywnych.
Australia postrzegana jest jako partner o zbieżnych wartościach w regionie Indo-Pacyfiku. Szczególne znaczenie ma dostęp do surowców strategicznych – litu, miedzi i metali rzadkich – niezbędnych dla europejskiej transformacji technologicznej, zwłaszcza w obszarze elektromobilności i magazynowania energii.
Kolejne umowy handlowe – z Indiami, Mercosur i potencjalnie z Australią – mają wzmocnić pozycję UE jako samodzielnego aktora w globalnym systemie handlu, w warunkach narastającego protekcjonizmu USA i rosnącej dominacji Chin.
Wykres interaktywny Podsumowując, umowa z Indiami to największe zwolnienie ceł oraz liberalizacja handlu towarami i usługami, przy jednoczesnej ochronie sektorów wrażliwych. Umowa z Mercosur zapewnia dostęp do ogromnej strefy handlowej. Zakłada jednak umiarkowane otwarcie rolnictwa oraz silne zapisy dotyczące ochrony środowiska i standardów. Negocjowane porozumienie z Australią ma w założeniu szerszy zakres niż klasyczna umowa FTA. Obejmuje m.in. surowce strategiczne i ułatwienia w mobilności – choć na obecnym etapie nie rozwiązano kluczowych sporów w obszarze rolnictwa.
Główne wnioski
- Negocjacje rozpoczęto w 2018 r. i zostały zawieszone w 2023 r. po impasie dotyczącym dostępu do rynku rolnego. W 2026 r. – w obliczu nowych napięć globalnych – Bruksela i Canberra ponownie przyspieszają rozmowy. W najbliższym czasie spodziewane są wizyty Ursuli von der Leyen oraz komisarza ds. handlu w Australii.
- Główne elementy umowy UE–Australia obejmują: zniesienie ceł i ułatwienia handlowe, dostęp do rynków usług i inwestycji, zabezpieczenie dostaw surowców krytycznych dla zielonej transformacji oraz ułatwienia w mobilności pracowników.
- Od lat największym hamulcowym pozostają kwoty i warunki dostępu dla australijskiej wołowiny, baraniny i cukru. Australia naciska na szersze otwarcie rynku UE, podczas gdy Unia stara się chronić własnych rolników oraz standardy sanitarne.
