Scam na prezydenta. Oszuści wykorzystują wizerunek Karola Nawrockiego, proceder na platformach kwitnie

– Wizerunki osób powszechnie rozpoznawalnych – w tym polityków oraz celebrytów cieszących się wysokim zaufaniem społecznym – są systematycznie wykorzystywane przez zorganizowane grupy przestępcze do generowania preparowanych materiałów dezinformacyjnych – mówi podinsp. Monika Matyjewicz z Biura Komunikacji Społecznej Komendy Głównej Policji.

Policja informuje, że sprawcy wykorzystują technologię deepfake. Klonują głos i manipulują obrazem, tworząc nagrania audio i wideo, w których osoby publiczne rzekomo legitymizują określone przedsięwzięcia. W rzeczywistości takie polecenia nigdy nie miały miejsca.

Problem AI dotyczy nie tylko internetowych oszustw, ale szerszej – dezinformacji publikowanej w mediach społecznościowych. Procentowy udział fake newsów wygenerowanych przez AI pośród wszystkich zdementowanych w grudniu 2025 r. przez 32 organizacje wchodzące w skład EDMO (European Digital Media Observatory) wyniósł aż 16 proc. To znaczy, że co szósty fake news obalony przez factcheckerów został wygenerowany wcześniej przy wykorzystaniu AI.

Wykres interaktywny

Pełny ekran

Jak działają oszuści?

Przed kilkoma dniami oszuści wykorzystali fragment wywiadu z Sebastianem Kulczykiem pochodzący z naszego serwisu XYZ. Na nagraniu nasz gość zachęca do inwestycji na rzekomo stworzonej przez siebie platformie. W rzeczywistości Sebastian Kulczyk takich słów nie wypowiedział.

Wcześniej, o czym też pisaliśmy w naszym tekście, media społecznościowe pełne były fałszywych materiałów wideo z udziałem kardynała Grzegorza Rysia. Duchowny robił w nich m.in. salto, promując suplementy diety, lekarstwa i fundusze inwestycyjne.

Przed oszustwem z wykorzystaniem kardynała Grzegorz Rysia przestrzegała w specjalnym oświadczeniu sama Archidiecezja Krakowska.

50 tys. oszukanych w 2025 r.

Według informacji policji w 2025 r. Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości prowadziło około 80 postępowań przygotowawczych dotyczących oszustw inwestycyjnych na platformach cyfrowych.

– Mechanizm tych czynów zabronionych opiera się na wywieraniu presji czasu oraz budowaniu fałszywego poczucia wiarygodności przez bezprawne użycie autorytetu osób publicznych – tłumaczy podinsp. Monika Matyjewicz z Komendy Głównej Policji.

Policja nie dysponuje informacjami, który z celebrytów czy polityków był najczęściej wykorzystywany przy próbach oszustwa.

Znamy za to skalę zjawiska.

– W toku prowadzonych spraw wartość strat poniesionych przez pokrzywdzonych oszacowano na blisko 500 mln zł. Łączna liczba osób poszkodowanych objętych postępowaniami przekroczyła 50 tys., z czego większość stanowią obywatele RP – informuje podinsp. Monika Matyjewicz.

Oszustwo na prezydenta

Część z oszustw wykorzystywało wizerunek prezydenta Andrzeja Dudy, a później prezydenta Karola Nawrockiego. Policja potwierdza, że w 2025 r. prowadzono postępowania przygotowawcze w sprawie oszustw z wykorzystaniem wizerunku i danych osobowych prezydentów. Chodzi o Karola Nawrockiego i Andrzeja Dudę.

Przeczytaj: Facebook, Instagram i fala oszustw. „Meta większość zgłoszeń odrzuca lub nie reaguje”

 „W ostatnim czasie zauważyliśmy, że coraz częściej się wykorzystuje wizerunek Karola Nawrockiego, prezydenta Polski, do promocji internetowych scamów” – zauważył niedawno serwis factcheckingowy Demagog.

W jego analizie czytamy, że schemat oszustw z wykorzystaniem Karola Nawrockiego jest prosty. Oryginalne wystąpienia głowy państwa są przerabiane tak, by treść wypowiedzi zgadzała się z narracją oszustów. 

Niedawno w XYZ informowaliśmy, że w 2025 r. Ośrodek Analizy Dezinformacji działający przy NASK-u skierował do Mety ponad 9 tys. zgłoszeń wobec reklam, które pojawiły się na platformie Facebook albo Instagram. Tylko w jednym miesiącu zlokalizowano kilkanaście tysięcy przypadków wykorzystania wizerunków znanych osób. Cezary Szczepański w swoim tekście donosił, że Meta większość zgłoszeń odrzuciła albo zignorowała. Przedstawiciele Mety twierdzą, że z determinacją zwalczają oszustwa na platformach. Zapewniają, że nie tolerują fałszywych treści. Zgodnie z danymi, które nam przekazano, w ostatnich 15 miesiącach liczba zgłoszeń użytkowników dotyczących oszukańczych reklam spadła o ponad 50 proc.

Główne wnioski

1. Policja informuje, że w 2025 r. Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości prowadziło około 80 postępowań przygotowawczych dotyczących oszustw inwestycyjnych na platformach cyfrowych. Łączna liczba osób poszkodowanych objętych postępowaniami przekroczyła 50 tys.
2. Policja informuje, że w toku prowadzonych spraw wartość strat poniesionych przez pokrzywdzonych oszacowano na blisko 500 mln zł.
3. Oszuści wykorzystywali także wizerunek prezydenta Karola Nawrockiego, a wcześniej prezydenta Andrzeja Dudy. Z pomocą AI wygenerowali fałszywe nagrania, na których najważniejsza osoba w państwie zachęcała do inwestycji. Europejscy factcheckerzy z EDMO (European Digital Media Observatory) donoszą, że co szósty fake news jest generowany przy wykorzystaniu AI.