90 proc. projektów w SAFE to wnioski MON. Polska stawia na szybkie zakupy krajowe

Aż 90 proc. projektów zgłoszonych przez Polskę do unijnego programu SAFE stanowią projekty Ministerstwa Obrony Narodowej. Informacje przedstawiła w środę w Sejmie pełnomocniczka rządu ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka.

W środę połączone sejmowe podkomisje ds. budżetu i finansów Sił Zbrojnych RP oraz ds. polskiego przemysłu obronnego i modernizacji technicznej armii wysłuchały informacji rządu o założeniach polskiego wniosku o środki z programu SAFE, w tym o finansowaniu i modernizacji technicznej wojska.

Jak poinformowała Sobkowiak-Czarnecka, projekty do mechanizmu SAFE zgłaszały nie tylko MON, ale także Ministerstwo Infrastruktury oraz MSWiA. 5 proc. limitu przypada na projekty MI, a 3,9 proc. na MSWiA, jednak – jak podkreślono – są to w dominującej większości projekty wojskowe, których priorytety wyznaczał Sztab Generalny Wojska Polskiego.

Środki z SAFE mają mieć charakter pozabudżetowy. W rządzie trwa dyskusja, czy pieniądze trafią do osobnego instrumentu, czy zostaną powiązane z Funduszem Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). W obu wariantach konieczne będą zmiany ustawowe, w tym ewentualna nowelizacja Ustawy o obronie ojczyzny.

Elementem każdego wniosku SAFE jest także współpraca z Ukrainą. Mechanizm przewiduje trzy formuły: zakupy dla Ukrainy, od Ukrainy lub z Ukrainą. Polska zadeklarowała Komisji Europejskiej, że współpraca ta będzie częścią wniosku, a rozmowy ze stroną ukraińską już trwają.

Jak zaznaczyła pełnomocniczka rządu, Polsce zależy na pozyskaniu technologii, przede wszystkim dronowych, które mogłyby być produkowane na terytorium Polski. Ma to wzmocnić krajowy potencjał przemysłowy i przyspieszyć modernizację wojska. Zgodnie z rozporządzeniem Rady UE, umowy zawierane po 30 maja 2026 r. muszą być realizowane w formule wspólnych zamówień z co najmniej jednym innym państwem UE.

W polskim wniosku zakupy wielonarodowe stanowią ok. 20 proc., podczas gdy w całym mechanizmie dwie trzecie z 691 zgłoszonych projektów (w tym 139 polskich) ma charakter wspólny. Program SAFE dysponuje 150 mld euro, a Polsce przysługuje największa pula – 43,7 mld euro.

Źródło: PAP