KE zarzuca TikTokowi naruszanie unijnego prawa. Tym razem chodzi o efekt „króliczej nory”

Komisja Europejska (KE) opublikowała kolejne ustalenia w sprawie TikToka. Wcześniej uznała m.in., że niezgodne z unijnym prawem są ustawienia kont na platformie. Teraz taki sam zarzut formułuje w związku z tym, jak działa na TikToku kanał „Dla Ciebie”.

TikTok miał naruszyć przepisy unijnego aktu o usługach cyfrowych (DSA) – wynika ze wstępnych ustaleń KE. Chodzi o tzw. „efekt króliczej nory”, który wywołuje sposób funkcjonowania kanału „Dla Ciebie” na platformie. W tym kanale użytkownikom TikToka wyświetla się ciągły strumień spersonalizowanych filmów – nawet jeśli dotyczą one problemów ze zdrowiem psychicznym i postrzeganiem własnego ciała.

„Im częściej użytkownik wchodzi w interakcję z określonym rodzajem treści, tym częściej algorytm kanału rekomenduje podobne treści. Taka konstrukcja może być szkodliwa, gdy taka niekończąca się i powtarzająca się ekspozycja obejmuje na przykład treści dotyczące smutku, izolacji lub postrzegania własnego ciała” – wskazuje w komunikacie KE.

Polecamy: NASK ostrzega przed TikTokiem. Najważniejsze urzędy wciąż mają tam konta

Może mieć to negatywny wpływ na zdrowie psychiczne użytkowników, zwłaszcza dorosłych i nieletnich z grup ryzyka. Tymczasem akt o usługach cyfrowych nakłada na platformy odpowiedzialność za przeciwdziałanie negatywnym skutkom związanym z ich systemem rekomendacji.

Co KE zarzuca TikTokowi?

Wstępne ustalenia KE wskazują, że konstrukcja algorytmu ​​TikToka może odgrywać istotną rolę w tym, jak powstają takie szkodliwe „królicze nory”. Firma nie przeprowadziła odpowiedniej oceny działania algorytmu – wstępnie ustaliła KE.

„Na przykład, gdy użytkownik wielokrotnie ogląda lub polubi treści, które mogą być dla niego prowokujące, takie jak treści dotyczące odchudzania lub wizerunku ciała, system interpretuje te interakcje jako pozytywne oznaki zainteresowania i rekomenduje więcej takich treści” – wskazuje Komisja.

Komisji udało się także ustalić, że TikTok wdrożył już pewne środki mające na celu ograniczenie ryzyka „króliczej nory”. Organ uznał jednak, że środki te są nieskuteczne. Np. nawet jeśli użytkownik zaznaczy przy danej treści opcję „nie interesuje mnie”, może to nie wystarczyć do zmiany tego, co wyświetli się na kanale. To dlatego, że algorytm TikToka podsuwa użytkownikom treści przede wszystkim na podstawie tego, ile czasu poświęcili na oglądanie innych filmików, a nie ich preferencji, by oglądać mniej materiałów danego typu – wskazuje KE.

Polecamy: Meta, Google i TikTok pod ostrzałem. Tysiące pozwów za uzależnianie młodych

KE uznała, że TikTok naruszył prawo. Co dalej?

Teraz TikTok może skorzystać z prawa do obrony. Może przeanalizować dokumenty zawarte w aktach dochodzenia Komisji i pisemnie odpowiedzieć na wstępne ustalenia Komisji. Równolegle zostaną przeprowadzone konsultacje z Europejską Radą Usług Cyfrowych.

Jeśli jednak stanowisko Komisji zostanie ostatecznie potwierdzone, może to doprowadzić do nałożenia grzywny na TikToka. Jej wysokość może sięgać nawet do 6 proc. całkowitego rocznego światowego obrotu firmy.

KE ma także zalecenia dla platformy. Musi zmienić wygląd kanału „Dla Ciebie”. „TikTok powinien m.in. w większym stopniu opierać się na wyraźnych preferencjach użytkowników, wyłączyć czas oglądania jako wskaźnik rekomendowania treści, zwiększyć dostępność i użyteczność kontroli użytkownika oraz regularnie testować swój algorytm” – uważają eksperci Komisji.

Polecamy: KE uderza w TikToka. Bruksela pisze o „uzależniającym charakterze” aplikacji

To nie pierwsze zarzuty wobec TikToka ze strony UE

Najnowsze ustalenia KE opublikowano w ramach formalnego postępowania w sprawie zgodności TikToka z DSA. W ramach tego samego postępowania KE przyjęła już m.in. wstępne ustalenia dotyczące tego, czy sposób zaprojektowania TikToka może prowadzić do uzależnienia (w lutym 2026 r.) oraz ochrony nieletnich (w lipcu 2026 r.).

Postępowanie obejmowało również kwestie dostępu do danych publicznych oraz przejrzystości reklam. Ta ostatnia sprawa została rozwiązana w grudniu 2025 r., po tym jak TikTok przyjął wiążące zobowiązania.

Opublikowane w listopadzie wstępne ustalenia nie przesądzają o wyniku całego postępowania – zastrzega KE.