Gdzie znajduje się brama do Europy, jaka jest jej historia i współczesność?
Kto może uchodzić za północnoafrykańskich Rosjan, a kto za Czechów i Polaków? Dlaczego Maghreb to nie tylko „źródło”, ale i „filtr” dla masowej, nielegalnej migracji na Stary Kontynent? Bartłomiej Mayer rozmawia z Maciejem Pawłowskim, autorem książki „Brama do Europy. Czy Afryka Północna zdecyduje o przyszłości Starego Kontynentu?”.


Z tego odcinka dowiesz się…
- Jak polityka państw Afryki Północnej wpływa na migrację do Europy.
- Jakie są społeczne, kulturowe i polityczne analogie między narodami Maghrebu a mieszkańcami poszczególnych krajów Europy Środkowej.
- Gdzie w Afryce Północnej można znaleźć polonica i gdzie gra… tamtejsza „Legia”.
Wideocast
Powiększ wideo
Wideocast
Powiększ wideo
Maciej Pawłowski, od lat mieszka w Algierze, a od niedawna jest korespondentem XYZ z regionu Afryki Północnej. To badacz, który na migracjach zna się, jak mało kto. Analizował to zjawisko z bardzo różnych punktów widzenia.
Najpierw analizował sytuację krajów południowej Europy, gdzie dociera najwięcej migrantów z Afryki i Bliskiego Wschodu. Następnie skupił się na perspektywie sudańskich chrześcijan, którzy w drodze do Europy przechodzą przez Egipt.
Brama, filtr i tama, czyli cały Maghreb
W najnowszej, wydanej właśnie książce zatytułowanej „Brama do Europy. Czy Afryka Północna zdecyduje o przyszłości Starego Kontynentu?” przedstawia jednak jeszcze jeden punkt widzenia. Spojrzenie mieszkańca, ale i władz państw Maghrebu.
To szczególnie istotne, bo inne niż europejskie – czyli takie, do którego jesteśmy przyzwyczajeni – spojrzenie na ten problem. Zazwyczaj bowiem myśląc o napływie przybyszów z południa, nie doceniamy znaczenia krajów Afryki Północnej. Tymczasem są one nie tylko „źródłem” nielegalnej migracji, ale również jej swoistym „filtrem”, a nawet „tamą”. Państwa Maghrebu nie tylko generują migrację, ale również odgrywają rolę pośrednika – jedne ułatwiają jej przepływ, inne próbują ją kontrolować lub blokować.
Tam gdzie Polska i Rosja nie graniczą
Jednak Maciej Pawłowski nie ogranicza się w swej najnowszej książce tylko do tematyki wędrówki ludów. Prezentuje czytelnikowi również bardzo ciekawą i zazwyczaj nieznaną nam wielowiekową historię regionu – od starożytności po współczesność.
Pokazuje kulturowo-etniczną i społeczno-polityczną różnorodność poszczególnych krajów Maghrebu. O jego znajomości mieszkańców tego regionu i niestandardowym podejściu świadczyć może to, że znalazł tam regionalne odpowiedniki poszczególnych nacji Europy Środkowej.
Dowiadujemy się więc, kogo uważa za tamtejszych Rosjan, Ukraińców, Czechów. Północnoafrykańskie Czechy mają dostęp do morza, podobnie zresztą jak tamtejsza Słowacja – no i oczywiście Polaków. Który z narodów Maghrebu, tak jak i my, czci swoją martyrologię, kłóci się o dzieje i ma usta pełne patriotyzmu? Kto, tak samo jak Polacy, deklaruje publicznie przywiązanie do wiary i Boga, a na co dzień bardzo liberalnie podchodzi do religijnych zasad?
Diabeł wcielony bożyszczem narodów
Maciej Pawłowski w podcaście „Państwa, Miasta – EXTRA” opowiada również o Mu’ammarze Kaddafim. Podczas gdy nieżyjący już od kilkunastu lat dyktator Libii w Europie uchodzi za krwawego dyktatora, w niektórych krajach Afryki Północnej wciąż jest postrzegany jako symbol silnego przywództwa. Dlaczego? Tego dowiedzą się Państwo z niniejszej rozmowy oraz – oczywiście – z książki „Brama do Europy, czy Afryka Północna zdecyduje o przyszłości Starego Kontynentu?”

Główne wnioski
- Afryka Północna jako klucz do migracji do Europy. To przez region Maghrebu przepływa fala migrantów, którzy pragną się dostać na nasz kontynent. I od polityki tamtejszych władz zależy, co dzieje się i będzie się w przyszłości dziać z tą wędrówką ludów.
- Nowe spojrzenie na migrację i geopolitykę. Autor przedstawia migrację z innej perspektywy, niż ta, do której jesteśmy przyzwyczajeni, czyli europejskiej. Dzięki temu jesteśmy w stanie docenić znaczenie współpracy z krajami Afryki Północnej w tym, ale i w innych obszarach.
- Różnorodność kulturowa i polityczna Maghrebu. Książka Macieja Pawłowskiego ukazuje wielowiekową historię i zróżnicowanie etniczne krajów Maghrebu, burząc stereotypy o ich jednorodności.