Zaloguj się 
Dzieje się!
Drewno to coś więcej niż deski. Będziesz zaskoczony, co jeszcze potrafi
Czy drewno może uratować gospodarkę przed kryzysem klimatycznym? Coraz więcej ekspertów i firm twierdzi, że tak! Recykling, oszczędność surowca i nowoczesne technologie sprawiają, że pozornie zwykłe produkty stają się sprzymierzeńcem w walce z emisją CO2.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak drewno dzięki recyklingowi i nowoczesnym technologiom może się stać sprzymierzeńcem w walce z kryzysem klimatycznym i emisją CO2.
- Dlaczego branża drzewna i meblarska w Polsce odgrywają kluczową rolę w gospodarce, tworząc miejsca pracy, wspierając eksport i wpisując się w strategię dekarbonizacji.
- Jak regulacje prawne i uznanie drewna za surowiec strategiczny mogą przyspieszyć rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zwiększyć efektywność wykorzystania odpadów drzewnych.
Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.
Drewno jest surowcem odnawialnym, który dzięki naturalnej zdolności do pochłaniania dwutlenku węgla umożliwia trwałe magazynowanie CO2 w produktach przemysłu drzewnego. W raporcie dotyczącym problemów recyklingu materiałów drewnopochodnych sporządzonym z udziałem firmy Egger czytamy, że recykling materiałowy produktów opartych na przetwórstwie drewna wydłuża czas magazynowania węgla.
Czyli im dłużej stół czy szafa pozostają w użyciu i mogą być przetwarzane, tym więcej węgla pozostaje poza atmosferą.
W Polsce branża meblarska i producenci płyt od lat rozwijają systemy pozwalające na maksymalizację cyklu życia drewna. Według danych z raportu "Polityki Insight" "Więcej z drewna. Jak usprawnić system recyklingu drewna w Polsce” sektor drzewny i meblarski to ponad 300 tys. miejsc pracy. I kluczowy eksportowy potencjał dla kraju.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii rozpoczęło w tym roku procedurę uznania drewna za surowiec strategiczny. Podkreśliło przy tym wagę stabilnych dostaw i lokalnego przetwórstwa.
Recykling drewna. Obieg zamknięty i ochrona klimatu
Polski sektor drzewny zgodnie z zasadą gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), dąży do wykorzystywania każdego fragmentu materiału. Odpady powstające w fabrykach mebli, zakładach produkcji płyt czy podczas budowlanych rozbiórek, nie trafiają na wysypisko. Są sortowane i wracają do obiegu jako surowiec do kolejnych cyklów produkcyjnych. Nawet płyty wiórowe mogą być wytwarzane przy 80-100 proc. udziale odpadów drzewnych oraz poddawane recyklingowi pięciokrotnie.
– Dla mnie drewno poużytkowe to surowiec-złoto, którego dzisiaj w Polsce nie wykorzystujemy w pełni. Może być wielokrotnie przetwarzane. Inne kraje unijne dzielą drewno poużytkowe na kilka klas. Niektóre z nich traktują jako pełnowartościowy produkt uboczny, a nie odpad – podkreśla Ewa Ziehm, ekspertka ochrony środowiska, właścicielka firmy doradczej EkoKoncept.
Co więcej, recykling drewna nie tylko stabilizuje źródła surowca dla producentów, lecz także ogranicza konieczność pozyskiwania drewna z lasów. Tym samym chroni bioróżnorodność i minimalizuje presję cenową na świeży surowiec.
Pył drzewny. Energooszczędna technologia
Procesy produkcyjne w branży drzewnej generują znaczną ilość pyłu. Egger, podobnie jak inni czołowi producenci, wdraża rozwiązania pozwalające na wykorzystanie pyłów do wytwarzania energii cieplnej. Co ważne, bez generowania dodatkowych odpadów i emisji.
Pył powstały z czystego drewna jest traktowany jako produkt uboczny. Natomiast pył z materiałów drewnopochodnych (z klejami czy lakierami) podlega restrykcyjnym przepisom odpadowym. Jego przetwarzanie na nowy, gotowy produkt wymaga zezwoleń. A spalanie tego, czego nie można poddać recyklingowi materiałowemu, jest traktowane jak spalanie odpadów i wymaga zaawansowanych instalacji z monitoringiem emisji.
Tymczasem branża postuluje, żeby więcej frakcji pyłów uznać za produkt uboczny, co w jasny sposób ukierunkowałoby możliwości ich wykorzystania. I to w tych samych zakładach, które je produkują.
– Zakłady produkujące płyty mają źródła spalania o dużej mocy – rzędu kilkudziesięciu MW. Mają wysoką temperaturę spalania. A spalanie pyłów drewnopochodnych w wysokiej temperaturze gwarantuje całkowite spalenie substancji organicznych i zapobiega emisji LZO i dioksyn do powietrza. Ponadto duże zakłady posiadają rozbudowane systemy monitoringu emisji do powietrza. Często jest to monitoring ciągły, który w sposób transparentny pokazuje substancje emitowane do powietrza. Odzysk energetyczny pyłów drewnopochodnych, których nie można wykorzystać do produkcji nowych materiałów w miejscu ich wytworzenia, jest najkorzystniejszy dla środowiska – przekonuje Ewa Ziehm.
– Wykorzystując pył drzewny maksymalnie we własnym zakładzie, ograniczamy presję na zakup gazu i poprawiamy efektywność energetyczną. To korzystne dla przedsiębiorstw i całej gospodarki. Im więcej mamy recyklingu, tym mniejsza presja na użycie świeżego drewna – dodaje Marcin Ferdycz, szef działu zakupów drewna/Timberpak w Egger Biskupiec.
Przyszłość branży drzewnej. Strategiczne decyzje i wyzwania rynkowe
W 2025 roku polski przemysł drzewny mierzy się z rosnącymi kosztami energii, rywalizacją o surowce, niepewnością regulacyjną i dużymi oczekiwaniami w zakresie nowych technologii.
Branża liczy na wsparcie rządu i kontynuację reform, które pozwolą lepiej monitorować przepływ drewna. A także zabezpieczyć surowiec dla krajowych zakładów.
– Samo ustanowienie drewna za surowiec strategiczny to dopiero pierwszy krok. Umożliwi dalsze działania na rzecz wspierania lokalnego przetwórstwa – podkreślają przedstawiciele Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego. Dla branży oznacza to większą przewidywalność oraz możliwość inwestowania w długofalowy rozwój.
Bariery prawne
Według ekspertów obecne przepisy często traktują drewno poużytkowe i odpady drzewne zbyt restrykcyjnie – tak jak odpady niebezpieczne. A to wymaga procedur administracyjnych, trwających nawet kilka lat.
– Dzisiaj drewno recyklingowe jest traktowane jako odpad. Czyli bardzo restrykcyjnie, podlega ewidencjom, przepisom zastosowanym dla innych odpadów, które nie mają potencjału przetwarzania. Uzyskiwanie zezwoleń na przetwarzanie tych odpadów jest skomplikowane i długotrwałe – tłumaczy Ewa Ziehm.
Marcin Ferdycz wskazuje też na rozbieżności w interpretacji prawa przez administrację. Brakuje jasnych, jednolitych przepisów pozwalających na efektywne wykorzystanie przez zakłady surowca na miejscu.
W Niemczech czy Austrii dawno już wdrożono klasyfikacje odpadów – od A1 do A4. A te jednoznacznie wskazują, co nadaje się do recyklingu, a co do odzysku energetycznego czy specjalistycznego monitorowania.
Dekarbonizacja gospodarki i rola drewna w walce z emisjami
Polska, będąc jednym z większych producentów energii z węgla w Europie, zobowiązała się do redukcji emisji CO2 co najmniej o 55 proc. do roku 2030 względem poziomu z 1990 roku. Celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej w 2050 roku.
Rozwój recyklingu drewna wpisuje się w te ambitne plany i może odegrać kluczową rolę w ich realizacji. Jak? Przez magazynowanie węgla w produktach gotowych, oszczędność surowca i zastępowanie materiałów wysokoemisyjnych.
W raporcie "Polityki Insight" czytamy, że utrzymanie węgla zawartego w drewnie w obiegu przez wielokrotne wykorzystanie opóźnia emisję CO2 do atmosfery. A to wspiera cele klimatyczne.
Ten magazyn dwutlenku węgla, działający od kilku lat do kilku dekad w zależności od cyklu życia produktu, jest realnym wsparciem dla polityki klimatycznej i Zielonego Ładu Unii Europejskiej.
Przemysł drzewny jako lider dekarbonizacji?
Drewno to wyjątkowy surowiec – magazyn energii, ekologiczny budulec, rezerwuar węgla i kluczowy element nowoczesnej gospodarki o obiegu zamkniętym.
Przemysł drzewny w Polsce, dzięki inwestycjom w recykling, nowoczesne instalacje energetyczne i systemy zamkniętego obiegu, ma potencjał stać się branżą modelową dla europejskiej dekarbonizacji.
Właściwe decyzje legislacyjne, wsparcie technologiczne i świadomość społeczna mogą sprawić, że Polska stanie się liderem ambitnej transformacji klimatycznej. A drewno – symbolem sukcesu gospodarki niskoemisyjnej.
Główne wnioski
- Drewno i jego recykling odgrywają istotną rolę w walce z kryzysem klimatycznym, umożliwiając magazynowanie CO2 oraz ograniczając zapotrzebowanie na świeży surowiec z lasów.
- Polski sektor drzewny ma duże znaczenie gospodarcze. Generuje setki tysięcy miejsc pracy, rozwija eksport i może stać się filarem transformacji klimatycznej.
- Bariery prawne i brak jasnych regulacji ograniczają pełne wykorzystanie potencjału recyklingu drewna, a ich uproszczenie jest kluczowe dla rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym.
Materiał powstał na zlecenie firmy Egger
