UOKiK ukarał hurtownie farmaceutyczne za nierynkowe praktyki. Łącznie 900 mln zł grzywny

Największe hurtownie farmaceutyczne w Polsce miały przez blisko 10 lat wymieniać się informacjami, w tym o cenach leków. Zdaniem UOKiK taka praktyka mogła wpłynąć na ograniczenie konkurencji na rynku ze szkodą dla konsumentów, za co prezes instytucji nałożył na firmy ponad 900 mln zł kar.

W komunikacie prasowym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazano, że grzywny nałożono na grupy Neuca, Farmacol oraz Świat Zdrowia. Kara dla pierwszej z wymienionych hurtowni wyniosła 499 mln zł. Z kolei firma Farmacol-Logistyka została zobowiązana do zapłaty 400,5 mln zł, jej siostrzana spółka Farmacol ma zapłacić 3,4 mln zł, a Świat Zdrowia – 1,9 mln zł. Łącznie kary przyznane przez UOKiK wyniosły 904 mln zł.

Dekada zmowy rynkowej wśród hurtowni farmaceutycznych. Tak wyglądał mechanizm

Według ustaleń urzędników hurtownie Neuca, Farmacol oraz Polska Grupa Farmaceutyczna w latach 2012-2022 odpowiadały za ponad 70 proc. rynku sprzedaży leków w naszym kraju. Wskazane firmy miały przez ponad dekadę dzielić się informacjami o bieżących cenach leków  i innych warunkach handlowych oferowanych aptekom, co zdaniem UOKiK pozwalało im ograniczać konkurencję na rynku.

„Na konkurencyjnym rynku niewiedza o tym, co zrobi rywal, zmusza przedsiębiorców do konkurowania: niższą ceną, lepszą ofertą, rabatem czy korzystniejszymi warunkami współpracy. Na polskim rynku hurtowej sprzedaży leków w ostatniej dekadzie ten mechanizm został zaburzony. Najwięksi gracze mieli dostęp do szczegółowych informacji o działaniach konkurentów, co pozwalało im unikać dynamicznej rywalizacji na rynku” – wskazano w komunikacie urzędu.

Jak wyjaśniono, firmy dzieliły się wiedzą o szczegółach transakcji pomiędzy nimi a aptekami poprzez system informatyczny stosowany w swoich programach partnerskich. Hurtownie oferowały m.in. rabaty, szkolenia czy wsparcie marketingowe, a w zamian pozyskiwały dostęp do danych o zakupach aptek. Zdobyte w ten sposób informacje były wykorzystywane przy negocjacjach i ustaleniach handlowych z innymi aptekami.

„Dane z tysięcy aptek dawały uczestnikom porozumienia szeroki obraz rynku. Hurtownie nie musiały zgadywać, jaką ofertę złożył konkurent. Mogły zobaczyć, co konkretna apteka kupowała od konkurenta, po jakiej cenie i na jakich warunkach. Wiedziały, kiedy wystarczy niewielka obniżka ceny, a kiedy nie muszą obniżać jej wcale, aby apteka kupiła od nich produkt” – wyjaśnił urząd.

Taki mechanizm realnie wpływał na rynek. Hurtownie nie musiały bowiem walczyć o klienta, oferując mu niższe ceny lub rabaty, ponieważ mogły dostosować swoje oferty do konkurencji. Według UOKiK takie programy miały być wykorzystywane przez spółkę Neuca i Polską Grupę Farmaceutyczną od 2015 r., a firmy z grupy Farmacol wprowadziły podobne rozwiązania od 2017 r.

Polska Grupa Farmaceutyczna uniknęła kary, akcje Neuci na giełdzie zapikowały

Polska Grupa Farmaceutyczna nie została ukarana przez UOKiK. Spółka skorzystała z programu łagodzenia kar i przekazała urzędowi dowody. Sama firma w komentarzu nadesłanym redakcji XYZ.pl wyjaśniła, że ubolewa nad tym, że stosowała praktykę niezgodną z prawem.

„Nigdy nie kontaktowaliśmy się bezpośrednio z innymi hurtowniami w kwestii cen leków. Gdy w 2019 roku zorientowaliśmy się, że stosowana praktyka może naruszać prawo, natychmiast zaprzestaliśmy jej stosowania. Sami zgłosiliśmy sprawę do Urzędu. Przez całe postępowanie w pełni współpracowaliśmy z UOKiK, w związku z czym Prezes UOKiK nie nałożył na nas kary” – wyjaśniło biuro prasowe Polskiej Grupy Farmaceutycznej.

W odpowiedzi na decyzję UOKiK akcje notowanej na GPW Neuci zapikowały. Przed godz. 13 cena waloru firmy spadła do 669 zł, czyli o 13,45 proc. względem otwarcia. Z kolei Farmacol nie jest spółką publiczną, choć była notowana na warszawskim parkiecie od 1999 r. do 2017 r.