Rząd przyjął projekt ustawy wzmacniający prawa obywateli do czystego powietrza

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska, który ma wzmocnić prawa obywateli do ochrony zdrowia i czystego powietrza. Nowe przepisy umożliwią mieszkańcom, przedsiębiorcom i organizacjom społecznym składanie skarg na programy ochrony powietrza lub ich brak.

Projekt został przedłożony przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

„Projekt wzmacnia prawa obywateli do ochrony zdrowia i czystego powietrza. Mieszkańcy, przedsiębiorcy i organizacje społeczne będą mogli składać skargi – bez konieczności wykazywania interesu prawnego – na programy ochrony powietrza, ich aktualizacje, plany działań krótkoterminowych, a także na bezczynność organów odpowiedzialnych za ich przyjęcie. Programy te są tworzone w sytuacji przekroczenia norm jakości powietrza w danym regionie” – poinformowano na stronach rządowych.

Uproszczony i przyspieszony dostęp do sądu ws. dotyczących jakości powietrza

Zgodnie z projektem uproszczony i przyspieszony zostanie dostęp do sądu w sprawach dotyczących jakości powietrza. Skargi do sądu administracyjnego będzie można wnosić bez wykazywania interesu prawnego w odniesieniu do programów ochrony powietrza, ich aktualizacji, planów działań krótkoterminowych, a także braku podjęcia takich uchwał przez sejmik województwa.

Jak podkreślono, dotychczas sądy często odrzucały skargi, ponieważ skarżący musieli wykazać, że działania lub zaniechania władz bezpośrednio wpływają na ich sytuację prawną. Nowe przepisy znoszą ten wymóg i umożliwiają składanie skarg także w przypadku bezczynności organów.

Skargi – bez konieczności wykazywania interesu prawnego – będą mogli składać:

• mieszkańcy (osoby fizyczne zamieszkałe na obszarze objętym programem),
• przedsiębiorcy lub inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą albo statutową na danym obszarze od co najmniej dwóch lat,
• organizacje społeczne działające na rzecz ochrony powietrza lub zdrowia ludzi od co najmniej dwóch lat.

Termin na wniesienie skargi wyniesie sześć miesięcy od ogłoszenia uchwały przez sejmik województwa. Ograniczenie to nie dotyczy osób, które wykażą naruszenie własnego interesu prawnego – w ich przypadku obowiązywać będą dotychczasowe zasady.

W sytuacji, gdy sejmik województwa nie przyjmie programu ochrony powietrza lub planu działań krótkoterminowych w wymaganym terminie, skarga na bezczynność będzie mogła zostać wniesiona w dowolnym czasie.

Projekt przewiduje również przepisy przejściowe obowiązujące do końca 2026 r., które umożliwią samorządom województw przyjmowanie uproszczonych aktualizacji programów ochrony powietrza. Ma to pozwolić na kontynuowanie rozpoczętych działań naprawczych oraz – w razie potrzeby – ich wzmocnienie.

Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Czytaj także: Jakość powietrza w Polsce spada już drugi rok z rzędu. Nowy raport

Źródło: PAP