Zaloguj się 
Dzieje się!
PE i VC zmieniają rynek pracy. Miliony pracowników w Europie i tysiące w Polsce
Fundusze private equity i venture capital coraz wyraźniej wpływają na rynek pracy w Europie, wspierając rozwój przedsiębiorstw i przyspieszając wzrost zatrudnienia. Dane pokazują, że ich rola jest szczególnie ważna także w Polsce, gdzie generują tysiące miejsc pracy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak duży wpływ na europejski rynek pracy mają dziś fundusze private equity i venture capital i dlaczego rosną szybciej niż cała gospodarka.
- W jaki sposób PE i VC tworzą nowe miejsca pracy w Polsce i które segmenty inwestycji odpowiadają za ich największy przyrost.
- Czy PE i VC to tylko kapitał finansowy, czy także narzędzie transformacji firm, innowacji i rozwoju kompetencji w gospodarce.
Private equity (PE) i venture capital (VC) przez specyfikę działania zmieniają krajobraz światowej, europejskiej i polskiej gospodarki – napędzają innowacje, przyspieszają wzrost przedsiębiorstw, a także kreują nowe miejsca pracy. Z tegorocznego raportu Invest Europe „Private Equity at Work” wynika, że w 2024 r. spółki wspierane przez fundusze PE/VC zatrudniały w Europie 11,4 mln osób (opóźnienie między okresem badawczym a publikacją analizy wynika z procesu gromadzenia i opracowywania danych dla całego rynku europejskiego). Stanowi to ok. 5 proc. europejskiej siły roboczej.
– Firmy finansowane i wspierane przez PE utworzyły netto ponad 295 tys. nowych miejsc pracy, zwiększając zatrudnienie o 4 proc. Średni wzrost zatrudnienia w europejskiej gospodarce wyniósł natomiast jedynie 1 proc. – przytacza Anna Wnuk, dyrektor zarządzająca Polskiego Stowarzyszenia Inwestorów Kapitałowych (PSIK).
PE i VC: wzrost zatrudnienia w całej Europie
Eric de Montgolfier, prezes Invest Europe, cytowany w raporcie wskazuje, że z danych wyłania się obraz tego, w jaki sposób przedsiębiorstwa wspierane przez PE i VC wspierają ludzi, społeczności oraz regiony, a także jak wpływają na zmianę struktury kompetencji i kierunków rozwoju w Europie.
Zaznacza, że we wszystkich regionach firmy zatrudniają pracowników w tempie znacznie przewyższającym regionalny wzrost zatrudnienia, a w wielu krajach odnotowują wyraźnie szybszy rozwój: w Belgii (o 11,9 proc.), Bułgarii (11,6 proc.), Polsce (11,1 proc.), Austrii (10,7 proc.) oraz Grecji (9,7 proc.). Szczegółowa analiza pokazuje istotne tworzenie netto miejsc pracy zarówno w dużych miastach, jak i mniejszych regionach.
PE i VC w Polsce: kluczowa rola przedsiębiorstw
Polska jest wśród regionów o najwyższej dynamice wzrostu zatrudnienia w spółkach wspieranych przez fundusze PE/VC.
Bazując na danych Invest Europe, Anna Wnuk podaje, że fundusze PE wspierały w Polsce 420 spółek portfelowych, które w 2024 r. zatrudniały łącznie 122 624 pracowników. Zaznacza również ważną rolę sektora MŚP – fundusze miały wspierać 338 małych i średnich przedsiębiorstw zatrudniających ponad 12 tys. osób, co pokazuje, że PE wspiera nie tylko największe firmy, ale także przedsiębiorstwa stanowiące fundament polskiej gospodarki.
Ekspertka zaznacza przy tym, że dane pokazują wyraźne zróżnicowanie wpływu funduszy w zależności od etapu inwestycji. Największym pracodawcą są spółki typu buyout, zatrudniające ponad 77 tys. osób w 90 firmach portfelowych. Jednocześnie segment growth odpowiadał za ponad 35 tys. miejsc pracy w 48 spółkach, co – jak podkreśla Anna Wnuk – potwierdza znaczenie kapitału wzrostowego dla rozwoju średnich i szybko rosnących przedsiębiorstw.
Wykres interaktywny Czy zaobserwowany trend ma szansę utrzymać się w statystykach za 2025 r., a także w kolejnych latach?
– Jeśli branża rozwija się w tempie 11,1 proc. rok do roku, można oczekiwać, że jej wpływ na gospodarkę będzie stopniowo rosnąć. W tym kontekście istotne znaczenie mają takie czynniki jak inicjatywy typu Innovate i proces odblokowywania lokalnego kapitału instytucjonalnego, a także fala sukcesji w polskich firmach oraz coraz większa świadomość przedsiębiorców dotycząca roli i możliwości, jakie daje PE – dodaje Anna Wnuk.
VC jako fundament rozwoju innowacyjnych firm
Interesująco prezentuje się także rola funduszy venture capital. Mimo że firmy finansowane przez VC zatrudniały stosunkowo niewielką liczbę pracowników – ok. 7,5 tys. osób w 281 spółkach – to właśnie ten segment wspiera rozwój nowoczesnych i innowacyjnych przedsiębiorstw technologicznych, które w kolejnych latach mogą odegrać istotną rolę zarówno na rynku pracy, jak i w eksporcie.
Wykres interaktywny Przedsiębiorstwa po pozyskaniu inwestora PE/VC zazwyczaj dynamiczniej rozwijają działalność, zwiększają skalę sprzedaży oraz rozszerzają obecność na nowych rynkach. Efektem tego procesu jest najczęściej wzrost zatrudnienia.
– Analiza Invest Europe wskazuje, że najsilniejszy wzrost liczby pracowników następuje zwykle w pierwszych latach po inwestycji funduszu. Już w pierwszym roku średni organiczny wzrost zatrudnienia sięgał 35 proc., a dodatnia dynamika utrzymywała się przez cały okres inwestycji – zaznacza Anna Wnuk.
Wpływ PE i VC na rozwój przedsiębiorstw i gospodarki
Dane pokazują, że wspierane przez fundusze PE/VC przedsiębiorstwa nie tylko zwiększają skalę działalności, ale przede wszystkim aktywnie generują nowe etaty.
– Według Invest Europe w latach 2023-2024 polskie spółki wspierane przez PE utworzyły ponad 9 tys. nowych miejsc pracy, osiągając wzrost zatrudnienia na poziomie 11,1 proc. Najwyższą dynamikę wzrostu odnotowały spółki typu buyout, które stworzyły ponad 8 tys. nowych miejsc pracy i osiągnęły wzrost zatrudnienia na poziomie 11,7 proc. Segment VC również utrzymał dodatnią dynamikę, zwiększając zatrudnienie o niemal 4 proc. – mówi Anna Wnuk.
Podkreśla, że wpływ inwestycji wykracza daleko poza sam rynek finansowy. Fundusze coraz częściej wspierają długoterminową transformację przedsiębiorstw – od cyfryzacji i profesjonalizacji zarządzania, po ekspansję zagraniczną oraz budowę przewag konkurencyjnych na rynku europejskim.
Dodaje, że ma to szczególne znaczenie dla Polski. W warunkach rosnącej konkurencji międzynarodowej oraz transformacji technologicznej dostęp do kapitału rozwojowego staje się jednym z kluczowych czynników dalszego wzrostu przedsiębiorstw. Podkreśla również, że PE wspiera firmy na etapach, które często trudno finansować wyłącznie przez tradycyjny kredyt bankowy.
Różne modele tworzenia wartości w gospodarce
Korzyści płynące z rozwoju spółek z zapleczem funduszy, mają także szerszy wymiar gospodarczy.
Marcin Kowalik, partner zarządzający funduszu Balnord, wskazuje, że VC sprzyja tworzeniu wysoko wykwalifikowanych miejsc pracy. W tym segmencie chodzi przede wszystkim o zatrudnienie w obszarach badawczo-rozwojowych, przy tworzeniu innowacyjnych produktów technologicznych oraz ich komercjalizacji i sprzedaży klientom na rynku.
Natomiast PE generuje większą liczbę miejsc pracy, koncentrując się na skalowaniu działalności przedsiębiorstw. Fundusze PE inwestują w firmy ze wszystkich branż i sektorów gospodarki, a nowe etaty powstają w związku z optymalizacją procesów w firmach, rozwojem operacyjnym, skalowaniem działalności czy ekspansją zagraniczną.
Podkreśla, że są to odmienne modele wzrostu, jednak oba pozostają równie ważne dla rozwoju gospodarczego.
– Nowe miejsca pracy zwiększają konsumpcję, wspierają rozwój lokalnych społeczności i generują dodatkowe inwestycje. W praktyce PE staje się elementem szerszego ekosystemu wzrostu gospodarczego, wspierającego produktywność, innowacyjność i konkurencyjność całej gospodarki. W debacie publicznej private equity nadal bywa postrzegane głównie przez pryzmat transakcji finansowych. Dane Invest Europe pokazują jednak wyraźnie, że rzeczywisty wpływ funduszy jest znacznie szerszy. PE wspiera rozwój przedsiębiorstw, przyspiesza wzrost zatrudnienia i pomaga budować nowoczesną gospodarkę zdolną do skutecznej konkurencji na rynku europejskim – podkreśla Anna Wnuk.
Kompetencje w zespołach PE i VC a jakość inwestycji
Jest jednak również druga strona tego zjawiska – rozwój kompetencji w zespołach funduszy PE i VC. Im wyższy poziom tych kompetencji, tym większe prawdopodobieństwo podejmowania trafniejszych decyzji inwestycyjnych, co z kolei przekłada się na lepszą jakość wspieranych projektów i dalszy rozwój finansowanych przedsiębiorstw.
– Pamiętam słowa jednego z czołowych menedżerów Intela z czasów, gdy Intel Capital był szczególnie aktywny. Menedżer wskazywał, że wykształcenie dobrego zarządzającego funduszem VC może kosztować około 20 mln dolarów za jego błędne decyzje inwestycyjne. W Polsce, gdzie nie dysponujemy tak dużymi możliwościami finansowymi, kluczowe znaczenie ma budowanie sieci kontaktów oraz uczenie się od najlepszych praktyków z rynku – mówi Marcin Kowalik.
Podkreśla również, że proces edukacji stanowi fundament rozwoju całego rynku. Na świecie funkcjonuje wiele prestiżowych programów szkoleniowych skierowanych bezpośrednio do menedżerów inwestycyjnych jak np. Kauffman Fellows. Mogą być szczególnie wartościowym narzędziem rozwoju, zwłaszcza dla młodych zarządzających funduszami.
Zdaniem eksperta
Profesjonalizacja zespołów VC w Polsce
W drugiej fali zarządzających widzieliśmy już pojedyncze przykłady osób, które miały doświadczenie w zarządzaniu funduszami. Pojawiały się też osoby, które miały za sobą zagraniczne kursy lub doświadczenie w pracy dla międzynarodowych funduszy. To istotnie wpłynęło na profesjonalizację rynku. Rozbudowały się też działania instytucjonalne, które kształtowały dobre praktyki. Jako PFR Ventures dbaliśmy np. o organizację cyklicznych spotkań funduszy z inwestorami prywatnymi. Ponadto, organizacje takie jak PSIK stworzyły ważne platformy wiedzy.
Obecna, trzecia fala, to napływ zespołów o zróżnicowanych kompetencjach: doświadczeni zarządzający łączą się z ex-przedsiębiorcami, powstają wymieszane narodowo zespoły. Najbardziej cieszą mnie historie, w których widzę też istotne awanse osób, które poznawałam jeszcze na stanowiskach juniorskich, a obecnie działają jako partnerzy.
Można powiedzieć, że wzrost kompetencji lokalnych zarządzających – tak jak wzrost świetnych biznesów – rośnie wykładniczo.
Główne wnioski
- Dane Invest Europe pokazują, że spółki wspierane przez private equity i venture capital zatrudniają w Europie 11,4 mln osób, co stanowi około 5 proc. całej siły roboczej, a jednocześnie rosną wyraźnie szybciej niż średnia dla gospodarki, generując setki tysięcy nowych miejsc pracy netto w analizowanym okresie.
- W Polsce fundusze PE i VC odgrywają istotną rolę w procesie zatrudnienia, ponieważ wspierane przez nie spółki utworzyły tysiące nowych miejsc pracy, przy czym największy udział w zatrudnieniu mają firmy typu buyout oraz segment growth, a VC pozostaje ważnym źródłem rozwoju innowacyjnych, technologicznych miejsc pracy.
- Wpływ PE i VC wykracza poza sam aspekt finansowania. Fundusze aktywnie wspierają transformację przedsiębiorstw, ich skalowanie, ekspansję zagraniczną oraz profesjonalizację zarządzania, co w efekcie przekłada się na długofalowy rozwój firm oraz wzrost konkurencyjności gospodarki.
