BGK: Europa Środkowo-Wschodnia potrzebuje nawet 1 bln euro inwestycji

Banki rozwoju, instytucje finansowe i fundusze prywatne mogą pokryć ogromne potrzeby inwestycyjne Europy Środkowo-Wschodniej, szacowane nawet na 1 bln euro.

Podczas międzynarodowej konferencji „Kapitał dla rozwoju” organizowanej przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) wskazano, że gospodarki Europy Środkowo-Wschodniej rosną szybciej niż średnia Unii Europejskiej, ale ich potrzeby inwestycyjne są nadal ogromne. Według danych GLOBSEC w obszarach takich jak energetyka, transport i infrastruktura cyfrowa luka inwestycyjna sięga nawet 1 bln euro.

Uczestnicy wydarzenia podkreślali, że obecny model finansowania inwestycji w regionie przestaje być wystarczający. System oparty głównie na środkach publicznych, bankach oraz funduszach unijnych wyczerpuje się, a znaczenie finansowania z UE będzie stopniowo maleć. W jego miejsce konieczne jest zwiększenie udziału długoterminowego kapitału prywatnego, w szczególności inwestorów instytucjonalnych.

Analitycy BGK w zaprezentowanym raporcie „Capital investment in CEE: opportunities for local and global investors” wskazali na istotne różnice strukturalne między Europą Środkowo-Wschodnią a Europą Zachodnią. W krajach CEE aktywa funduszy emerytalnych wynoszą ok. 10 proc. PKB, podczas gdy w Danii przekraczają 200 proc. PKB, co znacząco wpływa na możliwości finansowania inwestycji długoterminowych.

Czytaj również: BGK przystępuje do funduszu odbudowy Ukrainy. Zainwestuje 15 mln euro

Różnice widoczne są także na rynku kapitałowym. Kapitalizacja giełd w regionie CEE wynosi średnio ok. 17 proc. PKB, wobec ponad 40 proc. w Niemczech i nawet 170 proc. w Szwecji. Zdaniem autorów raportu przekłada się to na mniejszą dostępność kapitału dla firm i ogranicza rozwój pełnego ekosystemu finansowania – od start-upów, przez fundusze private equity, po giełdę.

Niedostateczna głębokość rynków finansowych wpływa na możliwości rozwoju przedsiębiorstw w regionie. Firmy mają utrudniony dostęp do kapitału udziałowego na kolejnych etapach wzrostu, co spowalnia budowę pełnego łańcucha finansowania innowacji i ekspansji biznesu. Dotyczy to również krajów o relatywnie dużych gospodarkach, takich jak Niemcy, gdzie struktura oszczędności emerytalnych również pozostaje ograniczona kapitałowo.

Czytaj również: BGK zainwestował w polską spółkę kosmiczną Sybilla Technologies

BGK zapowiedział wzmocnienie swojej roli jako inwestora instytucjonalnego. W 2025 roku bank przyjął nową strategię zakładającą większe zaangażowanie kapitałowe poprzez program Innovate Poland, inwestycje w fundusze infrastrukturalne i fundusze funduszy oraz działalność funduszu Vinci, wspierającego spółki technologiczne. W ubiegłym roku BGK przeznaczył na projekty infrastrukturalne funduszy blisko 500 mln zł, a celem jest również rozwój funduszy venture capital o wartości sięgającej nawet 150 mln euro.

Jak podkreślił prezes BGK Mirosław Czekaj, Polska – jako największa gospodarka regionu – może odegrać kluczową rolę w mobilizacji kapitału dla całej Europy Środkowo-Wschodniej, szczególnie w obszarze nowych technologii, takich jak AI i space-tech. Z kolei członek zarządu BGK Jarosław Dąbrowski wskazał, że bank chce nie tylko finansować gospodarkę, ale także wspierać profesjonalizację rynku funduszy inwestycyjnych i rozwój krajowego ekosystemu VC i PE. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele instytucji finansowych, funduszy VC/PE oraz spółek technologicznych z portfela Vinci.