Wystawa, na której można grać w gry wideo. Zaskakująca ekspozycja w Warszawie

W Centralnym Przystanku Historia przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie powstała zaskakująca wystawa „Join the Game: 40 Years of Polish Games” poświęcona polskim grom wideo. Jej twórcami są Wojciech Trusz i Piotr Mańkowski z Instytutu Przemysłów Kreatywnych. Jak podkreślają, gry to nie tylko forma rozrywki, ale ważna część współczesnego dziedzictwa kulturowego i jeden z symboli sukcesu rodzimego sektora kreatywnego.

– Gry to nasza ogromna pasja. Regularnie podróżujemy po świecie, promując polskie gry. Natomiast takiej publicznej prezentacji, która pokazywałaby gry bardziej w ujęciu kulturowym i artystycznym niż rozrywkowym, dotychczas nam brakowało. Stąd pomysł na tę wystawę, bo dla nas polskie gry są prawdziwym dziełem kultury – tłumaczy Wojciech Trusz.

Jak dodaje, moment otwarcia wystawy nie jest przypadkowy, albowiem w 2026 roku przypada 40. rocznica wydarzenia, które zapoczątkowało historię polskich gier wideo.

– Czterdzieści lat temu Marcin Borkowski stworzył „Puszkę Pandory” – pierwszą polską grę przygodową przygotowaną na komputer ZX Spectrum. To właśnie od tego momentu rozpoczęła się historia rodzimego gamedevu, który dziś należy do najdynamiczniej rozwijających się sektorów kreatywnych – zaznacza Wojciech Trusz.

Nie tylko „Wiedźmin” i „Cyberpunk 2077”

Twórcy wystawy zabierają zwiedzających w podróż przez cztery dekady historii polskiej branży gier. Pokazują, jak ten sektor ewoluował przez kolejne lata, wpływając przy tym na kulturę i wyobraźnię kolejnych pokoleń.

– Na świecie polskie gry często kojarzone są przede wszystkim z sukcesami takich tytułów jak „Wiedźmin” czy „Cyberpunk 2077”. Jednak dorobek rodzimych twórców jest znacznie bogatszy. To cztery dekady historii, setki projektów i wiele wyjątkowych produkcji reprezentujących różne gatunki oraz podejścia do tworzenia gier. Wystawa „Join the Game: 40 Years of Polish Games” pokazuje tę różnorodność i przypomina, że polska branża gier to nie tylko globalne hity, ale także kreatywność, innowacje i historie tworzone przez kolejne pokolenia twórców. Jako Instytut Przemysłów Kreatywnych chcemy wspierać rozwój tego sektora, jego twórców oraz promocję polskich gier i ich pozycji na międzynarodowym rynku – wyjaśnia Piotr Mańkowski.

Jak dodaje Wojciech Trusz, wystawa jest skierowana nie tylko do miłośników gier, ale także do osób, które na co dzień nie mają z nimi zbyt wiele wspólnego.

– Wystawa ma też na celu przełamanie stereotypowego myślenia o grach. Chcemy pokazać osobom, które do tej pory nie miały styczności ze światem gier, którym kojarzą się gry wyłącznie z rozrywką i strzelaniami, że gry to coś więcej. To sposób na przekazanie pewnych historii. Za każdą z gier, które można zobaczyć, stoi konkretna historia albo są po prostu świetnym odwzorowaniem książek – tłumaczy współtwórca wystawy.

Wyjątkowa kolekcja i podróż po Polsce śladami bohaterów gier

Ważnym elementem wystawy są oryginalne eksponaty dokumentujące dzieje polskiego rynku gier – od fizycznych wydań i materiałów promocyjnych po przedmioty związane z działalnością rodzimych studiów deweloperskich.

– Naszą wystawę uzupełniliśmy fizycznymi artefaktami związanymi z polskimi grami. Przedstawiamy przedmioty, których nie spotka się na sklepowych półkach, a które stanowią istotne elementy kultury gry jak np. buty Rutgera Hauera z gry Observer. Część przedmiotów pochodzi z prywatnych zbiorów Piotrka Mańkowskiego z czasów jego pracy dziennikarskiej. To są absolutnie kolekcjonerskie, unikatowe rzeczy, które powstały w ograniczonej liczbie egzemplarzy i nie trafiły nigdy do sprzedaży detalicznej, a jedynie do mediów – wylicza Wojciech Trusz.

Jedną z atrakcji jest wielkoformatowa mapa prezentująca najważniejsze polskie lokalizacje pojawiające się w grach oraz film opowiadający historię rozwoju rodzimej branży.

– Ważnym elementem wystawy jest mapa Polski, na której są zaznaczone obiekty, które zostały zdigitalizowane i przeniesione do świata gier jak np. drzewo, które jest w Warszawie przy ulicy Jagiellońskiej i nosi nazwę Geralt. Po nazwie można domyślić się, w której grze było odwzorowane. Polecam zobaczyć tę mapę, bo to jest ciekawostka branży gier wideo – dodaje współorganizator wystawy.

Teoria w parze z praktyką

Wystawa pozwala nie tylko poznać najciekawsze polskie gry wideo, ale także daje możliwość zagrania w ich pełne wersje.

– Prywatny detektyw Paul Prospero o paranormalnych zdolnościach, tajemniczy Podróżnik przemierzający postapokaliptyczną Polskę, młody kierowca Natan czy dr Yasna – astrobiolożka badająca nieznaną planetę – to tylko niektóre z postaci, w które można wcielić się podczas wystawy. Na zwiedzających czeka osiem stanowisk z produkcjami rodzimych deweloperów, reprezentującymi różne gatunki i style tworzenia gier – wylicza Piotr Mańkowski.

Wystawa umożliwia zagranie w takie tytuły jak „Mouse: P.I. For Hire”, „Cronos: The New Dawn”, „Gamedec”, „Papetura”, „Japanese Drift Master”, „The Invincible”, „Call of Juarez: Gunslinger” oraz „Zaginięcie Ethana Cartera”.

Przypomnijmy, że wystawę „Join the Game: 40 Years of Polish Games” można oglądać w Centralnym Przystanku Historia (ul. Marszałkowska 107, Warszawa) od poniedziałku do soboty w godzinach 10-18. Ekspozycja jest dostępna dla zwiedzających bezpłatnie do 21 września 2026 roku.

Dodajmy, że w ramach wystawy dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych przygotowano we wrześniu immersyjne lekcje historii. Szczegóły znajdują się na stronie internetowej wystawy.

Główne wnioski

1. W Warszawie została otwarta wyjątkowa wystawa „Join the Game: 40 Years of Polish Games”. Twórcy wystawy pokazują, że cztery dekady polskich gier to nie tylko sukcesy komercyjne konkretnych tytułów, ale także czas przemian technologicznych, artystycznych i społecznych. Jak podkreślają, o polskiej branży gier wideo warto mówić nie tylko w kontekście rozrywki i biznesu, ale również jako o ważnym obszarze współczesnej kultury.
2. Połączenie części historycznej z możliwością samodzielnego grania sprawia, że ekspozycja nie jest jedynie muzealnym przeglądem eksponatów. Zwiedzający może zobaczyć, jak gry powstawały, poznać ich kontekst kulturowy, a następnie sprawdzić, jak opowiadają historię.
3. Połączenie części historycznej z możliwością samodzielnego grania sprawia, że ekspozycja nie jest jedynie muzealnym przeglądem eksponatów. Zwiedzający może zobaczyć, jak gry powstawały, poznać ich kontekst kulturowy, a następnie sprawdzić, jak opowiadają historię.