Padł kolejny rekord zarobków w górnictwie. Kwoty robią wrażenie

W czwartek Główny Urząd Statystyczny (GUS) opublikował dane o przeciętnym wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw w grudniu. Tzw. średnia krajowa w ostatnim miesiącu 2025 r. wyniosła 9 583,31 zł brutto i była o 8,6 proc. większa niż przed rokiem.

Przeczytaj: Skok dynamiki wynagrodzeń w grudniu. Płace realne jeszcze mocniej w górę

W grudniu 2025 r. padł rekord wynagrodzeń w górnictwie

W sekcji „Górnictwo i wydobywanie” tempo wzrostu było znacząco niższe (3,1 proc. r/r), ale też i sam pułap ponad dwukrotnie wyższy. W grudniu 2024 r. średnia górnicza pensja według GUS-u wyniosła 20783,28 zł brutto, w 2025 r. przekroczona już została granica 21 tys. zł – średnia wyniosła dokładnie 21430,22 zł. To najwyższy miesięczny odczyt w historii dla poszczególnej sekcji.

Wykres interaktywny

Pełny ekran

Górnicze pensje w listopadzie i grudniu są znacząco wyższe niż w innych miesiącach roku dzięki premiom związanym z Barbórką. Nie jest to jednak jedyny tłustszy miesiąc w górnictwie. W lutym średnia w sekcji przekroczyła 14,5 tys. zł brutto, w kwietniu wyniosła 13,7 tys. zł, w czerwcu – blisko 17 tys. zł. W pozostałych miesiącach znajdowała się w przedziale od 10,9 do 12,2 tys. zł, gdy przeciętne wynagrodzenie przez cały rok dryfowało w przedziale od 8,4 tys. do 9,6 tys. zł.

Skokowe wzrosty górniczej średniej w innych miesiącach roku związane są z górniczą czternastką i innymi wypłacanymi górnikom dodatkowymi świadczeniami.

Sekcja „Górnictwo i wydobywanie” to nie tylko górnicy węgla kamiennego i brunatnego. Jak wynika z bardziej szczegółowych danych GUS-u dotyczących rozkładu wynagrodzeń w gospodarce narodowej, średnia w samym górnictwie węgla kamiennego i brunatnego mniej więcej podąża za średnią dla całej sekcji „Górnictwo i wydobywanie”, poza miesiącami premiowymi, gdy znacząco ją przekracza. Przykładowo, w lipcu średnia dla górnictwa węgla kamiennego i brunatnego wyniosła 11460,25 zł brutto, w lutym – 20851,31 zł brutto.

Górnicze pensje rosną, gdy straty w sektorze węgla kamiennego idą w miliardy złotych

Grudniowy rekord górniczych zarobków padł mimo m.in. problemów Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW), która – ciągnięta na skraj bankructwa poziomem wynagrodzeń – chciała w ogóle Barbórki nie wypłacać. Ostatecznie, po protestach związków, ustalono, że wypłacone zostanie 30 proc. barbórkowej premii.

Górnicy w Jastrzębskiej Spółce Węglowej mogą więc czuć, że zbiednieli.

Przykładowo, w 2023 r. średnia miesięczna płaca w Jastrzębskiej Spółce Węglowej wyniosła 17516,55 zł brutto, co oznaczało wzrost o 26,4 proc. w odniesieniu do roku 2022, gdy średnie wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. było niemal trzy razy niższe i wyniosło 7155,48 zł brutto (po wzroście o 12,7 proc. r/r).

Na tę kwotę, oprócz tradycyjnie wyższych wynagrodzeń w okolicach Barbórki oraz w lutym (górnicze tzw. trzynastki i czternastki), złożyły się też „motywacyjna nagroda pieniężna” wypłacona w lipcu oraz jednorazowa premia z października, gdy odbywały się wybory parlamentarne.

Fundusz płac w JSW w latach 2021-2023 wzrósł z 4,6 mld do 7,4 mld zł, czyli o 60 proc. i to mimo złej kondycji spółki. Ponadto układy ze związkowcami z lat 2018, 2021 i 2023 gwarantowały górnikom m.in. deputat węglowy, dodatki BHP i ochronę umów o pracę na 10 lat.

Czytaj więcej: „Rzeczpospolita”: to politycy i związki zawodowe dobiły JSW

Sytuacja w JSW pokazuje jak w soczewce sytuację w górnictwie węgla kamiennego, gdzie zarobki w wielu miejscach od lat podążają w przeciwnym kierunku do wyników finansowych, co prowadzi nawet do sytuacji, że pracownicy lepiej radzących sobie kopalń czują się pokrzywdzeni, bo nie mogą liczyć na takie zarobki, jak w ponoszącej straty konkurencji.

W 2024 r. z tego powodu protestowali górnicy z Bogdanki. Zarabiali mniej niż ich śląscy koledzy, bo nie mieli wsparcia publicznego, mimo że byli najbardziej rentowną polską kopalnią.

Przeczytaj: Koniec protestu górników PG Silesia. Jest pomoc dla załogi prywatnej kopalni węgla

Jak na początku grudnia podała Agencja Rozwoju Przemysłu, strata sektora górnictwa węgla kamiennego w trzech kwartałach 2025 r. przekroczyła 6,1 mld zł wobec straty 9,2 mld zł w analogicznym okresie 2024 r.

Z kolei z danych o przeciętnym koszcie pracy przypadającym na jednego zatrudnionego w Polsce w 2024 r. wynika, że najwyższe koszty pracy na jedną przepracowaną godzinę odnotowano w sekcji „Górnictwo i wydobywanie” – 115,37 zł i o 50,2 proc. więcej niż średnia.

Czytaj więcej: Strata sektora górnictwa węgla kamiennego w trzech kwartałach przekroczyła 6 mld zł

Przeczytaj: Zrzutka na śląskie kopalnie. Czy kolejne dotacje uratują węglowego giganta?

Połowa Polaków zarabia mniej niż 7246,64 zł brutto

Tymczasem, gdy popatrzy się na liczby prezentowane przez GUS, to jeśli chodzi o zarobki, pracownicy z innych sekcji PKD mogą górnikom (nie tylko w grudniu) tylko pozazdrościć.

Najbliżej średniej górniczej w grudniu znalazła się inna zdominowana przez własność państwową sekcja „Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo” (18451,53 zł brutto) ze wzrostem o 36,9 proc. rok do roku i aż 87,2 proc. miesiąc do miesiąca (wysokie premie). Trzecie miejsce zajęli energetycy („Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę”) ze średnią 15286,37 zł brutto (13 proc. r/r). Pracownicy sekcji „Informacja i komunikacja” mogli się cieszyć średnią 14966,74 zł brutto (7,4 proc. wzrostu rok do roku).

Przeczytaj: Lasy państwowe czy prywatne? NIK: Lasy Państwowe marnotrawiły środki na masową skalę

Ogólnie jednak osiem z 16 sekcji wyszczególnionych przez GUS w danych o przeciętnym wynagrodzeniu nie przekracza średniej krajowej, a niektóre z nich znacznie odbiegają od tej wartości. „Zakwaterowanie i gastronomia” przekroczyła dopiero barierę 6,5 tys. zł brutto z 6659,29 brutto średniej w grudniu 2025 r. (+6,4 proc. r/r).

Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw (popularnie zwane średnią krajową) podawane co miesiąc przez GUS dotyczy też większych firm (zatrudniających powyżej dziewięciu osób), gdy w mniejszych firmach zarabia się znacząco mniej. Tę różnicę pokazuje podawana przez GUS od niedawna mediana (połowa pracowników zarabia mniej, połowa więcej). Jak wynika z grudniowej publikacji Głównego Urzędu Statystycznego, mediana wynagrodzeń w gospodarce narodowej w lipcu 2025 r. wyniosła 7246,64 zł brutto i była niższa od średniej krajowej w tym samym miesiącu (8.866,43 zł) aż o 18,2 proc.

Główne wnioski

1. Górnictwo znacząco zawyża średnie wynagrodzenia w gospodarce. Wysokie premie sprawiły, że pensje górników w grudniu pobiły historyczne rekordy. Natomiast wyraźnie odstają od reszty rynku pracy przez cały rok.
2. Wynagrodzenia w górnictwie rosną mimo bardzo słabej kondycji finansowej branży. Sektor górnictwa węgla kamiennego generuje wielomiliardowe straty, a jednocześnie utrzymuje jedne z najwyższych wynagrodzeń w całej gospodarce.
3. Przeciętna krajowa nie oddaje realnej sytuacji pracowników – niedotowana przez państwo większość zarabia znacząco mniej. Przykładowo, mediana płac (połowa pracujących osób zarabia od niej mniej) w lipcu 2025 r. była o ponad 18 proc. niższa od średniej krajowej i wyniosła 7246,64 zł brutto.