Meta blokuje rosyjskich scamerów. Co z dalej z kontami, które płacą za fejkowe reklamy? [WYWIAD]

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

23 października opisaliśmy raport zespołu ScamWatch, który tego samego dnia zaprezentowano w Sejmie. Wynikało z niego, że ze znaczną liczbą oszukańczych reklam na platformach Mety związana jest firma AIO Software zarejestrowana w Dubaju. Analitycy ScamWatch potwierdzili jej silne powiązania z AIO Tech z siedzibą w rosyjskim Sankt Petersburgu.

Narzędzia stworzone przez AIO służyły do automatyzacji kampanii marketingowych na platformach społecznościowych. Jedną z oferowanych usług było przekierowywanie reklam na różnego rodzaju samodzielne strony internetowe, ale także tzw. cloaking. To ukrywanie faktycznie wyświetlanej reklamy pod płaszczykiem innej. Dzięki tym narzędziom przestępcy wykorzystują wizerunek osób publicznych czy mediów do oszustw i wyłudzania danych. Nathaniel Gleicher, globalny szef polityki bezpieczeństwa w firmie Meta, mówi o działaniach Mety związanymi z AIO oraz innymi tego typu firmami.

Cezary Szczepański, XYZ: Jak weryfikujecie podmioty zajmujące się automatyzacją kampanii reklamowych przed podłączeniem do wewnętrznych systemów Mety?

Nathaniel Gleicher, globalny szef polityki bezpieczeństwa w firmie Meta: Krótka odpowiedź brzmi: tak, weryfikujemy. Wiele zależy jednak od tego, o jakim rodzaju działalności mówimy. Pyta pan o to w kontekście AIO Software?

Dokładnie. Kilka tygodni temu opisaliśmy raport, zgodnie z którym ta firma działająca najprawdopodobniej z Rosji jest używana przez scamerów do tworzenia fałszywych reklam, m.in. na Facebooku.

Muszę jasno powiedzieć. Firma AIO nie jest obecna na naszych platformach i nie jest połączona bezpośrednio z naszym systemem reklamowym. Nie otrzymaliśmy raportu, o którym pan wspomina, więc nie znam pełnego kontekstu, ale sprawdziliśmy doniesienia zawarte w waszym tekście i powiązania AIO z naszymi systemami. Samo AIO miało bardzo niewiele własnych zasobów na naszych platformach – jest zewnętrznym narzędziem infrastrukturalnym. W toku naszego dochodzenia wykryliśmy, że reklamodawcy używali AIO, wykorzystując jego interfejsy API i technologie.

Jak Meta walczyła z AIO

Firma służyła jednak do automatyzacji kampanii reklam, w tym tzw. cloakingu, czyli ukrywania reklam scamów pod płaszczykiem prawdziwych reklam.

Tak, w analizie zidentyfikowaliśmy reklamy zawierające odnośniki prowadzące do adresów URL powiązanych z AIO. Co istotne, kiedy zaczęliśmy je analizować, zdecydowana większość tych reklam została już zablokowana przez nasze automatyczne systemy. Stwierdziliśmy jednak fakt używania przez AIO usług cloakingowych. To zdecydowanie narusza nasze zasady. Dlatego zablokowaliśmy tę firmę na naszych platformach.

Całkowicie?

Tak, obecnie reklamy zawierające odnośniki do AIO lub wykorzystujące adresy URL powiązane z tą firmą są niedozwolone. Chcę jednak podkreślić, że zdecydowana większość takich reklam została zablokowana jeszcze przed naszą dodatkową analizą.

Czyli AIO Software nie było bezpośrednio połączone z wewnętrznym systemem reklamowym Mety? Pytam, ponieważ chociażby z informacji dostępnych na stronie tej firmy można odnieść wrażenie, że dostarcza narzędzia bezpośrednio do systemów Mety.

Istnieje wiele sposobów organizowania systemów reklamowych. Możliwe, że firma wykorzystuje własne, niezależne rozwiązania, które pomagają jej zarządzać reklamami, ale na pewno nie są bezpośrednio zintegrowane z naszymi systemami.

Koniec z dostępem dla AIO. Będą kolejne działania

Czy to oznacza, że gdybym teraz chciał wykorzystać narzędzia AIO do prowadzenia kampanii reklamowej na Facebooku lub Instagramie, nie byłoby to możliwe?

Tak. Mam tylko jedno zastrzeżenie. AIO jest firmą oferującą usługi cloakingu, może dysponować sposobami ukrywania swoich odnośników. Wiemy, że oszuści stale dostosowują metody działania, próbując omijać nasze mechanizmy zabezpieczające. Możliwe więc, że będą poszukiwać sposobów obejścia wprowadzonej blokady. Jeżeli takie działania zidentyfikujemy, również je zablokujemy.

Ile firm podobnych do AIO Software udało wam się wykryć i zablokować? Dość łatwo można znaleźć inne przedsiębiorstwa oferujące podobne usługi, działające głównie z Indii czy Pakistanu.

Nie mam dokładnej liczby zablokowanych firm. Otwarcie informujemy o naszych działaniach zmierzających do identyfikowania i blokowania takich podmiotów. Podejmujemy zdecydowane kroki. Wobec niektórych firm, które szczególnie intensywnie próbowały obchodzić nasze zabezpieczenia, wystąpiliśmy również na drogę prawną.

Cloaking jest dla nas bardzo poważnym problemem z kilku powodów. Najważniejszy dotyczy zaufania użytkowników. Kiedy ktoś klika reklamę lub odnośnik na naszej platformie, powinien trafić dokładnie tam, gdzie się spodziewa. Nie chcemy, żeby był przekierowywany w inne miejsce, ponieważ podważa to jego zaufanie do naszej społeczności. Jeżeli ludzie tracą zaufanie do naszych platform, przestają z nich korzystać.

Jak zablokować zagraniczne operacje

Dlaczego jednak takie firmy wciąż mogą działać, mimo prowadzonych przez Metę dochodzeń i stosowanych zabezpieczeń? Czy nie da się po prostu zablokować tego rodzaju przekierowań z reklam publikowanych na Facebooku lub Instagramie?

Zdecydowana większość reklam, o których rozmawiamy, została już wcześniej zablokowana. Ale nie możemy blokować każdego przekierowania. Wiele legalnie działających firm, reklamodawców i dostawców usług hostingowych wykorzystuje przekierowania z całkowicie uzasadnionych powodów. Samo przekierowanie nie jest więc niczym złym. Problemem jest cloaking, czyli wykorzystywanie przekierowań do ukrywania rzeczywistego miejsca, do którego trafia użytkownik.

To swego rodzaju gra w kotka i myszkę. Zaobserwowaliśmy, że oszuści oraz dostawcy usług cloakingu tworzą coraz dłuższe łańcuchy przekierowań. Dodają kolejne etapy, próbując wyprzedzić nasze mechanizmy wykrywania.

Rozumiem więc, że nie ma możliwości zablokowania takich praktyk, zanim do nich dojdzie? Innymi słowy, nie jesteście w stanie zatrzymać podejrzanego łańcucha przekierowań już w momencie uruchamiania kampanii reklamowej?

Wiele reklam, o których właśnie mówiłem, zostało zablokowanych jeszcze przed ich emisją, na etapie próby uruchomienia kampanii. Nie były to reklamy zgłoszone przez użytkowników. Nie sądzę, aby dobrym rozwiązaniem było blokowanie reklamy wyłącznie dlatego, że zawiera przekierowanie.

Zamiast tego analizujemy kombinację różnych sygnałów. Jednym z nich może być podejrzane przekierowanie, które zmienia charakter docelowego adresu internetowego. Uwzględniamy jednak także inne wskaźniki. Nie czekamy, aż reklama zacznie być wyświetlana.

Meta i pieniądze ze scamów

Kilka tygodni temu Meta opublikowała raport, z którego wynika, że między lipcem 2025 r. a czerwcem 2026 r. usunęła w Polsce 137 tys. reklam związanych z oszustwami, większość przed pierwszym wyświetleniem. Chciałbym jednak zapytać o pozostałe reklamy. Jaki jest średni czas między pierwszym wyświetleniem oszukańczej reklamy a jej usunięciem? Ilu użytkowników może zobaczyć taką reklamę, zanim zostanie zablokowana?

Nie mogę podać dokładnego średniego czasu. Myślę, że różni się on znacząco w zależności od kraju i konkretnego okresu. Wiele reklam zostaje zablokowanych, zanim ktokolwiek je zobaczy. Reklamodawca próbuje utworzyć reklamę, przesyła ją do naszego systemu, ale ostatecznie nie dochodzi do jej publikacji.

Co dzieje się z pieniędzmi, które Meta zarabia na oszukańczych reklamach? Reklamodawcy muszą przecież zapłacić za ich emisję, nawet jeżeli reklama działa tylko przez krótki czas. Czy macie określoną politykę dotyczącą przychodów uzyskanych z reklam, które później zostają uznane za oszustwo i usunięte?

Jeżeli reklama zostanie zablokowana przed rozpoczęciem emisji albo nikt jej nie zobaczy, nie otrzymujemy z tego tytułu żadnych pieniędzy. Natomiast inwestujemy ogromne środki w bezpieczeństwo i ochronę naszych platform. Mówimy o wielu miliardach dolarów inwestycji w bezpieczeństwo.

Czyli nie ma odrębnej polityki zakładającej, że przychody pochodzące z takich reklam są przeznaczane na konkretny cel?

Tak.

Kolejna fala scamów z zamachami

Przejdźmy do szerszego problemu. W Polsce wciąż działa wiele kampanii oszukańczych. Pojawiają się nowe fale scamów, na przykład wykorzystujących fałszywe informacje o atakach terrorystycznych na polityków, w tym prezydenta Polski. Jaki jest wasz plan rozwiązania tego problemu?

Dziś w proceder oszustw bardzo mocno zaangażowała się zorganizowana przestępczość. Mamy do czynienia z bardzo dobrze finansowanymi, niezwykle zaawansowanymi organizacjami. Działają często w miejscach, w których ryzyko aresztowania jest znikome. To oznacza, że mogą podejmować kolejne próby praktycznie bez końca. I będą to robić, dopóki nie zmienimy tej sytuacji.

Zdajemy sobie sprawę, że oszustwa internetowe stanowią bardzo poważne wyzwanie. Wiemy również, że Meta odgrywa istotną rolę w przeciwdziałaniu temu zjawisku. Szczerze mówiąc, możemy zrobić więcej. W nadchodzących miesiącach zobaczycie kolejne nasze działania. Pierwszy obszar to maksymalne zwiększanie odporności naszych platform na oszustwa. Zapewne widział pan informacje o nowym systemie wykrywania oszustw, który pilotażowo wdrażamy w Polsce i kilku innych krajach. Już na wczesnym etapie testów wykrywa on i blokuje o 50 proc. więcej oszustw polegających na podszywaniu się pod inne osoby lub podmioty niż poprzedni system.

Jak blokuje się fałszywe reklamy

Czy te 50 proc. należy rozumieć jako dodatkową poprawę względem wcześniej podawanego poziomu 88 proc. reklam zablokowanych przed publikacją?

Nie, to odrębne wskaźniki. Nie można ich bezpośrednio ze sobą porównywać, ponieważ istnieje wiele różnych rodzajów oszustw. W tym przypadku mówimy konkretnie o oszustwach polegających na podszywaniu się pod inne osoby lub podmioty. Kolejnym elementem naszych działań jest rozszerzanie weryfikacji reklamodawców. Jesteśmy na dobrej drodze, aby do końca tego roku ponad 90 proc. naszych globalnych przychodów z reklam pochodziło od zweryfikowanych reklamodawców. Weryfikacja nie jest cudownym rozwiązaniem wszystkich problemów, ale stanowi bardzo użyteczne narzędzie. Drugi obszar to współpraca z innymi podmiotami i sektorami gospodarki. Oszuści wykorzystują wiele różnych usług w trakcie realizacji jednego procederu. Platformy społecznościowe są tylko jednym z elementów tego łańcucha.

Zaobserwowaliśmy, że oszuści celowo rozdzielają poszczególne elementy swojej działalności między różne platformy i usługi, aby utrudnić połączenie wszystkich informacji i wykrycie całego schematu działania. Dlatego prowadzimy między innymi globalny program FIRE, czyli Fraud Intelligence Reciprocal Exchange. Umożliwia on szybką wymianę informacji o zagrożeniach i oszustwach z sektorem bankowym.

Trzeci obszar dotyczy tego, o czym mówiłem na początku: bezkarności oszustów. Dopóki będą mogli nieustannie podejmować kolejne próby, działając z miejsc, w których praktycznie nie grozi im aresztowanie, oszustwa pozostaną poważnym problemem w całym internecie. Dlatego istotną częścią naszych działań jest również wspieranie organów ścigania i ich operacji, a także wywieranie presji na państwa, które w praktyce przymykają oczy na działalność oszustów.

Blokada reklam. Dlaczego Meta uważa, że nie jest możliwa

Dlaczego po prostu nie zablokujecie możliwości prowadzenia kampanii reklamowych w Unii Europejskiej podmiotom spoza UE?

Widzę tutaj dwa zasadnicze problemy. Po pierwsze, istnieje wiele całkowicie uzasadnionych powodów prowadzenia transgranicznych kampanii reklamowych. Drugi problem jest znacznie ważniejszy: takie rozwiązanie po prostu by nie zadziałało. Oszuści bardzo skutecznie ukrywają swoją prawdziwą lokalizację. I nie chodzi mi wyłącznie o korzystanie z VPN-ów. Przykładowo w 2025 r. i 2026 r. zablokowaliśmy 17,3 mln kont powiązanych z bardziej zaawansowanymi ośrodkami prowadzącymi oszustwa internetowe. Nie zrobiliśmy tego wyłącznie na podstawie lokalizacji, ale wykorzystujemy kombinację różnych sygnałów oraz dochodzenia prowadzone przez naszych pracowników.

Wspomniał pan o rozwijaniu narzędzi AI służących do wykrywania oszustw. Czy może pan podać konkretne dane dotyczące liczby reklam zablokowanych w Polsce dzięki tym rozwiązaniom?

W przypadku tego konkretnego narzędzia jesteśmy na bardzo wczesnym etapie pilotażu. Oznacza to, że dane dotyczące jego skuteczności są nadal zbierane i analizowane.

Brak liczb? Co się dzieje wewnątrz platformy

Jeden z głównych zarzutów wobec platform społecznościowych to, że publikujecie mało danych bezwzględnych, a głównie dane procentowe. Przy czym nie znamy bazy i skali…

Kiedy publikujemy dane liczbowe, muszą być solidnie uzasadnione i oparte na wiarygodnych podstawach. Musimy mieć stuprocentową pewność co do ich poprawności. Jeśli chodzi o inne wskaźniki, uważam, że bardzo istotną miarą skali oszustw są zgłoszenia dokonywane przez samych użytkowników. Pokazują one, z jak wieloma próbami oszustwa ludzie rzeczywiście się stykają. Zapewne widział pan nasze dane wskazujące, że w ciągu ostatnich dwóch lat liczba zgłoszeń użytkowników dotyczących oszukańczych reklam spadła o 83 proc. Moim zdaniem to bardzo mocny i pozytywny sygnał. Pokazuje, że działania podejmowane zarówno przez nas, jak i przez inne podmioty przynoszą rezultaty.

Będzie weryfikacja reklamodawców?

Jednym z postulatów ScamWatch, polskiej inicjatywy zajmującej się ograniczaniem skali oszustw na platformach społecznościowych, jest wprowadzenie przez firmy takie jak Meta czy TikTok procedur AML i KYC. Czy Meta zamierza wdrożyć tego rodzaju procedury znane z sektora bankowego?

Uważam, że banki są wykorzystywane w procederach oszustw w podobnym stopniu jak platformy społecznościowe. Trudno przecież przeprowadzić oszustwo finansowe bez wykorzystania systemu bankowego do transferu pieniędzy.

Wracając jednak do pytania: już teraz szeroko stosujemy mechanizmy weryfikacji reklamodawców. Właśnie dlatego zmierzamy do sytuacji, w której do końca tego roku 90 proc. naszych przychodów z reklam będzie pochodzić od zweryfikowanych reklamodawców. W niektórych obszarach, szczególnie narażonych na oszustwa, zamierzamy stosować jeszcze bardziej rygorystyczne wymagania. Przykładem jest sektor finansowy w Polsce, w którym wprowadzamy obowiązek stuprocentowej weryfikacji reklamodawców działających w tym obszarze.

Musimy jednak pamiętać o dwóch istotnych kwestiach. Po pierwsze, weryfikacja nie jest uniwersalnym rozwiązaniem problemu oszustw. Oszuści doskonale radzą sobie z obchodzeniem zabezpieczeń. Potrafią przejmować konta osób i podmiotów, które wcześniej pomyślnie przeszły proces weryfikacji. Dlatego przy projektowaniu systemu weryfikacji nie należy stosować identycznych wymagań wobec wszystkich użytkowników. Jeżeli ustawimy jeden, bardzo wysoki próg weryfikacji, wiele uczciwych osób nie będzie w stanie korzystać z naszej platformy. Jeżeli natomiast ten próg będzie niski, oszuści bez większych problemów go pokonają. W rezultacie poświęcalibyśmy ogromne zasoby na weryfikowanie osób, które najprawdopodobniej w ogóle nie są oszustami.

Znacznie skuteczniejsze jest podejście, które określiłbym mianem adversarial verification, czyli weryfikacji dostosowanej do poziomu ryzyka i potencjalnych zagrożeń. Dzięki temu nie traktujemy identycznie dwóch zupełnie różnych reklamodawców, czyli np. lokalnej piekarni kupującej jedną reklamę czy zagranicznego biznesu kupującego nagle setki. W drugim przypadku chcemy stosować bardzo rygorystyczne mechanizmy kontrolne.

Zbyt wysoki, jednakowy dla wszystkich próg weryfikacji mógłby odciąć znaczną część tych podmiotów od możliwości korzystania z naszych usług. W Polsce działa ponad 2,5 mln małych firm. Nie chcemy ich wykluczyć.

Meta nie będzie wprowadzała AML. Ma własny pomysł

Rozumiem jednak, że jest to pewnego rodzaju gra interesów. Jak pan sam przyznał, gdybyście ustawili bardzo wysoki próg weryfikacji, część reklamodawców nie mogłaby korzystać z waszych usług, a przychody firmy mogłyby spaść. Czy właśnie dlatego nie wprowadzacie równie rygorystycznych zasad, jakie obowiązują w instytucjach finansowych?

Nie zgodziłbym się z takim postawieniem sprawy. Nie chodzi o przychody. Chcę to bardzo wyraźnie podkreślić: nie chcemy oszustw na naszych platformach. Są one szkodliwe dla samych platform, dla ich użytkowników, dla reklamodawców i dla nas jako firmy. Jeżeli ludzie nie ufają naszej społeczności, nie chcą do niej dołączać. A jeżeli nie chcą do niej dołączać, nie mamy biznesu. Nie mamy więc żadnego interesu w tym, żeby na naszych platformach pojawiały się oszustwa. Bardzo rygorystyczne wymagania wykluczyłyby wiele uczciwych osób. Ale drugi powód jest moim zdaniem jeszcze ważniejszy. Jeden próg weryfikacji dla wszystkich nie powstrzyma skutecznie oszustów.

Kilka tygodni temu NASK, polska instytucja zajmująca się między innymi cyberbezpieczeństwem, opublikowała raport dotyczący współpracy z platformami internetowymi. Jednym z opisanych problemów są sytuacje, w których NASK zgłasza wam oszukańcze reklamy, a Meta usuwa konkretne materiały, ale pozostawia aktywne konta reklamowe, z których te reklamy zostały opłacone. W efekcie takie konta nadal mogą być wykorzystywane do finansowania kolejnych oszustw. Dlaczego tak się dzieje?

Nie mogę odnieść się do konkretnych przykładów wskazanych w tym raporcie, ponieważ ich nie widziałem. Mogę powiedzieć, że blokujemy zarówno reklamy, jak i całe konta w zależności od okoliczności. Jeżeli ktoś publikuje jedną reklamę, która wygląda podejrzanie, nie musi to automatycznie oznaczać zablokowania całego konta. Jeżeli jednak ktoś publikuje reklamę, która jednoznacznie stanowi oszustwo, blokujemy jego konto.

Musimy jednak zachować ostrożność również z innego powodu. Wiemy, że oszuści bardzo często wracają do swojej działalności mimo wcześniejszych blokad. Są wyjątkowo uporczywi. Zakładają nowe konta. Tworzą profile bardzo podobne do tych, które zostały wcześniej zablokowane, ale jednocześnie zmieniają wystarczająco dużo szczegółów technicznych, żeby spróbować uniknąć wykrycia i ponownie dostać się na platformę.

Biblioteka reklam Mety i wyzwania

Meta Ad Library, czyli Biblioteka reklam Mety. Rozmawiałem z wieloma badaczami, którzy korzystają z udostępnianych przez was danych. Zwracają uwagę na różne problemy związane z funkcjonowaniem tego narzędzia. Najważniejsze to opóźnienie między rozpoczęciem wyświetlania reklamy na platformach Mety a pojawieniem się informacji o niej w Bibliotece reklam. Badacze zidentyfikowali przypadki, w których oszuści przez krótki czas publikowali reklamy zawierające treści służące wyłudzeniom, a następnie zmieniali je na reklamy wyglądające na całkowicie legalne. W rezultacie w Bibliotece reklam widoczna była już inna treść niż ta, która wcześniej trafiała do użytkowników.

Z informacji dostępnych w samej Bibliotece wynika, że pojawienie się danych może zająć do 24 godzin.

Rozumiem, ale moje zasadnicze pytanie brzmi: dlaczego to opóźnienie wynosi do 24 godzin? Przez kilka godzin oszuści wykorzystują reklamy do wyłudzania pieniędzy lub wprowadzania użytkowników w błąd. Wasze narzędzia ich nie wykrywają, a następnie treść reklam zostaje zmieniona na taką, która wygląda zupełnie legalnie. To utrudnia również analizowanie i dokumentowanie oszustw. Dlaczego więc publikowanie danych w Bibliotece reklam nie odbywa się szybciej?

Nie chciałbym odnosić się do konkretnych przykładów, ponieważ nie wiem, jakie dokładnie przypadki mają na myśli badacze ani do czego odnoszą się ich ustalenia.

Jednym z najważniejszych elementów tego procesu jest zapewnienie wiarygodności danych. Z technicznego punktu widzenia musimy mieć pewność, że informacje publikowane w Bibliotece reklam są poprawne. Udostępnianie tych danych jest obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa. To oznacza, że musimy zadbać o ich prawidłowość, przeprowadzić odpowiednią walidację, kontrolę i weryfikację. Proszę pamiętać, że Biblioteka Reklam obejmuje wiele platform – Facebook, Instagram, Threads i inne. Czasami takie procesy wymagają czasu.

Najważniejsze jest to, aby systemy działały niezawodnie, a udostępniane informacje były rzetelne. Chciałbym również zwrócić uwagę, że nasza Biblioteka reklam powstała jeszcze przed przyjęciem aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA, oraz zanim zaczęły obowiązywać wynikające z niego wymagania, a zakres informacji udostępnianych przez naszą Bibliotekę reklam wykracza poza wymagania wynikające z art. 39. Uważam, że jest to najbardziej przejrzyste rozwiązanie tego rodzaju na rynku. Zamierzamy nadal je rozwijać i udoskonalać.

Jak Meta zarabia na scamach

Czy Meta podnosi stawki za publikację reklam dla kont, które nie zostały z jakiegoś powodu zablokowane, ale jednak wykryto użycie ich do promowania kampanii scamowych? To jeden z zarzutów postawionych już w sławnym raporcie Reutersa.

Nasze systemy nie działają w ten sposób. Gdy wykrywamy oszukańczą kampanię, blokujemy ją. Mechanizm opisany przez Reutersa ma ograniczać rozpowszechnianie potencjalnie problematycznych reklam, nawet jeśli nie mamy jeszcze jednoznacznych dowodów, że są one oszustwem. Jest to szczególnie ważne, ponieważ nawet oszuści, którzy nawiązują kontakt z potencjalnymi ofiarami na naszych platformach, szybko przenoszą się poza nie. Do faktycznego przekazania pieniędzy może dojść dopiero po tygodniach lub miesiącach w innych serwisach, do których nie mamy bezpośredniego wglądu.

Jednym z narzędzi, które do tego wykorzystujemy, jest obniżanie wartości ofert dotyczących podejrzanych reklam w aukcji reklamowej. Zmniejsza to konkurencyjność reklam niskiej jakości lub potencjalnie podejrzanych, przez co trudniej im wygrać aukcję i dotrzeć do odbiorców.

Dyskusja z liczbami

Mamy w ostatnich miesiącach wiele raportów, np. Reutersa, które pokazują dość mocne dane jeśli chodzi o skalę wykorzystania mediów należących do Mety do wyłudzeń. W oficjalnych komentarzach twierdzicie, że nie są rzetelne. Jednocześnie nie jesteście wystarczająco transparentni, by to udowodnić. Dlaczego? Przecież musicie mieć takie dane na potrzeby wewnętrzne.

Oszustwa stanowią poważny problem i mamy przed sobą ważne zadanie, jakim jest przeciwdziałanie im. Rozliczanie nas ze skuteczności walki z nimi jest uzasadnione. Odpowiedzialność ta musi jednak opierać się na wiarygodnych, przejrzystych i możliwych do zweryfikowania danych.

Szacunki przywołane przez Reutersa z założenia miały obejmować możliwie szeroki zakres przypadków, także reklamy, które nie naruszały naszych zasad dotyczących oszustw, a nawet takie, które nie naruszały żadnych z naszych zasad. Nie był to zweryfikowany pomiar skali oszustw.

A co z raportem polskiego Instratu?

Z kolei raport Instrat opierał swoją analizę na wielu założeniach, które zawyżyły przedstawione liczby i nie znajdowały oparcia w danych. Przykładowo, w obliczeniach wykorzystano dane obejmujące całą Europę, mimo że szacowano skalę zjawiska wyłącznie w Polsce. Każdą usuniętą reklamę uznano za oszustwo, choć usuwamy reklamy z wielu różnych powodów. Sama ocena opierała się zaledwie na trzech dniach danych zebranych z jednego konta, specjalnie zaprojektowanego na potrzeby tego badania. Wszystkie te założenia prowadzą do zawyżenia wyników, zamiast zapewniać ich oparcie na rzetelnych danych.

Publikujemy dane o naszych działaniach i postępach, udostępniamy Bibliotekę Reklam oraz regularne raporty o zagrożeniach. Właśnie opublikowaliśmy najnowszy raport, który zawiera obszerną analizę zagrożenia ze strony oszustw oraz działań, które podejmujemy, aby im przeciwdziałać. Podaliśmy również, że w okresie od lipca 2024 r. do czerwca 2026 r. wskaźnik zgłoszeń oszukańczych reklam w przeliczeniu na wyświetlenia spadł w Polsce o 83 proc. To konkretny wskaźnik postępu – nie twierdzenie, że znamy pełną skalę wszystkich oszustw ani że problem został rozwiązany.

Główne wnioski

1. Meta zablokowała AIO Software, firmę, której narzędzia były wykorzystywane do ukrywania oszukańczych reklam na Facebooku i Instagramie. Przedstawiciel koncernu potwierdził, że wewnętrzne dochodzenie wykazało stosowanie technologii cloakingu, pozwalającej ukrywać rzeczywiste strony docelowe reklam. Meta przekonuje, że AIO nie było bezpośrednio zintegrowane z jej systemem reklamowym, ale z rozwiązań firmy korzystali reklamodawcy. Koncern zablokował reklamy zawierające odnośniki powiązane z AIO, choć przyznaje, że oszuści mogą próbować obchodzić zabezpieczenia. Przedstawiciel Mety zapewnia jednocześnie, że zdecydowaną większość wykrytych reklam związanych z AIO zablokowano jeszcze przed dodatkowym dochodzeniem.
2. Meta zapowiada zaostrzenie weryfikacji reklamodawców i wdraża w Polsce nowe rozwiązania AI do wykrywania oszustw. Pilotażowy system ma wykrywać i blokować o 50 proc. więcej prób podszywania się pod inne osoby lub podmioty niż poprzednie rozwiązanie. Koncern zamierza również doprowadzić do sytuacji, w której do końca 2026 r. ponad 90 proc. globalnych przychodów reklamowych będzie pochodziło od zweryfikowanych reklamodawców. W Polsce w sektorze finansowym wprowadzany jest obowiązek pełnej weryfikacji reklamodawców. Meta odrzuca jednak postulat objęcia wszystkich podmiotów równie rygorystycznymi procedurami, argumentując, że mogłoby to wykluczyć uczciwe małe firmy, a jednocześnie nie powstrzymałoby skutecznie przestępców.
3. Mimo deklarowanych sukcesów Meta nadal nie ujawnia wielu danych pozwalających niezależnie ocenić skuteczność walki z oszustwami. Przedstawiciel koncernu nie podaje średniego czasu usuwania oszukańczych reklam ani liczby użytkowników, którzy mogą zobaczyć takie materiały przed ich zablokowaniem. Nie przedstawia również szczegółowej polityki dotyczącej przychodów uzyskanych z reklam, które po emisji okazują się oszustwem. Wątpliwości budzi także sięgające 24 godzin opóźnienie w publikowaniu informacji w Bibliotece reklam. Meta tłumaczy je koniecznością weryfikacji danych. Jednocześnie kwestionuje metodologię raportów Reutersa i polskiej fundacji Instrat dotyczących skali oszustw. Jako dowód postępów wskazuje spadek o 83 proc. wskaźnika zgłoszeń oszukańczych reklam w przeliczeniu na wyświetlenia w Polsce w ciągu dwóch lat.