Konflikty w tle, ale handel nie spowalnia. Napędza go sztuczna inteligencja

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Jak wynika z raportu „DHL Globalization Tracker”, w połowie 2026 r. światowy handel towarami rozwijał się szybciej niż w jakimkolwiek innym półroczu od 2011 r. – z wyjątkiem gwałtownego przyspieszenia w 2021 r. na skutek pandemii COVID-19. Tempo wzrostu przekroczyło 5 proc. i nastąpiło pomimo trudnych okoliczności i zawirowań geopolitycznych – zamknięciem Cieśniny Ormuz i zmianach w polityce celnej USA.

Pozytywne są także prognozy. Tempo wzrostu światowego handlu, jakiego możemy się spodziewać do 2029 r., ma przewyższyć to, z którym mieliśmy do czynienia w ostatniej dekadzie. Według raportu handel będzie rósł w tempie 3,4 proc. rocznie. Motorem tych wzrostów ma być nic innego jak rozwój sztucznej inteligencji.

AI motorem napędowym

Raport DHL został oparty na 30 mln punktów danych. Jak wynika z analiz, jednym z najważniejszych motorów wzrostu światowego handlu stały się inwestycje w infrastrukturę potrzebną do rozwoju sztucznej inteligencji.

Z danych Światowej Organizacji Handlu (WTO) wynika, że towary związane z AI odpowiadały za 42 proc. wzrostu globalnego handlu towarami w 2025 r. W pierwszym kwartale 2026 r. ich udział sięgnął już ok. 76 proc. Wartość handlu tymi produktami, obejmującymi m.in. półprzewodniki i sprzęt do transmisji danych, zwiększyła się w 2025 r. o 22 proc.

Rok później dynamika jeszcze przyspieszyła – w pierwszym kwartale 2026 r. handel tymi towarami był o 42 proc. większy niż rok wcześniej. W tym samym okresie wyraźnie wzrosły także obroty surowcami krytycznymi, akumulatorami oraz pojazdami elektrycznymi.

Tak handluje Polska

W ostatniej dekadzie polski handel towarami rozwijał się 2,1 razy szybciej niż światowy handel towarowy. Polska osiągała jeszcze lepsze wyniki w porównaniu z resztą Unii Europejskiej. Obroty w całej Europie wzrosły z kolei o 12 proc. w ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2026 r.

– W ciągu ostatniej dekady handel Polski rósł 2,7 razy szybciej niż handel towarami w całej UE. Spodziewamy się, że do 2029 r. Polska nadal będzie osiągać lepsze wyniki w zakresie wzrostu handlu, choć z mniejszą przewagą. W tym okresie obroty w Polsce będą rosły o 28 proc. szybciej niż na świecie i o 91 proc. szybciej niż w UE – mówił na konferencji prasowej prof. Steven Altman, główny autor raportu.

Jeśli chodzi o najistotniejsze zmiany: w pierwszych siedmiu miesiącach 2026 r. wzrósł import z Chin. Innym istotnym czynnikiem było załamanie się polskiego handlu z Rosją w wyniku sankcji nałożonych w odpowiedzi na wojnę na Ukrainie. Według Altmana, 75 proc. polskiego eksportu trafiło do państw członkowskich UE, podczas gdy z państw Wspólnoty pochodziło 53 proc. polskiego importu.

John Pearson, szef DHL Express przypomniał, że polski oddział firmy liczy aż 10 tys. pracowników, co daje Polsce pod tym względem wysokie, 10. miejsce na świecie.

– Myślę, że to dość znaczące, bo działamy w 219 krajach, nie jesteśmy obecni w tej chwili w Afganistanie. A Polska plasuje się aż na 10. miejscu. Mogę was zapewnić, że w 2010 r., kiedy przejmowałem kierownictwo nad rynkiem europejskim, wyglądało to zupełnie inaczej – mówił John Pearson.

Liderem Uzbekistan

Publikacja wskazuje, że 50 największych krajów odpowiada łącznie za 92 proc. światowego handlu, natomiast 100 największych szlaków handlowych skupia ponad 40 proc. globalnych obrotów.

Największą dynamikę wzrostu światowego handlu w pierwszych pięciu miesiącach 2026 r. odnotowano w Azji Wschodniej i regionie Pacyfiku. Wartość wymiany handlowej w tej części świata zwiększyła się o 24 proc. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. Dobre wyniki osiągnęły również Europa i Afryka Subsaharyjska, gdzie obroty wzrosły odpowiednio o 12 i 11 proc.

Wśród największych uczestników światowego handlu szczególnie wyróżnił się Uzbekistan. Wartość jego wymiany handlowej zwiększyła się o 122 proc. rok do roku. Największy wpływ miał na to rozwój przemysłu, reformy gospodarcze i przemiany, zachodzące nie tylko w tym kraju, ale i w całym regionie.

Mocne wyniki osiągnęły także azjatyckie gospodarki, korzystające z boomu na technologie związane ze sztuczną inteligencją. W Malezji handel wzrósł o 51 proc., a na Tajwanie o 44 proc. W obu przypadkach motorem wzrostu był popyt na elektronikę.

Jedynymi spośród 50 największych gospodarek handlowych krajami, które zanotowały spadki obrotów były Arabia Saudyjska (spadek o 37 proc.), Irlandia (16 proc.) i Zjednoczone Emiraty Arabskie (7 proc.). Podczas gdy dwa kraje znad Zatoki odczuły skutki zamknięcia Cieśniny Ormuz, irlandzki spadek był efektem wysokiej bazy z poprzedniego roku.

„Jeśli chodzi o szlaki handlowe, analiza 100 największych szlaków handlowych na świecie – które łącznie stanowią ponad 40 proc. światowego handlu – pokazuje, że najszybszy wzrost odnotowano w eksporcie ze Szwajcarii do Wielkiej Brytanii (292 proc.). Kolejne miejsce zajęły eksporty ze Szwajcarii do Chin (212 proc.), a następnie eksporty ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich do Szwajcarii (175 proc.)” – napisano w raporcie.

Przed handlem wiele wyzwań

Jak podaje raport, największe zakłócenia w przepływie towarów wciąż powodują konflikty zbrojne. Najbardziej dotkliwe konsekwencje odczuwają gospodarki uzależnione od transportu przez Cieśninę Ormuz – Katar, Kuwejt i Irak, ale także część odbiorców z Azji. Problemy dotyczą przede wszystkim dostaw ropy naftowej, gazu i nawozów.

Dodatkowym wyzwaniem jest zaostrzająca się polityka handlowa. Amerykańskie cła wzrosły do poziomu najwyższego od kilkudziesięciu lat, jednak ich wpływ na globalną wymianę jest ograniczony przez strukturę światowego handlu. Stany Zjednoczone odpowiadały w 2025 r. za 13 proc. światowego importu, a od sierpnia 2026 r. mniej więcej połowa amerykańskiego importu została zwolniona z podwyższonych taryf.

Firmy coraz częściej starają się korzystać z krajowych dostawców, by ograniczyć zależność od zagranicznych rynków. Nie oznacza to jednak, że międzynarodowe łańcuchy dostaw tracą na znaczeniu. Z badania OECD wynika, że w latach 2019-2024 udział zagranicznych komponentów w eksporcie największych gospodarek wzrósł.

Główne wnioski

1. Mimo narastających napięć geopolitycznych i konfliktów światowy handel towarami przyspieszył do poziomu niespotykanego od 2011 r. Głównym motorem tego napędu są inwestycje w infrastrukturę dla sztucznej inteligencji, w tym półprzewodniki i sprzęt do transmisji danych. Towary związane z AI odpowiadały za 76 proc. wzrostu globalnego handlu w pierwszym kwartale 2026 r.
2. W minionej dekadzie polski handel towarami rozwijał się 2,1 raza szybciej niż światowy oraz 2,7 razy szybciej niż w całej Unii Europejskiej. Prognozy wskazują, że do 2029 r. obroty w Polsce będą rosnąć o 28 proc. szybciej niż na świecie i o 91 proc. szybciej niż w UE. Ponadto polski oddział DHL Express plasuje się na 10. miejscu na świecie pod względem liczby pracowników.
3. Największe zakłócenia w przepływie towarów powodują konflikty zbrojne oraz zaostrzająca się polityka celna, przy czym skutki wojny najbardziej dotknęły regiony zależne od Cieśniny Ormuz. Z kolei największą dynamikę wzrostu handlu odnotowano w Azji Wschodniej i regionie Pacyfiku, gdzie kluczową rolę odegrał popyt na elektronikę i technologie powiązane z AI.