Gaz i para przed atomem. Energa stawia nową elektrownię w Gdańsku

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Pomorze umacnia swoją pozycję na energetycznej mapie Polski. Grupa Energa, obok inwestycji w odnawialne źródła energii i modernizacji sieci dystrybucyjnej, buduje w Gdańsku pierwszą w rejonie Trójmiasta wielkoskalową elektrownię gazowo-parową. Nowa jednostka ma wspierać stabilną pracę Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE), zwłaszcza w okresach ograniczonej produkcji energii ze źródeł odnawialnych.

W projekcie przewidziano również rozwiązania zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. Do chłodzenia urządzeń i procesów technologicznych wykorzystywane będą uzdatnione ścieki komunalne z pobliskiej Oczyszczalni Wschód. Pozwoli to ograniczyć pobór wody z zasobów naturalnych. Takie podejście wpisuje się w dyskusję o zrównoważonym rozwoju i przyszłości energetyki, prowadzoną podczas tegorocznego Europejskiego Forum Nowych Idei (EFNI) w Sopocie.

– Musimy pamiętać, że transformacja energetyczna to nie tylko nowe moce wytwórcze i infrastruktura sieciowa. To również wdrażanie innowacyjnych technologii, rozwój nowych usług oraz poszukiwanie modeli biznesowych odpowiadających na wyzwania zmieniającej się gospodarki. Energetyka pozostaje fundamentem jej rozwoju, dlatego aktywnie uczestniczymy w debacie o przyszłości sektora – mówi Magdalena Kamińska, prezes zarządu Energi.

Przeczytaj: Ciężarówki gotowe na prąd. Rynek wciąż nie ma mocy, by ruszyć

Gotowe fundamenty pod najważniejsze urządzenia elektrowni

Pierwsze prace ziemne na placu budowy rozpoczęły się pod koniec 2025 r. Obecnie zakończono już wykonywanie płyt fundamentowych pod najważniejsze urządzenia bloku gazowo-parowego.

Sercem elektrowni będzie turbozespół składający się z turbiny gazowej, turbiny parowej oraz generatora. Wraz z kotłem odzysku ciepła (HRSG), wykorzystującym ciepło spalin z turbiny gazowej do wytwarzania pary, urządzenia te będą ważyć łącznie ponad 6 tys. ton.

Aby zapewnić stabilne posadowienie tak ciężkich konstrukcji, podłoże wzmocniono siecią około 660 pali. Do wykonania płyt fundamentowych wykorzystano ponad 5 tys. m sześc. mieszanki betonowej. To objętość odpowiadająca mniej więcej dwóm basenom olimpijskim. Użyto też 900 ton stali zbrojeniowej. Nad placem budowy wznosi się już 51-metrowy pylon komunikacyjny, który w przyszłości umożliwi przemieszczanie się po budynku kotła odzysku.

Przedsięwzięcie obejmuje nie tylko budowę samej elektrowni, lecz także przygotowanie niezbędnej infrastruktury. Powstają m.in. magistrala wodno-ściekowa, przyłącze gazowe, układ wyprowadzenia mocy oraz instalacje zasilające urządzenia elektrowni. Zakończono już główny etap budowy linii kablowej 110 kV, która połączy elektrownię z Głównym Punktem Zasilania (GPZ) Pleniewo.

Zapotrzebowanie na prąd będzie rosło

Przez ostatnie lata zużycie energii elektrycznej w Polsce utrzymywało się na względnie stabilnym poziomie, mimo systematycznego wzrostu PKB – wynika z analiz Forum Energii. Ten trend ma się jednak zmienić. Według prognoz Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) do 2040 r. roczne zapotrzebowanie na prąd wzrośnie o ponad jedną trzecią. Przyczynią się do tego przede wszystkim elektryfikacja ogrzewania i transportu, rozwój gospodarki wodorowej oraz rosnące potrzeby sektora cyfrowego, w tym centrów danych i infrastruktury sztucznej inteligencji.

Jednocześnie zmienia się sposób wytwarzania energii. Odnawialne źródła odpowiadają już za ponad połowę mocy zainstalowanej w Polsce. W 2025 r. dostarczyły blisko jedną trzecią wyprodukowanego prądu. Wraz z rozwojem OZE maleje wykorzystanie elektrowni węglowych. W ostatniej dekadzie ich średni współczynnik wykorzystania mocy spadł z 46 do 30 proc. Coraz większą rolę odgrywają też prosumenci. Na koniec 2025 r. korzystali z ponad 1,6 mln mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii, przede wszystkim paneli fotowoltaicznych.

Transformacja energetyczna wymaga dziś równoczesnego działania w kilku obszarach. Dlatego konsekwentnie rozwijamy odnawialne źródła energii, które stanowią jeden z kluczowych obszarów naszej działalności. Jednocześnie inwestujemy w nowoczesne, niskoemisyjne źródła sterowalne

– Transformacja energetyczna wymaga dziś równoczesnego działania w kilku obszarach. Dlatego konsekwentnie rozwijamy odnawialne źródła energii, które stanowią jeden z kluczowych obszarów naszej działalności. Jednocześnie inwestujemy w nowoczesne, niskoemisyjne źródła sterowalne. To właśnie ich komplementarność pozwoli zapewnić zarówno dalszą dekarbonizację, jak i bezpieczeństwo oraz stabilność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego – wskazuje Magdalena Kamińska.

Rosnące zapotrzebowanie na energię i zmiany w strukturze jej wytwarzania wymagają również rozbudowy sieci elektroenergetycznej. Energa-Operator, spółka należąca do Grupy Energa, zarządza siecią dystrybucyjną obejmującą około jednej czwartej powierzchni Polski.

– Na rozbudowę, przyłącza i modernizację sieci dystrybucyjnych przeznaczamy około 3 mld zł rocznie. Przygotowujemy ją na rozwój odnawialnych źródeł energii, energetyki gazowej i magazynów. Chcemy także zachęcić przemysł do inwestowania w tej lokalizacji i korzystania z energii odnawialnej – mówi Magdalena Kamińska.

Bloki gazowo-parowe ustabilizują system przed uruchomieniem elektrowni jądrowych

Według Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) utrzymanie bezpieczeństwa dostaw energii wymaga rozwoju elastycznych źródeł wytwarzania, w tym elektrowni gazowych, oraz zwiększenia możliwości jej magazynowania. Obecnie największy udział w krajowych mocach magazynowych mają elektrownie szczytowo-pompowe. Pozwalają one gromadzić energię w okresach nadwyżek produkcji i oddawać ją do sieci, gdy rośnie zapotrzebowanie. Ma to szczególne znaczenie przy coraz większym udziale źródeł zależnych od pogody, takich jak farmy wiatrowe i instalacje fotowoltaiczne.

Plany rozwoju sieci przesyłowej zakładają przygotowanie jej na dalszy wzrost mocy odnawialnych źródeł energii, rozwój magazynów oraz przyłączenie elektrowni jądrowych. Zanim jednak prąd z atomu trafi do krajowego systemu, ważną rolę w jego bilansowaniu mają odegrać nowe jednostki gazowo-parowe.

W ten etap transformacji wpisują się cztery bloki gazowo-parowe (CCGT) realizowane przez Grupę Energa – dwa w Grudziądzu oraz po jednym w Gdańsku i Ostrołęce. Ich łączna moc wyniesie około 2,4 GW. Według szacunków spółki elektrownie będą mogły wyprodukować w ciągu roku ilość energii odpowiadającą zapotrzebowaniu niemal 5,5 mln gospodarstw domowych.

Ważnym elementem tego procesu są realizowane przez nas elektrownie gazowo-parowe w Gdańsku, Grudziądzu i Ostrołęce. Szczególne znaczenie ma inwestycja w Gdańsku, gdzie powstaje pierwsza na Pomorzu wielkoskalowa elektrownia gazowo-parowa.

– Ważnym elementem tego procesu są realizowane przez nas elektrownie gazowo-parowe w Gdańsku, Grudziądzu i Ostrołęce. Szczególne znaczenie ma inwestycja w Gdańsku, gdzie powstaje pierwsza na Pomorzu wielkoskalowa elektrownia gazowo-parowa. Będzie ona nie tylko istotnym wsparciem dla bezpieczeństwa energetycznego kraju i stabilizacji systemu elektroenergetycznego, ale również wzmocni pozycję regionu na mapie polskiej transformacji energetycznej – podkreśla Magdalena Kamińska.

Bloki gazowo-parowe nie muszą pracować bez przerwy. Dzięki możliwości elastycznego dostosowywania produkcji do zapotrzebowania mogą uzupełniać energię z OZE. Zwłaszcza gdy warunki pogodowe ograniczają pracę farm wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych. Każda z czterech jednostek realizowanych przez Grupę Energa ma 17-letni kontrakt mocowy, zapewniający wynagrodzenie za gotowość do dostarczania mocy do systemu.

– Jest to przychód za tzw. stand-by. To gotowość do wsparcia systemu także wtedy, gdy elektrownia nie pracuje i nie produkuje energii – wyjaśnia Magdalena Kamińska.

Bloki gazowo-parowe emitują o około połowę mniej CO2 w przeliczeniu na jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej niż elektrownie węglowe. Oznacza to również niższe koszty zakupu uprawnień do emisji. Nie zmienia to jednak faktu, że gaz ziemny pozostaje paliwem kopalnym, a jego wykorzystanie wiąże się z emisją gazów cieplarnianych.

– Elektrownie gazowe projektujemy z myślą o kilkudziesięciu latach pracy ze świadomością, że traktujemy je jako rozwiązanie przejściowe. Nie wiemy jednak, jak będzie wyglądał system za 30-40 lat. Dopóki nie powstanie wystarczająca ilość źródeł pracujących w podstawie systemu, jak elektrownie atomowe czy rozwinięta na większą skalę morska energetyka wiatrowa, gaz pozostanie dla systemu niezbędny – mówi prezes zarządu Energi.

Główne wnioski

1. Elektrownie gazowo-parowe mają wspierać stabilną pracę systemu energetycznego. Dzięki możliwości elastycznego dostosowywania produkcji będą uzupełniać energię ze źródeł odnawialnych, zwłaszcza w okresach słabszego nasłonecznienia i mniejszej siły wiatru.
2. Zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce będzie rosło. Według prognoz Polskich Sieci Elektroenergetycznych do 2040 r. roczny popyt na prąd znacząco wzrośnie. Przyczynią się do tego przede wszystkim elektryfikacja ogrzewania i transportu, rozwój gospodarki wodorowej oraz rosnące potrzeby centrów danych i infrastruktury sztucznej inteligencji.
3. Grupa Energa realizuje cztery bloki gazowo-parowe o łącznej mocy około 2,4 GW. Jednostki w Gdańsku, Grudziądzu i Ostrołęce mają potencjał produkcji energii odpowiadający rocznemu zapotrzebowaniu niemal 5,5 mln gospodarstw domowych. Wszystkie uzyskały 17-letnie kontrakty mocowe, gwarantujące wynagrodzenie za gotowość do dostarczania mocy do systemu.

Artykuł powstał na zlecenie spółki Energa.