Na liście nowych pomysłów EBI: mieszkalnictwo, obronność i cyfryzacja. Czy w tym roku uda się powtórzyć rekord w Polsce?

2025 r. był rekordowy dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w Polsce. EBI zainwestował na naszym rynku 8 mld euro – o 40 proc. więcej niż rok wcześniej. Wsparł ponad 100 projektów o łącznej wartości 22,8 mld euro.

– To nam pozwoliło zmobilizować inwestycje o wartości 2,5 proc. PKB. Widać więc, że dynamika wzrostu została wykorzystana – mówi Teresa Czerwińska, ustępująca wiceprezeska Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Łączne inwestycje EBI zrealizowane dotąd w Polsce przekroczyły 100 mld euro.

Tyle samo grupa EBI wyłożyła w zeszłym roku na rynku europejskim. Finansowała pożyczki, inwestycje VC, transakcje sekurytyzacyjne i inne złożone instrumenty finansowe, które mają na celu pobudzić kapitał prywatny.

Co w tym roku? Mieszkania i cyfryzacja

Bank ma już za sobą pierwsze tegoroczne inwestycje. Zawarł umowy o wartości ponad 500 mln euro w celu wsparcia rozwoju polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich, a także zwiększenia zdolności przemysłu obronnego. EBI udzielił m.in. 33 mln zł pożyczki Wojskowym Zakładom Lotniczym (WZL1) na rozwój zaplecza technicznego. W Dęblinie ma powstać pierwszy takiego typu w Europie ośrodek serwisowy.

Jak zapowiada Teresa Czerwińska, bank chce w Polsce finansować więcej projektów kreujących impuls rozwojowy.

– Chcemy mieć w Polsce więcej inwestycji, które przyczynią się do ucyfrowienia przedsiębiorstw, bo to jest potencjał do budowania wzrostu gospodarczego. W Polsce atrakcyjnym sektorem inwestycyjnym, który w połączeniu z AI może przynieść duży wzrost produktywności, jest elektronika i budowa maszyn – wylicza Teresa Czerwińska.

Nowym obszarem potencjalnych inwestycji, który pojawił się w agendzie EBI w Polsce jest sektor mieszkaniowy.

– Sektor mieszkaniowy to od ubiegłego roku jeden z ośmiu priorytetów Grupy EBI. Jest sporo do zrobienia, jeśli chodzi o dostępność mieszkań, więc rozwijamy nasz program w tym kierunku, również w Polsce. Nie mamy tu jeszcze konkretnego projektu, ale mamy kapitał i szukamy partnera. Rozmawiamy np. z BGK, który ma doświadczenie w tego typu programach w Polsce – zapewnia Teresa Czerwińska.

Przeczytaj: Główna ekonomistka EBOR: „Jeśli celem jest przyspieszenie wzrostu gospodarczego, to nawet przekroczenie limitów długu do PKB może mieć sens” (WYWIAD)

Nowy fundusz zbiera 15 mld euro

Żeby zwiększyć impakt publicznych inwestycji w gospodarce i zachęcić do wykładania kapitału szersze grono inwestorów prywatnych w Europie, EBI uruchomi w tym roku nowy fundusz funduszy kierowany do inwestorów venture capital – European Tech Champions Initiative 2.0 (ETCI 2.0). Fundusz ma dofinansować około stu funduszy VC w Europie.

Pierwszy ETCI został uruchomiony w 2023 r. przez EBI we współpracy z sześcioma państwami członkowskimi UE: Francją, Niemcami, Hiszpanią, Włochami, Belgią i Holandią.  

– W tej fazie zamierzamy pozyskać od naszych akcjonariuszy, czyli od krajów członkowskich UE, znacznie więcej kapitału, nawet 15 mld euro. Chcemy przyciągnąć więcej partnerów prywatnych. Pokazać inwestorom, że skoro duży gracz publiczny angażuje jeszcze więcej pieniędzy, to im też na pewno się to opłaci. Obecnie zbieramy kapitał – mówi Teresa Czerwińska.

ETCI 2.0 będzie inwestować w te same obszary, w które angażował się pierwszy fundusz – mają to być inwestycje w wysokie technologie: AI, biotech, medtech, zielone technologie związane z transformacją energetyczną.

- Ważny nowy element to skierowanie finansowania nie tylko do startupów, bardziej do scaleupów technologicznych. Chcemy, żeby spółki mogły zdobyć kapitał, aby skalować swoje projekty do poziomu gotowego produktu, który ma trafić na rynki. ETI 2.0 to odpowiedź właśnie na brak tego rodzaju kapitału w Europie – mówi ustępująca wiceprezeska EBI.

Jak mówi Teresa Czerwińska, EBI nie przewiduje dzielenia kapitału z nowego funduszu na regiony czy kraje.

– Kapitał poszukuje możliwości inwestycyjnych i idzie za dobrym projektem, za ambitnym przedsiębiorstwem. Jednocześnie wiemy, że każdy kraj ma trochę inną dynamikę, jeśli chodzi o rynek kapitałowy i potrzeby inwestycyjne. W związku z tym w ETCI 2.0 pojawią się dwa filary inwestycyjne. Część środków trafi do megafunduszy, które bez trudu mogą wyłożyć kilkadziesiąt milionów dolarów na jeden projekt. Drugi filar będzie zaś dedykowany dla funduszy średniej wielkości, o kapitale do 300 mln euro. Chodzi o to, by zasilać nie tylko największe rynki, ale też te, gdzie sektor VC wciąż się rozbudowuje, jak chociażby w Polsce – wylicza Teresa Czerwińska.

Najważniejsze sektory: prąd i transport

Na razie aktywność banku w Polsce koncentruje się w dwóch obszarach: transformacji energetycznej oraz infrastruktury transportowej.

– Ten pierwszy sektor to prawie połowa wszystkich inwestycji EBI w Polsce w 2025 r. – dokładnie 3,5 mld euro. EBI od wielu lat konsekwentnie inwestuje w rozbudowę sieci energetycznych, które są wciąż słabym ogniwem systemu w Polsce. W ubiegłym roku zainwestowaliśmy ponadto 2 mld euro w morskie farmy wiatrowe. Taki projekt przygotowuje się kilka lat, więc 2025 przyniósł długo wyczekiwane zawarcie konkretnych umów – mówi Teresa Czerwińska.

Szacuje, że z tych farm do 2030 r. będzie pochodziło prawie 10 proc. całej energii w Polsce.

– To zapewni dostawy czystej energii dla ponad jednej trzeciej polskich gospodarstw domowych. Te inwestycje budują także niezależność gospodarczą, bo nie będziemy zależeć od surowców z żadnego państwa – dodaje Teresa Czerwińska.

Główne wnioski

1. Rekordowe inwestycje EBI w Polsce: W 2025 r. EBI wyłożył 8 mld euro, głównie w transformację energetyczną (3,5 mld euro, w tym 2 mld na morskie farmy wiatrowe) i infrastrukturę transportową (kolej + drogi). Te inwestycje będą kontynuowane.
2. EBI uruchamia nowy fundusz ETCI 2.0: zamierza pozyskać 15 mld euro na inwestycje dla funduszy VC – na megafundusze i fundusze średnie dla scaleupów z obszaru AI, medtech, zielonych technologii. Nowe inwestycje EBI: rolnictwo, obronność, programy w obszarze mieszkalnictwa.
3. Podsumowanie inwestycji EBI: Łączne inwestycje EBI zrealizowane dotąd w Polsce przekroczyły 100 mld euro. Taką samą kwotę bank wyłożył w 2025 r. na rynku europejskim. Środki inwestował w ramach pożyczek, inwestycji VC, transakcji sekurytyzacyjnych i innych instrumentów finansowych.