Sztuczna inteligencja dociera do MŚP. W rekrutacjach coś drgnęło

Polskie firmy znajdują się na szarym końcu UE, jeśli chodzi o wdrażanie sztucznej inteligencji. Tak przynajmniej wynika z najnowszego raportu Eurostatu. W swojej działalności AI wykorzystuje w UE co piąta firma. W Polsce – mniej więcej jedna na dwanaście. Gorzej od nas wypada tylko Rumunia, w której sztuczną inteligencję wdrożyło tylko 5 proc. firm.

Polski biznes ogółem dość powoli oswaja się z tą technologią. Można byłoby więc spodziewać się, że małe firmy – statystycznie mniej rozwinięte cyfrowo od dużych przedsiębiorstw – będą jeszcze wolniej wdrażać AI. Pewnych informacji na ten temat dostarczają m.in. dane z rynku pracy. I rzeczywiście, udział ofert pracy w sektorze MŚP, w których kompetencje związane ze sztuczną inteligencją są wymagane, jest wciąż niewielki. Ale w rekrutacjach wyraźnie coś drgnęło. Widać jakościową zmianę – uważają autorzy raportu „AI w MŚP w Polsce 2026”, przygotowanego przez Google'a na podstawie danych Pracuj.pl.

Jak wskazują, rekrutacji prowadzonych przez MŚP w 2025 r. na portalu było o kilkanaście tysięcy mniej niż w 2024 r. Ale zapotrzebowanie na kandydatów z umiejętnościami związanymi ze sztuczną inteligencją – niemal się podwoiło.

– To nie jest historia o gwałtownym wzroście liczby etatów. To historia o tym, że nawet przy ostrożniejszej rekrutacji firmy coraz wyraźniej definiują nowe kompetencje jako warunek efektywności – uważa Olga Sztuba z polskiego oddziału Google'a.

Mniejsze przedsiębiorstwa też chcą specjalistów od AI

Liczba ofert pracy na Pracuj.pl pochodzących od MŚP wyniosła w 2025 r. około 428 tys. To spadek o 12 tys. w porównaniu z 2024 r. Jednocześnie udział ofert firm z tego sektora, w których znalazło się wymaganie dotyczące AI, wzrósł z 0,72 proc. w 2024 r. do 1,34 proc. w ubiegłym roku. Odsetek jest więc nadal nisko. Ale wzrost był skokowy, bo o blisko 86 proc. w ciągu roku. W ujęciu liczbowym to wzrost z około 3,2 tys. do ponad 5,7 tys. ofert pracy wymagających kompetencji związanych ze sztuczną inteligencją. Liczba odniesień do AI w ogłoszeniach nie rośnie więc dlatego, że rośnie liczba rekrutacji. A dlatego, że zmieniają się wymagania wobec kandydatów – wskazują autorzy raportu.

Jak dodają, równolegle o 1,83 proc. wzrosło wśród MŚP zapotrzebowanie na kompetencje analityczne. Ogółem udział słów kluczowych związanych z AI, automatyzacją i analizą danych wzrósł w ciągu roku w ogłoszeniach o pracę w małych i średnich firmach z 57,34 proc. do 59,35 proc. przy mniejszej liczbie ofert z MŚP na całym rynku pracy.

MŚP nie szukają wizjonerów, tylko praktyków

Analitycy Google'a przeanalizowali także, jak zmienił się w ciągu roku język służący do opisywania stanowisk. Ich zdaniem sztuczna inteligencja w MŚP rzadziej funkcjonuje jako odrębna specjalizacja, a częściej ma być elementem wspierającym efektywność i realizację codziennych zadań. W ogłoszeniach coraz częściej pojawiają się odniesienia do automatyzacji procesów, pracy z danymi oraz wykorzystania narzędzi AI w bieżących działaniach operacyjnych. Zdaniem autorów raportu oznacza to, że firmy szukają nie tylko osób po prostu znających jakieś narzędzia, co pracowników, którzy będą umieli w praktyce wykorzystać umiejętność interpretowania danych do podejmowania decyzji i zwiększenia efektywności firmy. To istotne w realiach MŚP, które często szukają rozwiązań zwiększających produktywność bez konieczności rozbudowywania struktury.

– Analizując setki tysięcy ogłoszeń na Pracuj.pl, widzimy zmianę podejścia do rekrutacji w MŚP. Pracodawcy w tym sektorze są pragmatyczni. Nie szukają wizjonerów AI, ale pracowników, którzy potrafią wykorzystać te narzędzia do rozwiązywania realnych problemów biznesowych: szybszej obsługi klienta, dokładniejszej analizy sprzedaży czy automatyzacji faktur – komentuje Rafał Stępień, menedżer ds. relacji z klientami w Pracuj.pl.

Jak wskazuje przedstawiciel portalu, analitycy firmy dostrzegają wśród pracodawców rosnący popyt na kompetencje cyfrowe nawet w tradycyjnych sektorach, takich jak handel czy produkcja.

– Fakt, że udział ofert związanych z AI niemal się podwoił w ciągu roku, przy jednoczesnym wzroście wymagań analitycznych, pokazuje, że rynek pracy w Polsce staje się technologiczny bez względu na branżę. Moja rada dla kandydatów: w 2026 r. „znajomość AI” w CV to już nie tylko znajomość modeli AI. To umiejętność projektowania promptów, praca z asystentami kodu czy znajomość ekosystemów automatyzacji. To właśnie takie osoby będą dyktować warunki płacowe w nadchodzących latach – dodaje Rafał Stępień.

Małe i średnie firmy idą w stronę AI. Ale nadal brak im kompetencji

Fakt, że udział ogłoszeń wystawianych przez MŚP zawierających odniesienia do sztucznej inteligencji wciąż jest mały, to między innymi efekt tego, że mniejsze firmy nadal walczą z luką cyfrową, dzielącą je od dużych przedsiębiorstw. Problem z niedoborem kompetencji cyfrowych zgłasza co trzecie MŚP – wskazują autorzy raportu.

– Obserwujemy, że polskie MŚP przechodzą właśnie transformację od ciekawości do użyteczności. Jeszcze rok temu pytano: czym jest AI? Dziś pytanie brzmi: jak skrócić proces ofertowania, przyspieszyć analizę danych czy zautomatyzować powtarzalne zadania. Mimo tej dynamiki wciąż co trzecia firma z sektora MŚP mierzy się z brakami kompetencji cyfrowych. To cyfrowy mur, który w praktyce może ograniczać dostęp do pełnego wykorzystania nowych narzędzi i spowalniać rozwój części przedsiębiorstw – mówi Olga Sztuba z polskiego oddziału Google'a.

Jej zdaniem w przypadku sztucznej inteligencji kluczowe będzie umiejętne wdrożenie tej technologii w codzienne procesy.

– Przyszłość należy do Agile MŚP – organizacji, które potrafią szybko wdrażać asystentów AI w złożonych operacjach i przekładać je na konkretne wyniki biznesowe – mówi Olga Sztuba.

Dlatego też jej zdaniem adopcja AI w małych i średnich firmach zachodzi najszybciej tam, gdzie bezpośrednio przekłada się na wyniki, czyli w sprzedaży, marketingu, e-commerce i pracy operacyjnej.

Główne wnioski

1. Polskie firmy w porównaniu ze średnią UE jeszcze dość rzadko korzystają z AI. Zdecydowania większość nie wdrożyła w żaden sposób tej technologii.
2. Małe i średnie przedsiębiorstwa są mniej rozwinięte cyfrowo niż duże. Ale one też coraz częściej potrzebują pracowników, którzy umieją wykorzystywać w pracy sztuczną inteligencję. Udział ofert pracy zawierających odniesienia do AI w MŚP jest mały. Ale wyraźnie wzrósł w ostatnim roku.
3. Pracodawcy szukają osób, dzięki którym AI realnie przełoży się na wyniki firmy. W małych zespołach, tworzących MŚP, jest nacisk na wzrost efektywności bez rozbudowania struktury.