Wybitni twórcy operowi ponownie wystąpią w Operze Leśnej w Sopocie. Przed nami Baltic Opera Festival

Motto tegorocznej edycji Baltic Opera Festival (2-7 lipca) brzmi: „Mity, gusła i zabobony. Opowieści, które budują wspólnotę”. Jak podkreśla Tomasz Konieczny, twórca i dyrektor artystyczny Baltic Opera Festival (BOF), wydarzenie od początku traktuje operę jako żywy język opowieści o współczesności – o tożsamości, lękach i odpowiedzialności.

– Sztuka powinna reagować na rzeczywistość, prowadzić dialog, budować mosty ponad podziałami i stawać po stronie tolerancji. Od początku było dla nas jasne, że Baltic Opera Festival ma być miejscem spotkania różnych tradycji, wrażliwości i narracji. Idea była i dalej pozostaje bardzo szlachetna – zaznacza Tomasz Konieczny.

Opera wróciła do Sopotu

Zainicjowany w 2023 roku przez Tomasza Koniecznego projekt po wielu latach przerwy przywrócił operę na scenę Opery Leśnej w Sopocie.

– Pomysł na festiwal zrodził się w pandemii, kiedy artystom zabroniono występować. Zainspirował mnie inny, spontanicznie zorganizowany festiwal, w którym brałem udział. Od razu pomyślałem, że Opera Leśna w Sopocie byłaby idealnym miejscem na takie wydarzenie. Rozmowy z władzami Trójmiasta na początku były mało owocne w przeciwieństwie do ministerstwa kultury. Sytuacja zmieniła się na lepsze po pierwszej odsłonie BOF. Przez lata udało nam się stworzyć festiwal, który cieszy się renomą i przynosi splendor Polsce na świecie. Dzisiaj nie muszę przekonywać najwybitniejszych śpiewaków świata, żeby promowali nasz festiwal podczas występów w Nowym Jorku, Waszyngtonie czy Wiedniu. Sami wiedzą, że jest to świetny projekt – mówi twórca Baltic Opera Festival.

Dodaje, że ważnym aspektem w organizacji festiwalu był wybór miejsca. Stworzona w 1909 roku jako Teatr Natury Opera Leśna w Sopocie ma niezwykłą historię operową. Na dodatek ma świetną akustykę i aurę.

– Obiekt jest doskonały, jeżeli chodzi o możliwość wykonywania dzieł operowych. Został do tego stworzony. Tam jest wspaniały kanał orkiestrowy i warunki akustyczne. Do tego mamy kapitalną scenerię – las w tle, który również w każdym tytule operowym przez nas wykonywanym odgrywa bardzo ważną rolę – tłumaczy Tomasz Konieczny.

Światowe gwiazdy w Operze Leśnej

Czwarta odsłona festiwalu zaskakuje zestawieniem dzieł, które – mimo odmiennych kontekstów historycznych – podejmują wspólne pytania o naturę człowieka i wspólnoty. Jej centralnymi punktami będą „Walkiria” Richarda Wagnera (2 i 5 lipca 2026, godz. 17:30, Opera Leśna w Sopocie) oraz polska prapremiera sceniczna „Polskie Wesele” Józefa Beera (3 i 4 lipca 2026, godz. 19, Opera Bałtycka w Gdańsku).

Obsadę „Walkirii” tworzą wybitni artyści światowych scen operowych. Należą do nich: René Pape (Hunding), Regina Hangler (Brünnhilde), Izabela Matuła (Sieglinde), Stanislas de Barbeyrac (Siegmund) oraz Małgorzata Walewska (Fricka). W partii Wotana wystąpi dyrektor artystyczny Baltic Opera Festival Tomasz Konieczny. Od lat jest związany z repertuarem wagnerowskim i występuje na najważniejszych scenach operowych świata. Orkiestrę Opery Bałtyckiej poprowadzi Axel Kober.

– W tym roku mamy niezwykle prominentne obsady. To m.in. legendarny bas René Pape, debiutujące w nowych rolach Małgorzata Walewska i Izabela Matuła, a także francuski śpiewak z polskimi korzeniami Stanislas de Barbeyrac. Do tego dochodzi młode pokolenie wspaniałych śpiewaków. Takimi obsadami nie może się pochwalić żadna instytucja kultury w Polsce – podkreśla Tomasz Konieczny.

„Polskie Wesele” Józefa Beera przygotowuje Opera Wrocławska pod kierownictwem muzycznym Łukasza Borowicza. W obsadzie są m.in. Piotr Buszewski, Hubert Zapiór, Jerzy Butryn, Monika Radecka i Grzegorz Szostak. Co ciekawe, to dzieło balansujące pomiędzy operą, operetką a musicalem, po raz pierwszy w historii doczeka się w Polsce pełnej inscenizacji scenicznej.

– Zestawienie „Polskiego Wesela” z „Walkirią” nabiera szczególnego znaczenia. Konfrontuje twórczość kompozytora ocalałego z zagłady z dziełem Wagnera, którego muzyka została zawłaszczona przez ideologię nazistowską. To gest skłaniający do refleksji nad historią i rolą sztuki – dodaje Tomasz Konieczny.

Hołd złożony Elżbiecie i Krzysztofowi Pendereckim

W programie tegorocznej edycji znajdziemy także koncert „Muzeum człowieka – Penderecki in memoriam”, w wykonaniu Sinfonietty Cracovii pod dyrekcją Michała Klauzy (6 lipca 2026, godz. 19, Opera Bałtycka w Gdańsku).

– Spektakl Muzeum człowieka. Penderecki in memoriam inspirowany ideą „muzeum po katastrofie” ukazuje świat rozpadu pamięci i próbę odnalezienia jej sensu na nowo. Jest zarazem hołdem dla Krzysztofa i Elżbiety Pendereckich – ważnych postaci życia muzycznego, których działalność i wsparcie odegrały istotną rolę w rozwoju Sinfonietty Cracovii oraz Baltic Opera Festival. Pani Elżbieta Penderecka była wielkim orędownikiem naszego festiwalu, członkiem Komitetu Honorowego i niezwykłym dla nas wsparciem. Była na każdej edycji i wielokrotnie podkreślała w mediach, jak ważny jest to festiwal. Szkoda, że pani Elżbiety już z nami nie ma. Natomiast poczuwamy się do tego, żeby kultywować twórczość Krzysztofa Pendereckiego i kontynuować dziedzictwo pani Elżbiety Pendereckiej, wybitnej menadżerki kultury polskiej – mówi Tomasz Konieczny.

Tegoroczny program tworzy także recital Anett Fritsch z programem pieśni inspirowanych poezją Heinricha Heinego (7 lipca 2026, godz. 19, Europejskie Centrum Solidarności) oraz familijna wersja „Złota Renu” dla dzieci, otwierająca operę na najmłodszą publiczność (1 lipca 2026, godz. 18 i 2 lipca 2026, godz. 12, Opera Leśna).

Z Open’era do opery

Baltic Opera Festival odbywa się w tym samym czasie co Open’er Festiwal w Gdyni (1-4 lipca). Zdaniem Tomasza Koniecznego to nie problem, a szansa dla uczestników obu festiwali na jeszcze większe obcowanie z kulturą.

– Polacy bardzo lubią operę. Obserwujemy od kilku lat wzrost liczby polskich turystów operowych. Podróżują oni np. do Nowego Jorku czy Wiednia, żeby posłuchać swoich idoli. Warto dodać, że obecnie jesteśmy bardzo mocną reprezentacją na świecie. Potwierdza to fakt, że w jednym sezonie w Metropolitan Opera występuje siedmioro Polaków w rolach głównych – mówi twórca Baltic Opera Festival.

I wychodzi z ciekawą propozycją.

– Dlatego też zapraszamy do nas wszystkich uczestników Open’era. Pokrywające się daty nie są problemem, a wręcz przeciwnie. Nasze spektakle się powtarzają. „Walkiria” jest dwa razy, „Polskie wesele” również. Myślę, że nie ma żadnego problemu, żeby publiczność Open’era przyszła do nas, a nasza publiczność pojechała do Gdyni. Możliwość uczestniczenia w obu różnych festiwalach może przynieść mnóstwo szczęścia – dodaje Tomasz Konieczny.

Przypomnijmy, że Baltic Opera Festival odbędzie się w dniach 1-7 lipca 2026. Pełen program oraz ceny biletów znajdziemy na oficjalnej stronie internetowej. www.balticoperafestival.pl. Organizatorem wydarzenia jest Opera Bałtycka w Gdańsku, kierowana przez dyrektora Romualda Wiczę-Pokojskiego. Dyrektorem naczelnym festiwalu jest Rafał Kokot, a dyrektorem organizacji produkcji i koordynacji pracy artystycznej Paweł Marzec. Mecenasem głównym festiwalu jest Orlen.

Główne wnioski

1. Czwarta edycja Baltic Opera Festival potwierdza, że wydarzenie w krótkim czasie wyrosło na jedno z najważniejszych wydarzeń operowych w Polsce i coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność na międzynarodowej mapie kultury. Udział światowej sławy śpiewaków, takich jak René Pape, Regina Hangler, Małgorzata Walewska czy Stanislas de Barbeyrac, świadczy o rosnącej renomie festiwalu.
2. Festiwal udowadnia, że opera może być nie tylko formą rozrywki artystycznej, lecz także przestrzenią do refleksji nad historią, tożsamością i współczesnymi problemami społecznymi. Zestawienie „Walkirii” Richarda Wagnera z „Polskim Weselem” Józefa Beera pokazuje, że sztuka może inicjować ważne dyskusje dotyczące pamięci historycznej, dziedzictwa kulturowego oraz odpowiedzialności twórców i odbiorców za interpretację przeszłości.
3. Program Baltic Opera Festival 2026 pokazuje otwartość organizatorów na różnorodną publiczność i nowe formy uczestnictwa w kulturze. Obok monumentalnych spektakli operowych znalazły się wydarzenia kameralne, koncert poświęcony twórczości Krzysztofa Pendereckiego oraz familijna wersja „Złota Renu” skierowana do najmłodszych widzów. Dzięki tak szerokiej ofercie festiwal nie tylko pielęgnuje tradycję operową, ale również skutecznie poszerza grono odbiorców.