Ascend Elements bankrutuje. Gigantyczny projekt w Opolu zawisł na włosku

To ma być jedna z największych inwestycji zagranicznych w Polsce. Amerykański Ascend Elements chce zbudować w Opolu fabrykę prekursora aktywnego materiału katodowego (pCAM). To projekt za 6,7 mld zł. W grudniu 2025 roku Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) podpisało z firmą umowę na 1,2 mld zł grantu. Został przyznany z programu pomocy publicznej na projekty o znaczeniu strategicznym dla przejścia na gospodarkę o zerowej emisji netto. W marcu br. Polska Agencja Inwestycji i Handlu (PAIH) przyznała jej nagrodę w kategorii Inwestycja Produkcyjna Roku 2025. Tymczasem 9 kwietnia br. Ascend Elements złożył w sądzie w Teksasie wniosek o Chapter 11, czyli ochronę przed wierzycielami. Bankrutująca firma zadeklarowała, że jej aktywa wynoszą 1-10 mld dolarów, a wierzytelności 0,5-1 mld dolarów.

Szansa na inwestora i finansowanie pomostowe

Amerykańskie sądy działają szybko. Od kwietnia odbyło się kilka posiedzeń. Spółka od momentu złożenia wniosku o bankructwo informowała, że prowadzi rozmowy z potencjalnym inwestorem. Ascend Elements złożył wniosek o finansowanie pomostowe (tzw. debtor-in-possession financing) wysokości 30 mln dolarów. 20 mln dolarów z tej kwoty ma zostać przeznaczone dla Polski. Z końcem maja upływa termin zakupu działki w Opolu.

„Czekamy na zatwierdzenie wniosku o finansowanie pomostowe od potencjalnego inwestora, który jest gotów kupić wszystkie aktywa Ascend, w tym działalność i projekty w Polsce. Po otrzymaniu zgody sądu dojdzie do aukcji wszystkich lub wybranych aktywów Asscend. Firma oceni oferty i wybierze najkorzystniejsze dla udziałowców. Nie możemy spekulować na temat wyniku aukcji. Możemy jednak zapewnić, że polskie operacje i projekt w Opolu są częścią aktywów wycenianych przez potencjalnych inwestorów. Zobowiązanie do budowy mocy produkcyjnych materiałów do baterii w Polsce i Europie pozostaje celem, który chcielibyśmy osiągnąć w tym procesie” – brzmi oświadczenie Assend Elements z 14 maja br.

Zaangażowani nie komentują

Inwestycja w Opolu ma zostać zrealizowana w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej „Invest-Park”.

– Ascend Elements nie otrzymał od nas decyzji o wsparciu. Mając na uwadze sytuację prawną firmy, nie udzielamy więcej informacji – mówi Klaudia Wendycz z WSSE.

Zdaniem eksperta

Potrzebujemy technologii Ascend Elements

Spadek cen surowców i załamanie rynku materiałów do baterii to kluczowy problem tej branży. Niższy popyt na auta elektryczne i tańsze surowce z Chin stworzyły dodatkową presję. Jeśli Europa myśli o niezależności od Chin, technologia Ascend powinna znaleźć się u nas. Rewolucja zeroemisyjna opóźni się o 5-10 lat, ale przyjdzie. Fakt, że firmie cofnięto granty w USA, pokazuje słabość finansową modelu biznesowego. Pojawienie się tego inwestora w Polsce to mimo wszystko dobry znak. Ascend ma swoje patenty i strategiczne znaczenie dla Europy i USA. Trzymam kciuki, by Polska miała tę inwestycję jako łańcuch wartości dla branży automotive, a ten projekt nie podzielił losu Northvolta.

Tomasz Szpikowski

Prezes Bergman Engineering, firmy zajmującej się rekrutacją inżynierów m.in. dla firm z branży motoryzacyjnej

Do momentu publikacji tego tekstu nie udało się uzyskać komentarza z PAIH, MRiT ani prezydenta Opola.

Zdaniem eksperta

Trudno wygrać z Chinami

Obecna sytuacja Ascend Elements potwierdza, że utrzymanie się w zdominowanym przez firmy azjatyckie łańcuchu dostaw sektora bateryjnego stanowi poważne wyzwanie dla wielu podmiotów z innych części świata. Chiny odpowiadają za ponad 70 proc. globalnej produkcji ogniw bateryjnych do samochodów elektrycznych, a rząd w Pekinie od dawna wspiera ten sektor zarówno na poziomie finansowym, w obszarze R&D, jak też zabezpieczając źródła surowców. W USA i Europie często brakuje tak kompleksowego podejścia. Mimo że trudno być w tej sprawie przesadnym optymistą, trzymamy kciuki za powodzenie procesu restrukturyzacyjnego lub przejęcie aktywów Ascend Elements oraz za kontynuację inwestycji w Opolu. Fabryka w WSSE miała przyczynić się powstania ok. 200 nowych miejsc pracy, a skumulowanie jak największych mocy produkcyjnych w Polsce ma kluczowe znacznie dla długoterminowej konkurencyjności krajowego przemysłu motoryzacyjnego. 

Maciej Mazur

Prezes Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności

Elemental Holding – wiemy, działamy bez zmian

W Polsce oprócz planów budowy fabryki w Opolu firma stworzyła joint venture ze spółką z grupy Elemental Holdings w Zawierciu. Fabryka za 200 mln dolarów zajmuje się odzyskiwaniem metali z grupy platynowców.

– Ascend Elements poinformował nas o złożeniu wniosku o objęcie procedurą Chapter 11. Jest z nami w kontakcie w sprawie procesu restrukturyzacyjnego w USA. Zakład recyklingu baterii litowo-jonowych w Zawierciu, realizowany wspólnie z Ascend Elements, funkcjonuje bez zakłóceń. Szczegóły współpracy w ramach joint venture objęte są tajemnicą handlową. Dlatego nie komentujemy ich publicznie – mówi Sylwester Puczen, rzecznik prasowy Elemental Holdings.

Drugi etap inwestycji polskiej spółki w Zawierciu to projekt Polvolt. Składa się z dwóch części: produkcji miedzi, złota i srebra z e-waste oraz produkcji metali z baterii. Elemental Holding dostał od rządu grant w wysokości ponad 1 mld zł z programu TCTF (Temporary Crisis and Transition Framework). Jednocześnie Komisja Europejska zaproponowała firmie grant w wysokości 150 mln euro z Funduszu Innowacyjności. Paweł Jarski, prezes Elemental Holding, mówił w ubiegłym roku w XYZ, że drugi etap inwestycji w Zawierciu obejmuje produkcję z czarnej masy metali w formie soli lub węglanów. Na tym etapie również możliwa jest współpraca z Ascend Elements. Elemental Holding pod uwagę bierze też jednak partnerów z Korei i Chin. Czy polska spółka mogłaby skorzystać z kłopotów partnera i dokonać akwizycji, a z nią zdobyć dostęp do technologii?

– Nie komentujemy spekulacji dotyczących ewentualnych transakcji przejęć ani zainteresowania aktywami lub projektami podmiotów trzecich. W obszarze inwestycyjnym koncentrujemy się na realizacji projektu Polvolt. To strategiczna inwestycja Grupy Elemental z obszaru produkcji metali strategicznych z urban miningu w Europie. Została wpisana na listę projektów strategicznych Komisji Europejskiej w ramach Critical Raw Materials Act. Jest wspierana z funduszy w krajowych oraz unijnych. Polvolt stanowi istotny element budowy europejskiego łańcucha dostaw surowców – mówi Sylwester Puczen.

Naukowcy do biznesu

Historia Ascend Elements sięga 2015 roku. Założyli ją dr Yan Wang, dr Eric Gratz i dr Diran Apelian z Worcester Polytechnic Institute. Spin out miał skomercjalizować ich badania zapoczątkowane w 2011 roku. W 2022 roku firma zmieniła nazwę na Ascend Elements, a w trzy lata zebrała ok. 1 mld dolarów finansowania. W 2023 roku 542 mln dolarów wyłożyły Decarbonization Partners, singapurska firma inwestycyjna Temasek oraz Qatar Investment Authority.

Ascend Elements z siedzibą w Westborough w stanie Massachusetts zajmuje się recyklingiem baterii litowo-jonowych. Odzyskuje z nich tzw. czarną masę (proszek powstający po rozdrobnieniu zużytych baterii), prekursor katody (pCAM) oraz węglan litu. Ma 154 przyznanych lub złożonych patentów. Posiada fabrykę w Covington w stanie Georgia. Spółka rozpoczęła też budowę fabryki pCam w Hopkinsville w Kentucky. Ma też centrum R&D w Westborough w stanie Massachusetts oraz laboratorium w Novi w stanie Michigan. W kwietniu br. roku firma zatrudniała 102 osoby. Przychody za 2024 rok wyniosły szacunkowo 35 mln dolarów.

Fabryki z problemami

Obie amerykańskie fabryki Ascend Elements borykają się z trudnościami. Fabryka w Hopkinsville w stanie Kentucky stała się bezpośrednią przyczyną bankructwa firmy. Miała to być pierwsza w USA fabryka produkująca pCAM i węglan litu na skalę komercyjną i produkować pCAM dla 750 tys. aut elektrycznych rocznie. Koszt szacowano na 878 mln dolarów. Departament Energii USA dofinansował budowę grantem wysokości 207 mln dolarów. Została wybudowana w 60 proc., a obecnie prace wstrzymano. Spółka jest winna wykonawcy 138,4 mln dolarów.

Fabrykę buduje, a raczej budowała TKJV – Turner-Kokosing JV. Tworzą ją Turner Construction Company należąca do niemieckiego Hochtief i hiszpańskiej grupy ACS, oraz Kokosing Industries. W trakcie prac budowlanych koszty budowy urosły z 310 do 878 mln dolarów.

Ascend podejrzewa TKJV o zawyżanie faktur, a TKJV oskarżała Ascend o ich niepłacenie. W listopadzie 2025 r. Ascend wstrzymał budowę fabryki i przestał płacić wykonawcy. Twierdzi, że TKJV i jeden z wykonawców zawyżyli budżet o 16 mln dolarów. Z kolei TKJV zauważa, że 16 mln dolarów to mniej niż 12 proc. 138,4 mln dolarów, które spółka jest winna. Do TKJV z roszczeniami dołączył podwykonawca.

Z kolei fabryka w Covington w stanie Georgia, w którą firma zainwestowała ponad 120 mln dolarów, boryka się z problemami dotyczącymi bezpieczeństwa. Od marca 2023 do lutego 2025 roku miało tam miejsce 14 incydentów pożarowych. Lokalna straż pożarna zdecydowała o zamknięciu zakładu w lutym 2025 roku. Działalność wznowiono w sierpniu 2025 roku. Fabryka może przetwarzać ok. 30 tys. ton sześc. baterii rocznie w 20-30 tys. ton sześc. czarnej masy.

Główne wnioski

1. 9 kwietnia br. Ascend Elements złożył w sądzie w Teksasie wniosek o Chapter 11, czyli ochronę przed wierzycielami. Bankrutująca firma zadeklarowała, że jej aktywa wynoszą 1-10 mld dolarów, a wierzytelności 0,5-1 mld dolarów. Spółka od momentu złożenia wniosku o bankructwo prowadziła rozmowy z potencjalnym inwestorem.
2. Ascend Elements zapowiedział jedną z największych inwestycji zagranicznych w Polsce. Chce zbudować w Opolu fabrykę prekursora aktywnego materiału katodowego (pCAM). To projekt za 6,7 mld zł. W grudniu 2025 roku Ministerstwo Rozwoju i Technologii podpisało z firmą umowę na 1,2 mld zł grantu z programu pomocy publicznej na projekty o znaczeniu strategicznym dla przejścia na gospodarkę o zerowej emisji netto. W marcu br. Polska Agencja Inwestycji i Handlu przyznała jej nagrodę w kategorii Inwestycja Produkcyjna Roku 2025.
3. Ascend Elements ma w USA dwie fabryki. Zakład w Covington w stanie Georgia, w który firma zainwestowała ponad 120 mln dolarów, boryka się z problemami dotyczącymi bezpieczeństwa. Z kolei fabryka w Hopkinsville w stanie Kentucky została wybudowana w 60 proc., ale w listopadzie 2025 roku prace wstrzymano. Spółka jest winna wykonawcy 138,4 mln dolarów.