Zaloguj się 
Dzieje się!
Finansowe ciekawostki o mundialu. Pozwolą zabłysnąć przed znajomymi
Nie trzeba być piłkarskim ekspertem, by powiedzieć coś ciekawego na temat tegorocznego mundialu. Przygotowaliśmy ciekawostki, które pomogą zainicjować interesującą rozmowę podczas meczu. Skupiliśmy się na aspektach finansowych, bo przy okazji tegorocznych mistrzostw wyjątkowo dużo mówi się o pieniądzach.
Fot. Loren Elliott - FIFA/FIFA via Getty Images
Z tego artykułu dowiesz się…
- Ile zarabia prezydent FIFA, Gianni Infantino, i jakie dodatkowe benefity otrzymuje.
- Jak zmieniały się nagrody finansowe dla reprezentacji narodowych na mistrzostwach świata.
- Skąd biorą się rekordowe przychody FIFA i jak zmieniały się na przestrzeni lat.
Na fali niesamowitych sukcesów tenisistki Mai Chwalińskiej wszyscy staliśmy się tenisowymi ekspertami. To nie potrwa długo, bo po pierwszych meczach mundialu na pewno zmienimy się w specjalistów od światowej piłki.
Tego uczy nas historia: wkrótce piłka nożna będzie najpopularniejszym tematem rozmów. Zagorzali fani piłki będą czuć się jak ryba w wodzie, ale osoby, które nie śledzą na bieżąco wydarzeń na boiskach, mogą poczuć się wykluczone.
Nie możemy na to pozwolić! Przygotowaliśmy zestaw finansowych ciekawostek związanych z tegorocznym mundialem, które pozwolą zabłysnąć wiedzą lub wybrnąć nawet z najtrudniejszej konwersacji.
Poruszyliśmy wątki, które są przystępne i intrygujące, ale jednocześnie na tyle nieoczywiste, że powinny uchronić was przed pouczeniami i lawiną sprostowań ze strony rozmówców.
Zarobki Gianniego Infantino i wynagrodzenia pracowników FIFA
FIFA zarządza finansami w oparciu o czteroletnie okresy, które kończą się na mundialu. Ostatni budżet przygotowano więc na lata 2023-2026. Publikowane są jednak roczne raporty, które dają wgląd w bieżącą kondycję finansową federacji.
W zeszłym roku wydatki FIFA na płace pracowników wzrosły o 19 proc. rok do roku, do 263 mln dolarów. Tak to wygląda przynajmniej na papierze, bo pensje wypłacane są we frankach szwajcarskich, a ta waluta umocniła się względem dolara, czyli waluty używanej w sprawozdawczości FIFA.
Mimo wszystko wynagrodzenia w FIFA rosną. Liczone w dolarach są dziś dwa razy wyższe niż dekadę temu, co nawet po uwzględnieniu inflacji i zmian kursowych oznacza wyraźny wzrost. Najwięcej zarabia oczywiście Gianni Infantino, prezydent FIFA, który może liczyć także na dodatkowe benefity.
W raportach finansowych FIFA wszystkie pozycje są prezentowane w dolarach. Wyjątkiem jest wynagrodzenie Gianniego Infantino, podawane we frankach szwajcarskich. To zapewne celowy zabieg, bo po przeliczeniu na dolary wzrost jego zarobków wyglądałby jeszcze większy ze względu na korzystne zmiany kursowe.
W 2024 r. Gianni Infantino został wybrany na trzecią kadencję, a jego podstawowa pensja wzrosła o 33 proc., z 1,95 mln do 2,6 mln franków szwajcarskich rocznie. Podobnie roczny bonus zwiększył się z 1,65 mln do 2,2 mln franków. W sumie roczne wynagrodzenie szefa FIFA wynosi 4,8 mln franków, czyli około 6 mln dolarów. Są więc cztery razy większe niż na początku jego rządów. A to nie wszystko.
Jak podają szwajcarskie media, FIFA nieodpłatnie wynajmuje Gianniemu Infantino apartamenty w Paryżu oraz w szwajcarskim Zugu. Federacja opłaca też studia jego córki, która mieszka w Miami.
Wykres interaktywny Zarobki Gianniego Infantino to obecnie 6 mln dolarów rocznie. Są cztery razy większe niż na początku jego rządów.
Nagrody dla reprezentacji na mundialu. Ile mogą zarobić drużyny?
Wiemy już, ile zarabiają pracownicy FIFA. A ile dostaną reprezentacje, które wystąpią na tegorocznym mundialu? Łączna pula nagród wzrosła o 50 proc. względem poprzedniego turnieju, a następnie została podniesiona o kolejne 15 proc.
Wykres interaktywny Ostatecznie reprezentacje otrzymają łącznie 791 mln dolarów. Z tej kwoty 671 mln dolarów stanowią nagrody, a pozostała część to pieniądze za awans oraz za przygotowania. To najwyższa pula w historii, choć trzeba pamiętać, że w tym roku w turnieju bierze udział 48 drużyn, a nie 32, jak wcześniej. Średnio na jedną reprezentację przypadnie więc 16,5 mln dolarów, czyli tylko o 8 proc. więcej niż podczas poprzedniego mundialu.
Każda drużyna już na starcie dostanie co najmniej 12,5 mln dolarów – 10 mln dolarów za awans do turnieju i 2,5 mln dolarów na przygotowania. Po wyjściu z grupy każdy kolejny etap oznacza dodatkowy zastrzyk gotówki. Awans do jednej trzydziestej drugiej finału daje 11 mln dolarów, do jednej szesnastej finału – 15 mln dolarów, a do ćwierćfinału – 19 mln dolarów. Drużyna, która awansuje do półfinału, ale przegra dwa ostatnie mecze i zajmie czwarte miejsce, otrzyma 27 mln dolarów. Trzecie miejsce oznacza 29 mln dolarów.
Nie ma więc wielkiej zachęty finansowej, by wygrać mecz o trzecie miejsce. Inaczej wygląda sytuacja w finale.
Wykres interaktywny Zwycięzca tegorocznego mundialu za wygraną w finale dostanie 50 mln dolarów, czyli o 16 proc. więcej niż triumfator turnieju w Katarze. Dwie dekady temu, podczas mundialu w Niemczech, premia dla mistrza świata wynosiła 20 mln dolarów.
Za zwycięstwo w mistrzostwach świata w 2002 r. reprezentacja Brazylii otrzymała 8 mln dolarów, więc różnica jest znacząca. Nawet na ostatnim mundialu, w 2022 r., Argentyna dostała 42 mln dolarów. Suma nagród rośnie od lat, ale raczej stopniowo i stabilnie. Procentowo coraz większa część puli trafia jednak do zwycięzców.
Zwycięzca tegorocznego mundialu za wygraną w finale dostanie 50 mln dolarów, o 16 proc. więcej niż w Katarze. Dwie dekady temu, na turnieju w Niemczech premia wynosiła 20 mln.
Nagrody dla piłkarek i plan zrównania premii kobiet oraz mężczyzn
Zwiększenie puli nagród dla uczestników męskiego mundialu jeszcze bardziej pogłębiło przepaść między zarobkami piłkarzy i piłkarek występujących na mistrzostwach świata.
Mężczyźni w tym roku otrzymają 671 mln dolarów nagród. Kobiety podczas ostatniego mundialu, w 2023 r., dostały w sumie 110 mln dolarów. Zwyciężczynie mogły liczyć na 10,5 mln dolarów, wobec 50 mln dolarów przewidzianych w tym roku dla triumfatorów turnieju męskiego.
Gianni Infantino zapowiedział w 2023 r., podczas wystąpienia przed kongresem FIFA, że jego celem jest wyrównanie nagród na mundialu dla kobiet i mężczyzn. Mistrzostwa świata kobiet odbędą się już za rok. Wtedy przekonamy się, jak blisko FIFA jest od realizacji tego planu. Nagrody zapewne wzrosną, ale wciąż nie wiadomo, o ile.
Budżet na nagrody dla drużyn na tegorocznym mundialu to 671 mln dolarów. Podczas ostatnich Mistrzostw Świata Kobiet analogiczna pula wynosiła tylko 110 mln dolarów.
Rekordowe przychody FIFA. Skąd organizacja bierze miliardy?
Początkowo zakładano, że przychody FIFA w cyklu 2023-2026 wyniosą 11 mld dolarów. Już wtedy była to ogromna kwota, zwłaszcza że w poprzednim czteroletnim okresie federacja osiągnęła przychody w wysokości 7,6 mld dolarów.
Plan jednak się zmienił. FIFA oczekuje obecnie, że zamknie czteroletni cykl z przychodami na poziomie 13 mld dolarów, czyli o 5,4 mld dolarów wyższymi niż w poprzednim okresie.
Wykres interaktywny Z czego wynika ten wzrost? W dużej mierze z rosnących wpływów z biletów, które mają sięgnąć 3,6 mld dolarów. Nigdy wcześniej nie przekroczyły 1 mld dolarów.
Pomagają też pieniądze z telewizji. Stacje zapłacą za prawa do transmisji łącznie 5,3 mld dolarów, wobec 3,4 mld dolarów w latach 2019-2022. Wpływy z marketingu mają wynieść 3,3 mld dolarów, czyli dwukrotnie więcej niż w poprzednim cyklu.
Wzrosty są efektem nie tylko rekordowo zapowiadającego się mundialu, ale także zeszłorocznych Klubowych Mistrzostw Świata, które przyniosły dodatkowe 2 mld dolarów przychodów.
Przychody FIFA podwoiły się w ciągu ostatniej dekady. W okresie 2015-2018 wynosiły „zaledwie” 6,4 mld dolarów. Jeszcze wcześniej, w latach 2003-2006, było to 2,4 mld dolarów.
Znów kluczowe okazują się bilety. Dwadzieścia lat temu FIFA w całym czteroletnim cyklu uzyskiwała z ich sprzedaży 212 mln dolarów. Dziś ma to być prawie siedemnaście razy więcej. Dlatego obecnie bilety mają odpowiadać za 28 proc. przychodów FIFA, podczas gdy w okresie 2003-2006 było to 9 proc.
FIFA zarabia dziś na biletach aż siedemnaście razy więcej niż dwie dekady temu. Wpływy z tego źródła to już prawie 30 proc. całkowitych przychodów organizacji.
Prognozy finansowe FIFA na lata 2027-30
W nowym cyklu 2027-2030 FIFA planuje przychody na poziomie 14 mld dolarów. To pieniądze, które mają pochodzić z organizacji męskiego i kobiecego mundialu oraz dwóch edycji Klubowych Mistrzostw Świata.
Federacja spodziewa się więc dalszego wzrostu, ale już nie tak wyraźnego jak ostatnio. Chociaż wpływy z marketingu i praw telewizyjnych mają nadal rosnąć, przychody z biletów mają spaść o prawie 1 mld dolarów – do 2,7 mld dolarów. Dlaczego?
Największe przychody FIFA generuje męski mundial, a kolejny turniej ma się odbyć w Hiszpanii, Portugalii i Maroku. Europejscy kibice mogą po prostu nie zaakceptować cen, które w tym roku zaoferowano Amerykanom.
A przynajmniej tak się dziś wydaje. W XXI w. FIFA regularnie przebijała własne prognozy finansowe, więc niewykluczone, że i tym razem zdoła wycisnąć z turnieju więcej niż obecnie zakłada.
FIFA planuje najniższą od lat skalę wzrostu przychodów. To efekt słabszych oczekiwań wobec wpływów z biletów na mecze mundialu w Hiszpanii, Portugalii i Maroku w 2030 r.
Zyski FIFA. Dlaczego organizacja nie koncentruje się na rentowności?
O zysku FIFA mówi się stosunkowo mało, bo federacja nie jest spółką giełdową i nie musi koncentrować się na rentowności w taki sposób jak firmy notowane na giełdzie. W obecnym cyklu 2023-2026 organizacja planuje 13 mld dolarów przychodów i 12,9 mld dolarów kosztów. Zysk ma więc wynieść zaledwie 100 mln dolarów.
Od początku XXI w. FIFA w każdym czteroletnim cyklu osiągała zysk netto. Zazwyczaj przez trzy lata notowała straty, a następnie nadrabiała je w roku mundialowym.
Dotychczas najniższy zysk federacja wypracowała w latach 2011-2014. Wyniósł on 164 mln dolarów. Najbardziej dochodowy był cykl zakończony mundialem w Rosji, który przyniósł FIFA ponad 1 mld dolarów zysku netto w ciągu czterech lat.
Tegoroczny wynik ma być jednak najniższy w XXI w. FIFA zanotowała straty w latach 2023, 2024 i 2025, które łącznie wyniosły 1,9 mld dolarów. Z tak dużym deficytem federacja nie zaczynała jeszcze żadnego roku mundialowego.
Chociaż tegoroczny mundial jest rekordowy pod względem przychodów, to FIFA spodziewa się najniższego w XXI w. zysku netto, za okres 2023-26.
Ile FIFA zarobiła na poprzednich mundialach?
Ile wyniósł zysk netto FIFA z ostatnich mistrzostw świata? Podczas turnieju w Niemczech federacja zarobiła 1,6 mld dolarów, w RPA – 2,4 mld dolarów, a w Brazylii – 2,6 mld dolarów. Później nastąpiło przyspieszenie: mundial w Rosji przyniósł 3,5 mld dolarów, a turniej w Katarze – 4,5 mld dolarów.
Tegoroczny mundial ma natomiast przynieść 5,4 mld dolarów zysku. I to mimo kosztów rzędu 3,7 mld dolarów, czyli dwukrotnie wyższych niż w Katarze.
Wykres interaktywny Katar był dla FIFA wyjątkowy. Mistrzostwa świata w tym kraju wygenerowały aż 7,6 mld dolarów przychodów, czyli 83 proc. łącznych przychodów federacji w cyklu 2019-2022. Teraz, dzięki Klubowym Mistrzostwom Świata, FIFA jest nieco mniej zależna od mundialu.
Jednak koszty z lat poprzednich spowodują, że w obecnym czteroleciu FIFA ledwo będzie w stanie utrzymać rentowność.
Tegoroczny mundial ma przynieść 5,4 mld dolarów zysku, najwięcej w historii. Koszty z lat poprzednich spowodują jednak, że w obecnym czteroleciu FIFA ledwo zachowa rentowność.
Główne wnioski
- FIFA działa dziś na niespotykaną wcześniej skalę finansową, a głównym motorem wzrostu pozostają przychody związane z organizacją mundialu. Federacja spodziewa się zamknąć cykl 2023-2026 z przychodami na poziomie 13 mld dolarów, podczas gdy jeszcze dwie dekady temu wynosiły one 2,4 mld dolarów. Szczególnie szybko rosną wpływy ze sprzedaży biletów, praw telewizyjnych i działań marketingowych. Dodatkowym źródłem pieniędzy stały się Klubowe Mistrzostwa Świata, które zmniejszają zależność FIFA od jednego turnieju i poszerzają bazę finansową federacji.
- Rosnące przychody przekładają się na coraz wyższe nagrody dla uczestników mundialu, choć skala wzrostu nie rozkłada się równomiernie. Łączna pula pieniędzy przeznaczonych dla reprezentacji osiągnęła w tym roku rekordowe 791 mln dolarów. Najwięcej zyskują drużyny docierające do końcowych faz turnieju, bo różnice między nagrodami za kolejne miejsca pozostają znaczące. W porównaniu z wcześniejszymi edycjami mistrzostw świata wzrost kwot jest wyraźny i pokazuje, jak szybko rośnie ekonomiczna wartość najważniejszego turnieju piłkarskiego na świecie.
- Mimo rekordowych wpływów FIFA nie koncentruje się na maksymalizacji zysku netto, lecz na utrzymaniu wysokiej skali działalności i inwestycji. W obecnym cyklu, przy przychodach szacowanych na 13 mld dolarów, federacja przewiduje zysk w wysokości zaledwie około 100 mln dolarów. Jednocześnie utrzymuje wysokie wydatki operacyjne, zwiększa nagrody turniejowe i finansuje rozwój kolejnych projektów. Dane przytoczone w tekście pokazują również, że rosną wynagrodzenia kierownictwa i pracowników FIFA, a prezydent Gianni Infantino otrzymuje nie tylko wysoką pensję, ale także dodatkowe świadczenia finansowane przez federację.
