Zaloguj się 
Dzieje się!
Minuta na emocje. Europa pozna polską technologię wczesnego wykrywania stresu
Krakowski deep tech Zenzzen EI stanął na czele konsorcjum, które pracuje nad urządzeniem wspierającym profilaktykę zdrowia psychicznego. Projekt zabiega o wsparcie z programu Horyzont Europa.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy technologia może rozpoznawać narastający stres w czasie rzeczywistym i pomagać w jego kontroli, zanim przerodzi się w silną reakcję emocjonalną.
- Jak europejski projekt z udziałem 14 partnerów chce zmienić podejście do profilaktyki zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.
- Gdzie kończy się innowacja technologiczna, a zaczyna odpowiedzialność za emocje użytkownika.
W ostatnich latach rozwój technologii wspierających zdrowie psychiczne wyraźnie przyspieszył. Coraz częściej łączą one medycynę, analizę danych i nowe technologie, odpowiadając na rosnące wyzwania związane z dobrostanem psychicznym. W tym kontekście powstają projekty o europejskiej skali, takie jak CHAMPION-EI, zabiegający o finansowanie z programu Horyzont Europa. Inicjatywę realizuje konsorcjum 14 partnerów z różnych krajów, a koordynuje ją krakowski deep tech Zenzzen EI.
Warto wiedzieć
Wybrani uczestnicy międzynarodowego konsorcjum realizującego projekt CHAMPION-EI pod przewodnictwem Zenzzen EI
- Szpitale pediatryczne i jednostki ochrony zdrowia: Ospedale Pediatrico Bambino Gesù oraz Instytut Matki i Dziecka.
- Uczelnie i ośrodki akademickie: Maastricht University, Uniwersytet SWPS, Aix-Marseille University, Hasselt University oraz University of Genoa.
- Partnerzy technologiczni oraz eksperci ds. danych i etyki: ACK Cyfronet AGH, Ipsos BVA oraz Trilateral Research.
Od danych do profilaktyki zdrowia psychicznego
Projekt CHAMPION-EI ma wypracować nowy standard profilaktyki zdrowia psychicznego z wykorzystaniem technologii wspierających inteligencję emocjonalną. To szczególnie istotne wobec narastającego kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Inicjatywa koncentruje się na proaktywnej, spersonalizowanej opiece opartej na analizie danych i wczesnym reagowaniu.
Liderem konsorcjum jest Zenzzen EI, odpowiadający za koordynację współpracy partnerów oraz rozwój technologii łączącej dane z różnych sensorów z wiedzą ekspertów z obszaru zdrowia psychicznego. Spółka pracuje nad rozwiązaniami wspierającymi wczesne rozpoznawanie stresu i autoregulację emocjonalną – zanim dojdzie do pełnej reakcji stresowej organizmu, wybuchu złości lub agresji.
Centralnym elementem projektu jest system Nudge EI, który w czasie rzeczywistym analizuje sygnały pochodzące z organizmu. Ma to umożliwiać ocenę poziomu stresu i napięcia. W przyszłości system mógłby pomagać użytkownikom szybciej rozpoznawać własne reakcje oraz wspierać ich w budowaniu zdrowszych nawyków, odporności psychicznej i fizycznej. Kluczowym elementem rozwiązania jest ochrona prywatności – dane są przetwarzane bezpośrednio na urządzeniu, bez przesyłania ich do chmury.
Technologia wspierająca samoregulację emocji
Zenzzen to młody deep tech, który rozwija pomysły i projekty realizowane dotąd przez Justynę de Bure.
– Pomysł bransoletki sensorycznej zrodził się z moich doświadczeń jako rodzica. To rozwiązanie może pomóc innym lepiej radzić sobie z emocjami, złością, frustracją czy zmęczeniem. Zdarza się, że w chwilach utraty cierpliwości rodzic podnosi głos na dziecko. Na co dzień wraz z międzynarodowym zespołem skupionym wokół spółki Zenzzen pracujemy nad nowym urządzeniem. Wychwytuje ono sygnały biometryczne i na ich podstawie wnioskuje o nastroju użytkownika. Gdy poziom stresu rośnie, system daje sygnał, by zatrzymać się, wziąć głęboki oddech i uspokoić emocje. Wykorzystujemy tu mechanizm neuroplastyczności mózgu: regularne, świadome przerywanie automatycznej reakcji stresowej pozwala wypracować nowe ścieżki neuronalne – mówi Justyna de Bure.
Urządzenie znajduje się obecnie w fazie prototypowej. Spółka określa jego poziom gotowości technologicznej jako TRL 4.
– Projekt ewoluuje. Przechodzi od narzędzia ostrzegającego przed wybuchem złości w kierunku rozwiązania wspierającego osoby zmagające się z wypaleniem zawodowym, rodzicielskim i życiowym, czyli łagodzącego skutki przewlekłego stresu – mówi Justyna de Bure.
Wykres interaktywny Warto wiedzieć
Raport „Młodzież 2025”: mniej używek, więcej problemów cyfrowych
Z najnowszego raportu „Młodzież 2025”, przygotowanego przez Centrum Badania Opinii Społecznej we współpracy z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, wynika, że młodzi Polacy coraz rzadziej sięgają po alkohol, tradycyjne papierosy i narkotyki. Autorzy badania zwracają jednak uwagę, że mimo pozytywnych trendów problem uzależnień i zachowań ryzykownych wśród młodzieży pozostaje istotnym wyzwaniem społecznym. Podobnie jak zagrożenia związane z e-papierosami, nadmiernym korzystaniem z internetu, hazardem online, przemocą rówieśniczą oraz pogarszającą się kondycją psychiczną młodych ludzi.
– Wyniki badania pokazują, że zachowania ryzykowne młodych ludzi zmieniają swój charakter. Spadek używania części substancji psychoaktywnych jest ważnym sygnałem, ale nie może usypiać naszej czujności. Obok alkoholu, nikotyny i narkotyków coraz wyraźniej widzimy wyzwania związane z e-papierosami, hazardem online, problemowym korzystaniem z internetu, przemocą rówieśniczą i zdrowiem psychicznym. To pokazuje, że profilaktyka musi być dziś kompleksowa i odpowiadać na rzeczywistość, w której funkcjonują młodzi ludzie – wskazuje dr Artur Malczewski, zastępca dyrektora ds. lecznictwa, badań i certyfikacji w Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Badanie zostało przeprowadzone na reprezentatywnej próbie uczniów szkół ponadpodstawowych. Ankiety wypełnili uczniowie klas kończących naukę w 65 szkołach wszystkich typów kształcenia dziennego. Wyniki raportu dostarczają aktualnego obrazu skali i charakteru zachowań ryzykownych wśród młodzieży, wskazując jednocześnie obszary wymagające szczególnej uwagi ze strony instytucji publicznych, szkół i rodziców.
Jak działa system projektowany przez Zenzzen?
Działanie bransoletki, pozbawionej wyświetlacza, opiera się na zestawie sensorów, które analizują wskaźniki takie jak prozodia (analiza głosu i intonacji), EDA (przewodnictwo skóry), akcelerometria (aktywność ruchowa) oraz HRV (zmienność rytmu serca).
– Każdy z tych sensorów reaguje na stres inaczej – jedne szybciej, inne wolniej. Urządzenie analizuje ich współzależności – wskazuje Justyna de Bure.
System wymaga jednak innego podejścia do danych niż dostępne na rynku smartwatche.
– Apple Watch czy Fitbit pracują na danych uśrednionych, a my potrzebujemy "surowych" sygnałów – wyjaśnia.
Urządzenie jest rozwijane równolegle z myślą o kilku grupach potencjalnych odbiorców. Założycielka Zenzzen liczy, że rozwiązaniem zainteresują się m.in. pracodawcy – jako formą benefitu pracowniczego – oraz ubezpieczyciele.
Zarówno ona, jak i pozostali partnerzy konsorcjum CHAMPION-EI spodziewają się, że technologia znajdzie zastosowanie także w obszarze ochrony zdrowia dzieci i młodzieży. To właśnie dlatego stała się podstawą projektu badawczo-wdrożeniowego.
– Istnieje około 60-sekundowe okno predykcyjne przed pełnym rozwinięciem się reakcji emocjonalnej. W tym czasie można uruchomić strategie regulacji emocji, zapobiec eskalacji stresu lub kryzysu, ucząc się z czasem nowych, zdrowszych nawyków reagowania na stres i napięcie – wskazuje Justyna de Bure.
Instytut Matki i Dziecka w projekcie CHAMPION-EI
Jednym z partnerów projektu CHAMPION-EI jest Instytut Matki i Dziecka.
– Instytut Matki i Dziecka od wielu lat prowadzi badania oraz działania wdrożeniowe dotyczące zdrowia i dobrostanu dzieci, młodzieży oraz młodych dorosłych. Szczególnie interesują nas mechanizmy samoregulacji emocjonalnej oraz ich wpływ na zdrowie psychiczne i zdrowotne zachowania. Projekt CHAMPION-EI wpisuje się w ten obszar, ponieważ koncentruje się na wczesnym rozpoznawaniu przeciążenia emocjonalnego i wspieraniu młodych ludzi w skutecznym radzeniu sobie ze stresem – mówi prof. IMiD, dr hab. Dorota Kleszczewska, kierownik projektu CHAMPION-EI z ramienia Instytutu Matki i Dziecka, Zakład Socjologii Zdrowia, Edukacji i Komunikacji Medycznej.
Jak podkreśla, celem inicjatywy jest lepsze zrozumienie czynników wpływających na dobrostan psychiczny młodych ludzi. To także opracowanie skutecznych metod wspierania regulacji emocji. Instytut Matki i Dziecka aktywnie angażuje się również w rozwój i ocenę innowacyjnych technologii medycznych. Mogą one wspierać pacjentów w prowadzeniu zdrowego stylu życia oraz korzystaniu z systemu ochrony zdrowia.
Docelową grupą projektu aplikującego do programu Horyzont Europa są osoby w wieku 12-25 lat.
– Jednym z istotnych elementów projektu jest walidacja technologii wykorzystującej opaskę monitorującą wybrane parametry fizjologiczne związane z reakcją organizmu na stres. Celem jest identyfikacja sygnałów wskazujących na narastające przeciążenie emocjonalne i stworzenie użytkownikowi przestrzeni do podjęcia działań wspierających samoregulację. Kluczowe znaczenie ma jednak indywidualne dopasowanie interwencji do potrzeb i sytuacji konkretnej osoby – mówi prof. Dorota Kleszczewska.
Warto wiedzieć
Kondycja psychiczna młodych Polaków
Z raportu „Młodzież 2025” wynika, że kondycja psychiczna młodych ludzi jest wyraźnie gorsza niż ogółu dorosłych Polaków. Osoby wchodzące w dorosłość częściej doświadczają negatywnych emocji, stanów depresyjnych i myśli samobójczych, przy czym problem dotyczy szczególnie dziewcząt.
Ponad 40 proc. uczniów wykazuje umiarkowane lub nasilone symptomy depresji – to ponad czterokrotnie więcej niż w populacji dorosłych. Ryzyko problemów psychicznych zwiększają m.in. trudna sytuacja materialna, słabe relacje z rodzicami, brak wsparcia rówieśniczego, stres szkolny, przemoc oraz problemowe korzystanie z internetu.
Szkoła coraz częściej staje się źródłem stresu. W najnowszej edycji badania odnotowano najwyższy w historii poziom uczniów deklarujących zdenerwowanie i napięcie związane z nauką, szczególnie wśród dziewcząt.
– Ponad połowa uczniów w ciągu roku poprzedzającego badanie doświadczyła przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej. To rekordowy wynik odkąd monitorowana jest ta kwestia. Najpoważniejszym problemem jest wykluczenie przez grupę, które dotyka już niemal dwóch piątych badanych – mówi Daria Litwin, przedstawicielka Centrum Badania Opinii Społecznej.
Wykres interaktywny Na styku medycyny i technologii
W ramach konsorcjum łączone są kompetencje medyczne, społeczne i technologiczne.
– Projekt ma charakter zarówno badawczy, jak i wdrożeniowy. Już na etapie realizacji prowadzimy prace nad projektowaniem, testowaniem i oceną skuteczności rozwiązań technologicznych. Bardzo ważnym aspektem jest również dostępność. Chcemy, aby opracowywane rozwiązania były możliwie szeroko dostępne i mogły wspierać różne grupy użytkowników – dodaje prof. Dorota Kleszczewska.
Projekt wpisuje się w szerszy trend wykorzystania nowych technologii w obszarze zdrowia psychicznego.
– Technologia powinna wspierać człowieka, uwzględniając zarówno jego potrzeby emocjonalne, jak i funkcjonowanie w relacjach społecznych. Kluczowe jest zachowanie równowagi między rozwojem technologicznym a dobrostanem psychicznym użytkowników – podkreśla prof. Dorota Kleszczewska.
Główne wnioski
- Projekt CHAMPION-EI wpisuje się w rosnący europejski i globalny rynek technologii zdrowia psychicznego, który coraz silniej opiera się na danych i rozwiązaniach opartych na analizie sygnałów biologicznych. Inicjatywa zabiegająca o finansowanie z programu Horyzont Europa łączy partnerów naukowych, medycznych i technologicznych w celu rozwoju nowych modeli profilaktyki.
- Kluczowym elementem projektu jest system Nudge EI rozwijany przez Zenzzen EI, który analizuje w czasie rzeczywistym sygnały z organizmu i ma wspierać użytkowników w rozpoznawaniu oraz regulowaniu poziomu stresu. Rozwiązanie ma charakter prewencyjny i koncentruje się na wczesnym reagowaniu, zanim dojdzie do pełnej reakcji stresowej.
- Twórcy projektu podkreślają znaczenie połączenia technologii z podejściem psychologicznym i społecznym, a także indywidualizacji wsparcia. Jednocześnie istotnym założeniem pozostaje ochrona prywatności użytkowników oraz rozwój technologii w kierunku rozwiązań dostępnych i możliwych do wdrożenia na szeroką skalę.
