Kategoria artykułu: Biznes

Skąd wziąć kapitał na rozwój firmy? Przegląd możliwości finansowania przedsiębiorstw

W 2026 roku przedsiębiorcy nadal działają w wymagającym otoczeniu gospodarczym, w którym niepewność i presja kosztowa łączą się z szeroką, choć złożoną ofertą finansowania. Dostęp do kapitału jest, ale jego skuteczne wykorzystanie wymaga dziś przede wszystkim strategicznego dopasowania do etapu rozwoju firmy i poziomu ryzyka. Jak nie pogubić się w gąszczu instrumentów i wybrać rozwiązanie, które faktycznie przełoży się na rozwój biznesu?

Przedsiębiorcy mierzą się z niepewną gospodarką i rosnącymi kosztami, a wybór odpowiedniego finansowania wcale nie jest prosty. Choć kapitał jest dostępny, jego skuteczne wykorzystanie zależy od dopasowania do etapu rozwoju firmy i poziomu ryzyka. Fot. Getty Images

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Jakie są główne źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce w 2026 roku i czym różnią się w zależności od branży, etapu rozwoju firmy i poziomu ryzyka.
  2. Dlaczego banki nadal dominują w finansowaniu przedsiębiorstw, a jakie miejsce zajmują instrumenty pozabankowe, takie jak leasing, faktoring czy rynek kapitałowy.
  3. Jak dotacje unijne i programy publiczne, np. FENG czy STEP, wspierają rozwój MŚP oraz startupów, i dlaczego kluczowa jest strategia przy ich pozyskiwaniu.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Europejskie małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) nadal zmagają się z trudną sytuacją gospodarczą. Tak wskazuje „Annual Report on European SMEs 2024/2025” przygotowany przez Komisję Europejską, Ostatnie lata charakteryzowały się bezprecedensową niepewnością gospodarczą. Było tak zwłaszcza w następstwie wojny na Ukrainie, wysokich cen energii i historycznie wysokiej inflacji, a także poważnych zakłóceń w łańcuchach dostaw.

Raport wskazuje, że MŚP nadal borykają się z licznymi wyzwaniami. Należą do nich ograniczony dostęp do finansowania, złożoność przepisów oraz konieczność dostosowania modeli biznesowych. Dla przedsiębiorstw kluczowe staje się nie tylko pozyskanie finansowania, ale jego precyzyjne dopasowanie do etapu rozwoju firmy. Wybór między kapitałem własnym, dotacjami publicznymi a rynkiem prywatnym determinuje obecnie tempo innowacji i długofalową konkurencyjność przedsiębiorstwa.

Mapa finansowania przedsiębiorstw

Jak wskazuje prof. Dariusz Kowalski z Uniwersytetu SWPS, temat finansowania firm jest bardzo rozległy.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w branżach rozwojowych, takich jak nowoczesne technologie czy działalność badawcza, a inaczej w sektorach usługowych czy w przemyśle schyłkowym.

– Aby uporządkować zagadnienie finansowania przedsiębiorczości, warto wyróżnić jego kluczowe czynniki. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w branżach rozwojowych, takich jak nowoczesne technologie czy działalność badawcza, a inaczej w sektorach usługowych czy przemyśle schyłkowym. Różne warunki i możliwości mają także duże, długo funkcjonujące firmy posiadające zdolność kredytową, podczas gdy startupy stoją przed odmiennymi wyzwaniami. Znaczenie mają również forma prawna przedsiębiorstwa oraz geograficzny obszar jego działalności – wskazuje prof. Dariusz Kowalski.

Wskazuje, że formy finansowania dostępnego dla przedsiębiorców są ściśle zależne od wcześniej wskazanych czynników i można je sklasyfikować następująco:

  • Finansowanie dłużne na zasadach rynkowych (np. kredyt lub pożyczka w banku),
  • Finansowanie ze wsparciem ze środków publicznych (zarówno dotacje, jak i finansowanie dłużne),
  • Finansowanie za pomocą instrumentów kapitałowych (sprzedaż akcji lub udziałów, np. fundusze VC, giełda),
  • Narzędzia mieszane, np. obligacje korporacyjne czy inne papiery wartościowe,
  • Narzędzia gwarancyjne – poręczenia, gwarancje bankowe,
  • Pozyskiwanie kapitału wśród rodziny czy znajomych. 

Przedsiębiorca rozpoczynający działalność w sektorze o niskiej innowacyjności ma ograniczone szanse na uzyskanie finansowania dłużnego na zasadach rynkowych i często musi korzystać z instrumentów współfinansowanych publicznie.

– Korzystanie z dostępnych narzędzi finansowych w dużej mierze zależy od wcześniej wymienionych czynników. Przedsiębiorca rozpoczynający działalność w sektorze o niskiej innowacyjności ma ograniczone szanse na uzyskanie finansowania dłużnego na zasadach rynkowych. Często musi korzystać z instrumentów współfinansowanych publicznie. W przypadku startupów i branż technologicznych możliwe jest sięgnięcie po finansowanie kapitałowe lub dotacje, które zmniejszają ryzyko, choć czasami wiążą się z koniecznością dzielenia się zyskami z inwestycji. Warunki finansowania zmieniają się również w zależności od poziomu ryzyka przedsięwzięcia – mówi prof. Dariusz Kowalski.

Komentarz partnera cyklu

Finansowanie, które napędza rozwój MŚP

Polskie firmy działają dziś w otoczeniu, które wymaga innowacyjności i odporności. Transformacja w kierunku nowoczesnej gospodarki nie powiedzie się bez inicjatywy przedsiębiorców i finansowania, które nadąża za ich realnymi potrzebami.

W Agencji Rozwoju Przemysłu łączymy stabilność kapitału publicznego z praktyką rynkową, uzupełniając rynek tam, gdzie tradycyjne instrumenty finansowania komercyjnego nie wystarczają. Nasze pożyczki inwestycyjne, rozwojowe i obrotowe opierają się na zasadach rynkowych, ale projektujemy je z myślą o długofalowym wzmacnianiu przedsiębiorstw, uwzględniając logikę działania biznesu, cykle i aktualne ryzyka stojące przed firmami.

Budujemy ekosystem dla MŚP, w którym środki publiczne uwalniają prywatne inwestycje i wzmacniają konkurencyjność firm. Zachęcamy do łączenia instrumentów finansowania oraz korzystania z takich rozwiązań, jak finansowanie pomostowe przy projektach dotacyjnych czy gwarancje InvestEU. Takie modele nie tylko ułatwiają inwestowanie, lecz także zwiększają płynność i odporność biznesu w długim horyzoncie.

Dlaczego banki dominują w finansowaniu przedsiębiorstw

Dr Tomasz Pawlonka, dyrektor Programu Analityczno-Badawczego Warszawskiego Instytutu Bankowości, podkreśla, że Polska jest 20. gospodarką na świecie i 6. gospodarką w Europie. Nasz rynek kapitałowy (w tym jego realna wartość – kapitalizacja w relacji do PKB) jest jednak ponad dwukrotnie mniejszy niż w Hiszpanii czy Niemczech. Jest też czterokrotnie mniejszy niż we Francji i nawet mniejszy niż w Grecji, Portugalii czy na Cyprze (dane Banku Światowego).

W sektorze finansowym kluczową rolę spełnia sektor bankowy. Według danych za okres 2018-2025 r. odpowiada za 81 proc. finansowania zewnętrznego przedsiębiorstw – głównie przez kredyt, który stanowi 61,3 proc. finansowania, czyli 1,4 bln zł.

– W sektorze finansowym kluczową rolę spełnia sektor bankowy. Według danych za okres 2018-2025 r. odpowiadał za 81 proc. finansowania zewnętrznego przedsiębiorstw – głównie przez kredyt, który stanowił 61,3 proc., czyli 1,4 bln zł. Jest zaangażowany również przez leasing realizowany przez podmioty wchodzące w skład grup bankowych, stanowiący 18,3 proc., czyli 418,4 mld zł w latach 2018-2025. Banki finansują również przedsiębiorstwa przez nabywanie obligacji korporacyjnych, choć skala nie jest duża. To 1,1 proc. finansowania i ok. 25,2 mld zł w latach 2018-2025 – mówi dr Tomasz Pawlonka.

Na tle dominującej roli sektora bankowego relatywnie niewielkie znaczenie ma w Polsce finansowanie pozyskiwane bezpośrednio na rynku kapitałowym.

W tym samym czasie finansowanie przez rynek kapitałowy (IPO i SPO) zapewniło 3,2 proc. zewnętrznego finansowania (73,2 mld zł w latach 2018-2025). Pozostałe 16 proc. finansowania zewnętrznego pochodzi z leasingu „pozabankowego" oraz obligacji korporacyjnych.

– W tym samym czasie finansowanie poprzez rynek kapitałowy (IPO i SPO) zapewniło 3,2 proc. zewnętrznego finansowania (73,2 mld zł w latach 2018-2025). Pozostałe 16 proc. finansowania zewnętrznego pochodzi z leasingu „pozabankowego" oraz obligacji korporacyjnych. To pokazuje, że banki są fundamentem finansowania gospodarki, szczególnie w przypadku sektora MŚP – mówi dr Tomasz Pawlonka.

Zapoczątkowane w maju 2025 r. obniżki stóp procentowych rynek antycypował już na początku kwietnia po konferencji prasowej prezesa NBP. Sprawiły one, że dziś przy spadku stopy referencyjnej o 175 pb. (z poziomu 5,75 proc. do 4 proc. w styczniu 2026 r.) oprocentowanie kredytów dla przedsiębiorców obniżyło się o 2,1 pp. z poziomu 7,6 proc. w marcu 2025 do 5,6 proc. w styczniu 2026 r.

Z badania Survey on the Access to Finance of Enterprises prowadzonego przez Europejski Bank Centralny wynika, że odsetek firm wskazujących dostęp do finansowania jako problem jest w Polsce niższy niż średnio w Unii Europejskiej.

Bez banku skala jest mniejsza

– Tym samym kredyt dla przedsiębiorstw stał się jeszcze bardziej dostępny. Co ważne, dostępność finansowania przez kredyt bankowy w Polsce jest relatywnie wysoka na tle UE. Z badania Survey on the Access to Finance of Enterprises prowadzonego przez Europejski Bank Centralny wynika, że odsetek firm wskazujących dostęp do finansowania jako problem jest w Polsce niższy niż średnio w Unii Europejskiej. Oznacza to, że dostępność kredytu czy leasingu jest oceniana przez przedsiębiorców dobrze – komentuje dr Tomasz Pawlonka.
Jednak sama dostępność finansowania nie oznacza automatycznie większej skłonności przedsiębiorstw do inwestowania.

Jednocześnie warto zauważyć pewien paradoks: przedsiębiorcy w Polsce nadal w dużej mierze finansują inwestycje z kapitału własnego, co w praktyce często ogranicza skalę realizowanych projektów.

– Jednocześnie warto zauważyć pewien paradoks. Przedsiębiorcy w Polsce nadal w dużej mierze finansują inwestycje z kapitału własnego, co w praktyce często ogranicza skalę realizowanych projektów. To jeden z powodów, dla których stopa inwestycji w polskiej gospodarce od lat utrzymuje się relatywnie nisko – w okolicach 17 proc. PKB (dane za 2025 r.). Tymczasem średnio w UE-27 przekracza 21 proc., zaś w państwach naszego regionu oscyluje na poziomie ok. 26 proc. PKB – wskazuje dr Tomasz Pawlonka.

Komentarz partnera cyklu

Jak zmieniają się potrzeby finansowe przedsiębiorców (MŚP) w Polsce w ostatnich latach?

Ostatnia dekada przyniosła przedsiębiorcom wiele gwałtownych zmian w otoczeniu społeczno-gospodarczym. Pandemia, wojna w Ukrainie, a obecnie w Iranie, rosnące ceny – w tym energii – a także zmiany regulacyjne i nasilająca się konkurencja wyraźnie przełożyły się na strukturę potrzeb polskich firm.

Dziś na pierwszy plan wysuwają się dwa kluczowe obszary: odporność kosztowa i efektywność operacyjna. Przedsiębiorcy coraz częściej dążą do stabilizacji wydatków, aby były możliwie niskie i najmniej zależne od zmiennego otoczenia. W efekcie nie szukają już wyłącznie finansowania bieżącej działalności, lecz także rozwiązań, które pozwolą ograniczać koszty i budować długofalową przewagę konkurencyjną. W realiach rosnących cen energii oraz presji na działania proekologiczne inwestycje w OZE i efektywność energetyczną przestają być wyborem – stają się elementem strategii stabilnego rozwoju.

Barierą pozostają jednak koszty takich przedsięwzięć. W polskich warunkach, gdzie przedsiębiorcy wciąż częściej sięgają po własne środki niż finansowanie zewnętrzne, istotną rolę mogą odegrać pożyczki unijne. Oferują niskie oprocentowanie (już od 0 proc.), długi okres spłaty (do 15 lat), a w wielu przypadkach również możliwość częściowego umorzenia kapitału – nawet do 30 proc. To wyraźnie poprawia opłacalność inwestycji.

Środki te można przeznaczyć m.in. na wymianę urządzeń na bardziej energooszczędne, termomodernizację budynków czy instalację paneli fotowoltaicznych i pomp ciepła. Coraz więcej firm inwestuje także w magazyny energii, które wzmacniają efekty pozostałych zmian. W praktyce oznacza to nie tylko niższe koszty działalności, ale także większą stabilność cen energii i poprawę konkurencyjności przedsiębiorstw.

Leasing przyspiesza wraz z transformacją transportu

Jak wynika z danych Związku Polskiego Leasingu (ZPL), branża leasingowa w Polsce zakończyła 2025 rok stabilnym wzrostem na poziomie 8,1 proc. Sfinansowała inwestycje przedsiębiorstw o łącznej wartości 119,5 mld zł.

Finansowanie pojazdów lekkich było głównym motorem całego rynku leasingu w 2025 roku – jego wartość wzrosła o 11,6 proc. r/r do 67,4 mld zł.

– Finansowanie pojazdów lekkich było głównym motorem całego rynku leasingu w 2025 roku. Jego wartość wzrosła o 11,6 proc. r/r do 67,4 mld zł. Wyraźnie zwiększyła się liczba sfinansowanych pojazdów, przy jednoczesnym nieznacznym spadku średniej wartości transakcji. Z finansowania pojazdów lekkich w największym stopniu korzystają najmniejsze firmy. Coraz wyraźniej zaznacza się także leasing konsumencki. W 2025 roku osiągnął 4,1 proc. udziału – podkreśla Marcin Nieplowicz, główny ekonomista EFL i Związku Polskiego Leasingu.

Kluczowym trendem obserwowanym na rynku jest dynamiczna elektryfikacja flot. W 2025 roku udział aut elektrycznych w nowych rejestracjach firm leasingowych wzrósł prawie trzykrotnie. Proces ten jest stymulowany przez systemy dofinansowań, takie jak program „NaszEauto” realizowany w ramach KPO oraz zmiany podatkowe obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. Premiują one pojazdy zeroemisyjne wyższymi limitami zaliczania wydatków w koszty (225 tys. zł wobec 100 tys. zł dla aut spalinowych).

ZPL szacuje, że w 2026 roku wartość inwestycji sfinansowanych przez branżę leasingową może wzrosnąć do 129,7 mld zł, co oznacza 9-procentowe tempo wzrostu.

– ZPL szacuje, że w 2026 roku wartość inwestycji sfinansowanych przez branżę leasingową może wzrosnąć do 129,7 mld zł. To oznacza 9-procentowe tempo wzrostu – wskazuje w komunikacie prasowym Monika Constant, prezeska ZPL.

Katalizator inwestycji

Szacunki te opierają się na przewidywanej kumulacji wydatków z funduszy unijnych (KPO oraz perspektywa 2021–2027). Mają one wynieść około 182 mld zł i stać się silnym katalizatorem dla prywatnych nakładów inwestycyjnych.

Komentarz partnera cyklu

Flota bez ryzyka i ukrytych kosztów

Dzisiejszy przedsiębiorca patrzy na flotę przez pryzmat opłacalności. Z tegorocznego badania „Portfele Polaków pod lupą” przeprowadzonego przez Volkswagen Financial Services wynika, że rynek zdominował pragmatyzm: firmy szukają ofert dających pełną przewidywalność oraz mierzalne oszczędności. Równocześnie dostrzegamy, że potrzeby klientów są bardzo zróżnicowane – dlatego w Volkswagen Financial Services oferujemy pełne portfolio produktów dopasowanych do różnych modeli prowadzenia biznesu.

W ofercie znajduje się zarówno leasing KLASYCZNY dla firm preferujących tradycyjne rozwiązania, jak i kredyt JAK ABONAMENT, w którym miesięczna rata jest niska, a decyzję o wykupie lub zwrocie auta podejmujemy dopiero na koniec kontraktu. Coraz większą popularnością cieszy się również NAJEM, wybierany przez przedsiębiorców oczekujących maksymalnej przewidywalności. Jedna stała opłata obejmuje finansowanie oraz pełen pakiet usług – od ubezpieczenia, przez naprawy i przeglądy, aż po pomoc w przypadku szkody.

Kluczowe jest dla nas zrozumienie specyfiki działalności klienta i dobór takiego rozwiązania finansowego, które realnie wspiera jego biznes – niezależnie od tego, czy priorytetem jest elastyczność, niska miesięczna rata, czy całkowite odciążenie od obowiązków związanych z obsługą floty.
 
Oczekiwania klientów – zarówno biznesowych, jak i indywidualnych – są dziś znacznie bardziej konkretne. Coraz częściej poszukują nie tylko produktów umożliwiających finansowanie zakupu auta, lecz także takich, które ograniczą ryzyko operacyjne i zapewnią większy spokój użytkowania. Z tego wynika wysokie zainteresowanie pakietami serwisowymi oraz ubezpieczeniem, które bezpośrednio ograniczają liczbę przestojów i wydatków. W odpowiedzi na te potrzeby dostarczamy elastyczne rozwiązania, w których jedna stała opłata zamyka koszty finansowania i pełnej obsługi auta. Dzięki temu auto pozostaje niezawodnym narzędziem pracy – bez zbędnych formalności, ukrytych wydatków i stresu.

Faktoring rośnie w siłę mimo wyzwań regulacyjnych

Kolejną ważną formą finansowania jest faktoring. Polega na przeniesieniu wierzytelności z przedsiębiorcy (faktoranta) na instytucję finansową (faktora) w zamian za natychmiastową wypłatę pieniędzy w formie zaliczki. Jak podaje Polski Związek Faktorów (PZF), rynek faktoringu w 2025 roku odnotował przyspieszenie. Powrócił do dwucyfrowej dynamiki wzrostu obrotów. Krajowe firmy faktoringowe zrzeszone w PZF wykupiły w tym okresie wierzytelności o łącznej wartości blisko 520 mld zł. To oznacza wzrost o 10,4 proc. w stosunku do poprzedniego roku.
Z usług faktorów skorzystało ponad 33,2 tys. przedsiębiorstw (wzrost o 23 proc. r/r), które przedstawiły do finansowania 31,5 mln faktur.

PZF szacuje, że rok 2026 może przynieść dalszy rozwój. Będzie to wspierane przez stabilny wzrost gospodarczy, zwiększoną konsumpcję oraz przewidywane hamowanie inflacji. Wśród wyzwań pozostają, m.in. adaptacja do nowego standardu fakturowania opartego na KSeF oraz rozwijanie systemu wymiany informacji firm faktoringowych, który znajduje się pod auspicjami PZF i Związku Banków Polskich.

Dlaczego 2026 rok jest kluczowy dla tych, którzy chcą skorzystać z dotacji unijnych

Bieżący rok jest kluczowym oknem inwestycyjnym. Zamyka zasadniczą część perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2021-2027. To przekłada się na liczne nabory o dotacje unijne i wysoką podaż środków z funduszy UE, między innymi dla firm.

Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że ze środków unijnych najczęściej korzystają firmy usługowe, małe przedsiębiorstwa rodzinne działające w sektorach produkcyjnych oraz startupy

– Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że ze środków unijnych najczęściej korzystają firmy usługowe, małe przedsiębiorstwa rodzinne działające w sektorach produkcyjnych oraz startupy – wskazuje Witold Jabłoński, prezes Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości.

Wysoka podaż funduszy nie gwarantuje jednak sukcesu, jeśli za aplikowaniem nie stoi konkretna strategia. Michał Misztal, prezes Startup Academy, podkreśla, że najczęstszym błędem jest wychodzenie od pytania „na co są obecnie pieniądze”. Zamiast tego lepsze jest rzetelne określenie potrzeb własnego biznesu. Takie podejście często prowadzi do pozyskiwania grantów, które nie przekładają się na realny wzrost firmy, a stają się jedynie obciążeniem administracyjnym.

Dotacje mają sens tylko wtedy, kiedy my naprawdę jesteśmy w stanie zbudować dzięki nim jakąś dźwignię finansową, zapewnić sobie faktycznie rozwój i zbudować przewagi konkurencyjne

– Dotacje mają sens tylko wtedy, kiedy my naprawdę jesteśmy w stanie dzięki nim zbudować jakąś dźwignię finansową, zapewnić sobie faktycznie rozwój i zbudować przewagi konkurencyjne – mówi Michał Misztal.

Przedsiębiorcy mogą z wyprzedzeniem dopasować projekty do swoich planów rozwojowych. Mogą skorzystać między innymi ze ścieżki SMART realizowanej w ramach programu FENG  (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki). Instrument ten jest najszerzej spotykanym i najbardziej popularnym rozwiązaniem dotacyjnym w Polsce. Opiera się na strukturze modułowej obejmującej obowiązkowe prace badawczo-rozwojowe oraz wdrożenie innowacji o skali co najmniej krajowej, a także pięć modułów fakultatywnych związanych z infrastrukturą B+R, cyfryzacją, zazielenieniem, internacjonalizacją i kompetencjami.

W ramach tego instrumentu można pozyskać nawet kilkadziesiąt milionów złotych na prace badawczo-rozwojowe i komponenty wdrożeniowe danego rozwiązania, ale trzeba mieć na uwadze, że success rate, czyli procent pozyskanych grantów, to około 8 do 10 proc.

– Jest to grant przydzielany przez PARP dla małych, mikro i średnich firm oraz przez NCBR dla dużych przedsiębiorstw i konsorcjów. W ramach tego instrumentu można pozyskać nawet kilkadziesiąt milionów złotych na prace badawczo-rozwojowe i na komponenty wdrożeniowe danego rozwiązania. Trzeba jednak mieć na uwadze, że success rate, czyli procent pozyskanych grantów, to jest około 8 do 10 proc. Oznacza to, że co dziesiąta, co dwunasta firma dostaje pieniądze. Aplikuje bardzo dużo projektów, a sam grant jest dosyć trudny do napisania i wymaga również dużego wkładu własnego – wskazuje Michał Misztal.

Co jeszcze w 2026 roku

Kolejną istotną inicjatywą jest program STEP (Strategic Technologies for Europe Platform). Jest instrumentem wspierającym suwerenność technologiczną Unii Europejskiej. Koncentruje się na finansowaniu projektów w obszarach biotechnologii i farmacji (w tym leków krytycznych), technologii cyfrowych i deep-tech oraz zielonych technologii i zasobooszczędnych.

Program jest dostępny zarówno dla sektora MŚP, jak i dużych przedsiębiorstw. W przypadku tych ostatnich dofinansowanie jest możliwe wyłącznie dla projektów o strategicznym znaczeniu dla niezależności technologicznej Wspólnoty.

Przedsięwzięcia realizowane w ramach STEP muszą być zgodne z unijnym wykazem technologii krytycznych i wykraczać poza proste wdrożenie gotowych rozwiązań rynkowych, przyczyniając się do realnego rozwoju technologii. Finansowanie odbywa się w dwóch ścieżkach. Ścieżka A obejmuje projekty wnoszące przełomowy element o wysokim potencjale gospodarczym. Natomiast ścieżka B służy ograniczaniu strategicznej zależności Unii.

Poziom wsparcia sięga do 80 proc. kosztów netto. Program stawia jednak wysokie progi wejścia w postaci minimalnej wartości kosztów kwalifikowanych. Dla prac badawczo-rozwojowych zarządzanych przez NCBiR próg ten wynosi 7 mln zł dla MŚP oraz 10 mln zł dla dużych firm. Natomiast w konkursach inwestycyjnych realizowanych przez PARP minimalna wartość projektu dla wszystkich podmiotów została ustalona na poziomie 10 mln zł.

MŚP mają w czym wybierać. Klucz to strategia

Jak zauważa Polska Fundacja Przedsiębiorczości, na rynku dostępnych jest wiele instrumentów finansowania zwrotnego, które są atrakcyjną alternatywą dla typowych dotacji. Tego typu finansowanie obejmuje np. pożyczki na rozwój, innowacje czy inwestycje, a także specjalne programy wspierające start nowych przedsiębiorstw czy projekty ekologiczne. W przeciwieństwie do kapitału bezzwrotnego, otrzymane pieniądze trzeba zwrócić. Odbywa się to jednak na bardzo korzystnych warunkach – z niskim oprocentowaniem i długim okresem spłaty, sięgającym nawet 15 lat. Takie podejście pozwala utrzymać środki „w ruchu”, wspierając kolejne firmy. Jednocześnie daje przedsiębiorcom możliwość realizacji nowych projektów przy zachowaniu dyscypliny finansowej.

Sektor MŚP ma naprawdę szerokie pole do działania, bo ofert wsparcia i projektów, które mogą być realizowane za pomocą kapitału zwrotnego, jest naprawdę mnóstwo. Warto też zwrócić uwagę na projekty dotacyjne na usługi rozwojowe.

– Sektor MŚP ma naprawdę szerokie pole do działania. Ofert wsparcia i projektów, które mogą być realizowane za pomocą kapitału zwrotnego, jest naprawdę mnóstwo. Warto też zwrócić uwagę na projekty dotacyjne na usługi rozwojowe. To dobry instrument do podnoszenia kwalifikacji swojego zespołu i wzrostu konkurencyjności na rynku – wskazuje Witold Jabłoński.

Transformację cyfrową przedsiębiorstw z sektora MŚP działających w przemyśle i usługach produkcyjnych wspiera program Dig.IT. Jest częścią FENG i umożliwia zakup systemów ERP (Enterprise Resource Planning), MES (Manufacturing Execution System) oraz opartych na sztucznej inteligencji. Maksymalna kwota dofinansowania w naborze, który ma ruszyć w czerwcu 2026, wynosi 850 tys. zł. Może pokryć do 50 proc. kosztów kwalifikowanych projektu. Przy wyborze tak specjalistycznych instrumentów kluczowe jest jednak, aby przedsiębiorcy najpierw ustalili, co chcą osiągnąć biznesowo. Dopiero potem powinni dopasować konkretny mechanizm finansowania do swoich potrzeb.

Mamy również kredyty technologiczne, gdzie nazwa jest nieco myląca, bo w praktyce kredyt jest formą dotacji, czy różnego rodzaju fundusze na zwiększenie dostępności na poprawę komfortu pracy dla pracowników. Tutaj tymi pieniędzmi dysponuje na przykład ZUS, czego też bardzo mało osób jest świadomych i tych funduszy jest naprawdę wiele.

– Mamy również kredyty technologiczne. Nazwa jest nieco myląca, bo w praktyce kredyt jest formą dotacji. Są też różnego rodzaju fundusze na zwiększenie dostępności i poprawę komfortu pracy dla pracowników. Tutaj tymi pieniędzmi dysponuje na przykład ZUS, czego też bardzo mało osób jest świadomych. Tych funduszy jest naprawdę wiele – wskazuje Michał Misztal.

Ekspert podkreśla, że w przypadku poszukiwania adekwatnego wsparcia na nowe komponenty biznesowe warto samodzielnie korzystać z dostępnych narzędzi cyfrowych. Należy zapoznać się z wyszukiwarką na stronie internetowej funduszeeuropejskie.gov.pl, określić cel działania oraz województwo. Pozwala to na sprawne znalezienie instrumentu finansowego dopasowanego do specyfiki danej firmy.

Nie można również zapomnieć o projekcie Fundusz Dostępności, który oferuje preferencyjne finansowanie inwestycji zwiększających dostępność budynków dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami.

– Nie można również zapomnieć o projekcie Fundusz Dostępności. Oferuje preferencyjne finansowanie inwestycji zwiększających dostępność budynków dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami. Instrument ten, realizowany w ramach programu Dostępność Plus, wspiera likwidację barier architektonicznych i poprawę funkcjonalności – wskazuje Witold Jabłoński.

Jak mądrze sięgać po finansowanie

Skuteczne sięganie po kapitał to nie tylko kwestia wypełnienia wniosku. To przede wszystkim proces edukacyjny i korzystanie z profesjonalnego wsparcia doradczego. Michał Misztal wskazuje, że prawdziwy rozwój wymaga zmiany sposobu myślenia i zrozumienia ryzyka oraz konsekwencji związanych z pieniędzmi publicznymi. Często jest to pomijane przez osoby skupione wyłącznie na zdobyciu kapitału.

Ekspert podkreśla wagę edukacji oraz szkoleń, które pozwalają przedsiębiorcom korzystać z dostępnych instrumentów w sposób samodzielny, świadomy i odpowiedzialny. W procesie tym kluczową rolę odgrywają wyspecjalizowane punkty kontaktowe i informacyjne, które oferują bezpłatne poradnictwo. Pomagają one przedsiębiorcom najpierw rzetelnie ustalić, co chcą osiągnąć biznesowo, a dopiero w drugim kroku dopasować do tych potrzeb adekwatny instrument finansowania.

Rozwiązania kapitałowe

Dla przedsięwzięć o najwyższym stopniu innowacyjności i potencjale globalnym obok wsparcia publicznego kluczowe znaczenie ma rynek kapitału prywatnego. Michał Misztal wskazuje, że w przypadku startupów posiadających już gotowy produkt istnieją mechanizmy pozwalające na znacznie szybszą weryfikację rynkową i pozyskanie pieniędzy na współpracę z dużymi partnerami biznesowymi.

Szybszym mechanizmem dla startupów, szczególnie na bardziej zaawansowanym etapie produktowym, są tzw. boostery. W Polsce działa ich 17, a każdy z nich może przeznaczyć do 400 tys. zł na finansowanie pilotażu realizowanego wspólnie ze startupem przez instytucję zainteresowaną jego rozwojem.

– Szybszym mechanizmem dla startupów, szczególnie na bardziej zaawansowanym etapie produktowym, są tzw. boostery. W Polsce działa ich 17. Każdy z nich może przeznaczyć do 400 tys. zł na finansowanie pilotażu realizowanego wspólnie ze startupem przez instytucję zainteresowaną jego rozwojem. Równocześnie projekty startupowe mogą liczyć na znaczące finansowanie z rynku Venture Capital. Działa tu kilkadziesiąt funduszy gotowych inwestować w najbardziej innowacyjne przedsięwzięcia – mówi Michał Misztal.

Ekspert podkreśla jednak, że samo pozyskanie ogromnych funduszy nie jest tożsame z sukcesem. Fundamentem rozwoju pozostaje rzetelne przygotowanie merytoryczne oraz świadomość ryzyk i zobowiązań, jakie wiążą się z przyjęciem kapitału.

Główne wnioski

  1. Skuteczne finansowanie przedsiębiorstwa w 2026 roku wymaga strategicznego dopasowania źródeł kapitału do etapu rozwoju firmy, branży i poziomu ryzyka.
  2. Banki pozostają fundamentem finansowania MŚP, jednak leasing, faktoring oraz instrumenty kapitałowe coraz częściej odgrywają znaczącą rolę w rozwoju firm.
  3. Dotacje unijne i programy publiczne oferują duże możliwości, ale bez przemyślanej strategii mogą stać się jedynie obciążeniem administracyjnym.