Kategoria artykułu: Kultura

Stabilnie już było, czyli pierwsza wystawa rzeźby w MSN i warszawski sezon na rzeźbę

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Zachęta ogłosiły tej jesieni sezon na rzeźbę w stolicy i w związku z tym MSN zaprasza na wystawę „Rzeźba po stabilności”, gdzie można oglądać prace ponad 30 artystów i artystek. W Zachęcie przyciąga z kolei wystawa „Alina Szapocznikow / Nairy Baghramian”.

Od lewej: plakat zewnętrzny wystawy przed wejściem do budynku MSN, fot. Kasia Szczepaniak, i Sobowtórka na Pl. Centralnym, fot. Alicja Szulc, materiały MSN.

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Dlaczego rzeźba odgrywa ważną rolę w przestrzeni muzealnej i miejskiej.
  2. Jakie nietypowe materiały wykorzystują współcześni rzeźbiarze.
  3. O atrakcjach, które czekają w pracowni historycznej na ul. Bugaj.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Tej jesieni główne warszawskie muzea razem z partnerami otworzyły przestrzeń na rzeźbiarskie instalacje. We wrześniu odbyła się już prezentacja „Sobowtórki” Valie Export na Placu Centralnym przed Muzeum Sztuki Nowoczesnej, którą ufundowała Katarzyna Jordan, Fundacja Visteria, w partnerstwie z Towarzystwem Przyjaciół MSN,  Ambasadą Republiki Austrii w Warszawie i Austriackim Forum Kultury w Warszawie. Drugą wrześniową premierą była „Fontanna piasku” Dominiki Olszowy na tarasie MSN od strony ul. Marszałkowskiej, której fundatorem są Stowarzyszenia YPO Poland & YPO Gold Poland i Fundacja PKO Banku Polskiego.

Sezon na rzeźbę

Dlaczego właśnie rzeźba? – Rzeźba zdaje się dziś rezonować ze współczesnością wraz z jej dylematami, dyskusjami czy poszukiwaniem nowych materiałów. Formy, które przybiera współczesna rzeźba, nie wynikają wyłącznie z poszukiwań estetycznych, ale odpowiadają także na zmianę warunków, w których żyjemy. To nowe sposoby reagowania na świat, który utracił stabilność. Podążając tym tropem, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie przygotowało trzy wydarzenia wprowadzające dyskusję o rzeźbie do samego centrum Warszawy – odpowiada kurator MSN Szymon Maliborski, który razem z Jagną Lewandowską przygotował aktualną wystawę.

Artystki i artyści zaangażowani w wystawę „Rzeźba po stabilności” to m.in. Isabelle Andriessen, Patricia Ayres, Olga Balema, Beatrice Bonino, Manuel Burgener i Giulia Cenci. Organizację wsparły m.in. Henry Moore Foundation oraz Mondriaan Fund, a także British Council, Czeskie Centrum Warszawa, Goethe-Institut Polska i PKP Intercity.

Fragmenty ekspozycji „Rzeźba po stabilności” w MSN. Fot. Kasia Szczepaniak

Materia twórcza bez granic

Wystawa w MSN prezentuje prace, których znaczna część powstała na zamówienie i była przez twórców dostosowana do przestrzeni, często wchodząc z nią w dialog i wykorzystując architektoniczne rozwiązania przestrzeni wewnątrz (np. widok na świetlik z instalacji na parterze, ściany, okna, miejsce przy windach) czy na powietrzu (podcienie Muzeum, taras). 

Bardzo ciekawe są inspiracje artystyczne prezentowanych prac, technika wykonania oraz wykorzystane materiały. Ken Sortais tworzy, wdmuchując elastyczne odlewy istniejących prac i umieszcza w nich przeróżną maszynerię. W pracy „Prędkość” na parterze Muzeum „organem” instalacji jest skrzynia biegów. Z kolei elementem instalacji Mónici Mays „Kryj się, frajerze!” jest siodło, które też jest nośnikiem (nomen omen) treści związanych z kulturą Dzikiego Zachodu. Jej patriarchalny charakter jest zdaniem artystki znów obecny w dzisiejszej rzeczywistości lokalnej. Na wystawie można też zobaczyć m.in. elementy statków, metalu z odzysku, skorupy rud aluminium. Dlatego przy okazji warto sprawdzać tę informację w opisach prac. Wiele prac odnosi się też do tematów ważnych społecznie jak władza i jej nadużycia, samotność, lęki, cielesność, empatia czy bliskie relacje.

Od lewej: Mónica Mays i Ken Sortais opowiadają o swoich pracach na oprowadzaniu prasowym, fot. Kasia Szczepaniak

Eksperymenty z materią twórczą prowadziły też dwie artystki, których prace można oglądać w Zachęcie: Aliny Szapocznikow (1926–73), która obchodziłaby w tym roku setne urodziny oraz irańsko-niemieckiej rzeźbiarki Nairy Baghramian (ur. 1971). Jak czytamy w materiałach Galerii, artystki łączyło również zainteresowanie „cielesnością, zmysłowością oraz doświadczeniem choroby i przemijania (...), odniesienia do wzornictwa przemysłowego oraz specyficzne poczucie humoru i ironii”.  Kuratorem wystawy-dialogu jest Paweł Byś i można ją zwiedzać do końca stycznia 2027.

Ekspozycja tworzy dialog między dwiema artystkami, które, mimo że tworzyły w różnych dekadach, spotykają się w refleksji nad cielesnością, zmysłowością oraz doświadczeniem choroby i przemijania.

Główne wnioski

  1. Rzeźba współczesna odpowiada na aktualne problemy społeczne i niepewność otaczającego nas świata, poruszając takie tematy, jak władza, samotność, lęk, empatia i relacje międzyludzkie, dzięki czemu staje się nie tylko formą artystyczną, ale również sposobem komentowania rzeczywistości.
  2. Współcześni artyści i artystki eksperymentują z różnorodnymi materiałami, technikami i formami. Dzięki temu nadają im nowe znaczenia i pokazują, że rzeźba jest wspaniałym medium, które nie zna ograniczeń.
  3. Warszawski sezon na rzeźbę pokazuje, że sztuka może funkcjonować zarówno w przestrzeni muzealnej, jak i miejskiej, stając się bardziej dostępna dla mieszkańców i osób odwiedzających miasto. Wystawy, instalacje plenerowe i wydarzenia towarzyszące pomagają promować rzeźbę współczesną oraz przybliżają historię i dorobek warszawskiego środowiska artystycznego.