EBOR zainwestował w Polsce 1,35 mld euro. Wsparcie dla energetyki, firm i banków
Polska była w 2025 r. trzecim pod względem wartości inwestycji rynkiem Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. Aż 74 proc. projektów dotyczyło zielonej transformacji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Ile i w jakie projekty EBOR zainwestował w 2025 roku w Polsce.
- Jak wygląda TOP10 największych rynków beneficjentów finansowania EBOR.
- Z czego wynika wzrost aktywności banku w Polsce w ostatnich latach.
W 2025 r. Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju zainwestował w Polsce łącznie 1,35 mld euro. Środki te trafiły zarówno na finansowanie projektów energetycznych, jak i na rozwój przedsiębiorstw oraz sektora bankowego. EBOR – jako bank rozwojowy powołany w latach 90. do wspierania transformacji gospodarczej państw Europy Środkowo-Wschodniej – działa poprzez udzielanie pożyczek oraz obejmowanie udziałów w spółkach.
W minionym roku bank zaangażował się w 44 projekty w Polsce, koncentrując się przede wszystkim na transformacji energetycznej, rozwoju biznesu oraz zwiększaniu konkurencyjności sektora prywatnego.
Dla porównania, w 2024 r. EBOR zrealizował w Polsce 49 projektów o łącznej wartości 1,49 mld euro, co było dotychczas rekordowym wynikiem.
Potknięcie we wzroście
– Zdecydowanie zwiększaliśmy w ostatniej dekadzie liczbę projektów. Polskie firmy się rozwijają, a Polska realizuje ambitny program inwestycji w energię odnawialną – mówi Andreea Moraru, dyrektorka regionalna EBOR na Polskę i kraje bałtyckie.
Dodaje, że w portfelu projektów banku znajdują się przedsięwzięcia ze wszystkich kluczowych sektorów – energetyki, sektora korporacyjnego oraz bankowego.
– Jest jeszcze zbyt wcześnie, by prognozować wyniki za ten rok. Dostosowujemy ofertę do popytu i pracujemy nad wieloma projektami jednocześnie. Będziemy uważnie obserwować rozwój sytuacji rynkowej – podkreśla Andreea Moraru.
Energetyka plus firmy
Aż 74 proc. inwestycji EBOR w Polsce w 2025 r. wsparło zieloną transformację. Obejmowały one projekty związane z produkcją energii z OZE, jej magazynowaniem oraz zwiększaniem efektywności energetycznej. Warto przypomnieć, że po pandemii EBOR przyjął cel, zgodnie z którym do 2025 r. połowa jego inwestycji miała wspierać zieloną transformację.
Wśród zeszłorocznych projektów znalazła się m.in. pożyczka w wysokości 300 mln zł dla operatora Światłowód Inwestycje, który planuje dotrzeć z infrastrukturą do 700 tys. nowych gospodarstw domowych. Bank wsparł także Grupę Żabka przy emisji obligacji, przeznaczając na ten cel 140 mln zł.
EBOR aktywnie działa również na rynku kapitałowym. W 2025 r. zainwestował 257 mln euro w udziały w polskich firmach i funduszach. To oznacza wzrost o 26 proc. rok do roku. Wsparcie trafiło m.in. do Unilogo – producenta zautomatyzowanych linii dozujących – insuretechu Trasti oraz funduszu venture capital Movens Fund II.
Inwestycja w Trasti, zrealizowana wspólnie z grupą Triglav, największym ubezpieczycielem Europy Południowo-Wschodniej, wyniosła 21 mln euro. Była to największa inwestycja w polski insuretech i jedna z największych tego typu transakcji w regionie.
Bank dla banków
EBOR kontynuował również wsparcie dla sektora finansowego. Bank udzielił BNP Paribas niezabezpieczonej gwarancji podziału ryzyka portfela o wartości 80 mln euro w ramach programu InvestEU. Umożliwiło to uruchomienie 100 mln euro finansowania na projekty proekologiczne. W tym w poprawę efektywności energetycznej budynków, inwestycje w OZE oraz zrównoważony transport.
– Banki odgrywają coraz większą rolę w bezpośrednim finansowaniu inwestycji. Polskie banki mają kapitalizację na dobrym poziomie i wystarczającą płynność, by inwestować. Jednocześnie muszą optymalizować wykorzystanie swojego kapitału. Dlatego jesteśmy ich partnerem w inwestycjach w instrumenty rynku kapitałowego. Oferujemy im też takie instrumenty, jak sekurytyzacja syntetyczna [transakcja, w której bank przenosi ryzyko kredytowe, np. pierwszą stratę lub transze mezzanine, na inwestorów za pomocą instrumentów pochodnych, np. CDS lub gwarancji – red.] czy gwarancje portfelowego podziału ryzyka [forma syntetycznej sekurytyzacji, w której gwarant przejmuje część ryzyka portfela, co obniża wymogi kapitałowe dla banku – red.] – mówi dyrektor regionalna EBOR–u na Polskę i kraje bałtyckie.
Z kim inwestuje EBOR
EBOR współpracuje również z instytucjami publicznymi. Wspólnie z Funduszem Trójmorza (3SIIF), którego większościowym udziałowcem jest BGK, zainwestował w producenta energii słonecznej R.Power. Zaangażowanie 3SIIF wyniosło 175 mln euro, a EBOR – 75 mln euro.
– Oba banki zainwestowały również w polski fundusz growth capital Cogito Fund II. Przeznaczyły na rozwój tego wehikułu po 15 mln euro – mówi Alicja Kaczmarek z biura prasowego Banku Gospodarstwa Krajowego.
Cogito Fund II inwestuje w polskie spółki technologiczne na etapie wzrostu. Wspiera je m.in. w ekspansji zagranicznej. W R.Power Fundusz Trójmorza oraz EBOR zainwestowały w 2023 r. To spółka produkująca energię z OZE, działająca w Polsce. EBOR zainwestował w R.Power już wcześniej, kupując zielone obligacje spółki w 2022 r.
– PFR i BGK są ważnymi graczami we wspieraniu innowacji I rozwoju polskich firm. Jesteśmy otwarci na koleje wspólne projekty – mówi Andreea Moraru.
Podobną rolę pełnią także inne instytucje, takie jak IFC, EIF czy PFR.
Dlaczego EBOR jest potrzebny
Eksperci doceniają zaangażowanie kapitałowe EBOR w fundusze private equity, venture capital oraz private debt.
– Struktura źródeł kapitału w regionie CEE jednoznacznie pokazuje, że instytucje publiczne i quasi-publiczne – w tym agencje rządowe oraz organizacje multilateralne – pozostają fundamentalnym filarem rynku. W 2024 r. odpowiadały one za 33 proc. całkowitego pozyskanego kapitału, notując wzrost o 58 proc. r/r w ujęciu nominalnym. Jednocześnie obserwujemy wyraźne ożywienie po stronie inwestorów prywatnych. Family offices oraz osoby prywatne zwiększyły swoje zaangażowanie aż o 358 proc., osiągając 21 proc. udziału w strukturze fundraisingu. Fundusze funduszy odpowiadały za 16 proc. pozyskanego kapitału, zwiększając zobowiązania o 142 proc. względem 2023 r. Natomiast pozostali zarządzający aktywami – w tym fundusze private equity inne niż fundusze funduszy – stanowili kolejne 9 proc. – mówi Anna Wnuk, dyrektor zarządzająca Polskiego Stowarzyszenia Inwestorów Kapitałowych (PSIK).
Dane te pokazują, że rynek znajduje się w fazie przejściowej.
– Przy wciąż dominującej roli kapitału publicznego coraz wyraźniej widać zwrot w stronę mechanizmów rynkowych oraz stopniowego „docinania” kapitału prywatnego środkami publicznymi, zamiast jego prostego zastępowania. Dobrym przykładem tej zmiany jest koncepcja Innovate Poland, ogłoszona przez ministra finansów w połowie listopada. Opiera się ona na współinwestowaniu, transferze know-how oraz mobilizacji kapitału prywatnego, a nie wyłącznie na interwencji państwa. W tym kontekście obecność instytucji takich jak EBOR, a także zaangażowanie PFR, EIF czy BGK, pełni nie tylko funkcję kapitałową, lecz także stabilizującą i budującą wiarygodność rynku. Ma to szczególne znaczenie dla funduszy działających na styku Polski i rynków międzynarodowych – podkreśla Anna Wnuk.
Rynek jeszcze sobie sam nie poradzi
Wskazuje przy tym na transakcje fundraisingowe Cogito Fund II, Movens Fund II czy Balnord. Ten ostatni został wsparty środkami z funduszu Deeptech PFR Ventures.
– Na tych przykładach widać wyraźnie, że mimo rosnącej roli kapitału prywatnego to właśnie kapitał publiczny odegrał kluczową rolę. I to nie jest nic złego – wręcz przeciwnie. Po to istnieje kapitał publiczny: aby przyciągać inwestorów prywatnych i wzmacniać rynek, a nie go wypierać – podkreśla ekspertka.
Jej zdaniem rynek wciąż nie jest jeszcze samowystarczalny.
– Prawdziwym sukcesem będzie moment, w którym udział takich instytucji jak fundusze emerytalne, ubezpieczyciele czy banki stanie się na tyle duży, że EBOR będzie mógł powiedzieć: „my job is done”. Dziś jednak obecność banku – w dobrze zaprojektowanym, rynkowym modelu – pozostaje ważnym elementem wzmacniającym cały ekosystem inwestycji kapitałowych w Polsce – podsumowuje Anna Wnuk.
EBOR ma obecnie 71 udziałowców – są wśród nich państwa, Unia Europejska oraz Europejski Bank Inwestycyjny. Kraje UE niebędące beneficjentami pomocy (m.in. Niemcy, Francja i Austria) wraz z EBI kontrolują 48,44 proc. akcji. Kolejni duzi udziałowcy to Stany Zjednoczone (9,22 proc.), Wielka Brytania (8,91 proc.) oraz Japonia (8,91 proc.). Kraje korzystające z pomocy posiadają łącznie 10,04 proc. udziałów, z czego 6,33 proc. przypada na państwa UE.
Udział Polski w EBOR wynosi 1,3 proc.
Główne wnioski
- EBOR zainwestował w 2025 r. w Polsce 1,35 mld euro w 44 projekty. Rok wcześniej bank zrealizował rekordowe 49 projektów o łącznej wartości 1,49 mld euro. W ubiegłym roku największy udział miały inwestycje w zieloną transformację energetyczną – 74 proc. całej wartości.
- EBOR przeznaczył także 257 mln euro na inwestycje kapitałowe w polskie spółki i fundusze, co oznacza wzrost o 26 proc. r/r. Wsparcie otrzymały m.in. Unilogo – producent zautomatyzowanych linii dozujących, insuretech Trasti oraz fundusz venture capital Movens Fund II.
- Eksperci podkreślają, że zaangażowanie EBOR pozostaje kluczowe, ponieważ rynek nie jest jeszcze samowystarczalny. W Europie Środkowo-Wschodniej instytucje publiczne i quasi-publiczne – w tym agencje rządowe oraz organizacje multilateralne – nadal stanowią fundament rynku kapitałowego. W 2024 r. odpowiadały one za 33 proc. pozyskanego kapitału, notując wzrost o 58 proc. r/r w ujęciu nominalnym.


