Polskie firmy europejskim wiceliderem wdrożeń AI. Są ciekawe, ale się boją

Z najnowszego badania „Unlocking Poland's AI Ambitions 2026”, opracowanego przez firmę AWS, płyną dane, które z jednej strony napawają biznesowym optymizmem, a z drugiej obnażają pewną powierzchowność dotychczasowych strategii cyfrowych. Aż 48 proc. firm w Polsce wdrożyło w swoich strukturach sztuczną inteligencję, co oznacza duży, bo aż 41-proc. wzrost w zaledwie jeden rok. Pod względem tempa rynkowej adaptacji tych rozwiązań stawia nas to na pozycji europejskiego wicelidera. Pełny raport zostanie opublikowany podczas nadchodzącego AWS Summit rozpoczynającego się dziś (6 maja) w Warszawie.

Już teraz w XYZ publikujemy kluczowe ustalenia, a te pokazują złożony obraz sytuacji. 76 proc. rodzimych biznesów znajduje się wciąż na etapie wczesnych eksperymentów z AI, a zaledwie 16 proc. decyduje się na wykorzystanie zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji. Eksperci z branży wskazują, że polscy menedżerowie chętnie testują inteligentne narzędzia, by ułatwić proste zadania pracownikom, ale brakuje im śmiałości, by w oparciu o innowacje przeprojektować krytyczne modele biznesowe.

Tymczasem taka odwaga się opłaca. Aż 87 proc. przedsiębiorstw, które udanie zintegrowały AI ze swoimi strategicznymi procesami, odnotowuje wzrost przychodów sięgający średnio 35 proc.

Gorąco zachęcam rynek do eksperymentowania z nowymi technologiami, jednak zawsze z myślą o bardzo jasnej funkcji celu, a nie o samej chęci użycia narzędzia dla zasady

– Zaawansowane rozwiązania to takie, w których klienci na stałe wpisują sztuczną inteligencję w swoje podstawowe procesy biznesowe. Nie wychodzą już z prostego założenia, że użyją AI wyłącznie po to, aby coś przeczytać szybciej, ale by dogłębnie zmienić własny model działania. Gorąco zachęcam rynek do eksperymentowania z nowymi technologiami, jednak zawsze z myślą o bardzo jasnej funkcji celu, a nie o samej chęci użycia narzędzia dla zasady – mówi w rozmowie z XYZ Andrzej Horawa, dyrektor generalny AWS Polska.

Regulacje i innowacje

Poważnym wyzwaniem w urzeczywistnieniu bezkolizyjnej transformacji cyfrowej nieustannie okazują się koszty oraz otoczenie prawne. Aż 40 proc. budżetów technologicznych w krajowych organizacjach pochłania dziś proces dostosowywania infrastruktury do przepisów.

Co więcej, prawie 70 proc. polskich organizacji przyznaje, że nie do końca rozumie i potrafi zinterpretować swoje docelowe obowiązki wynikające z unijnego aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act).

Paradoksalnie jednak liderzy pionów technologicznych wcale nie postrzegają narzucanych odgórnie obostrzeń jako balastu. Przykładem może być sektor finansowy, który przoduje pod względem wdrażania zaawansowanego AI – 58 proc. firm z tego sektora deklaruje, że takie rozwiązania już u nich działają. Jednocześnie ta branża jest jedną z najbardziej uregulowanych środowisk na świecie.

Unijne regulacje na pierwszy rzut oka bywają dla nas wymagające, ale to wyłącznie dzięki nim wszyscy profesjonalni gracze na rynku zmuszeni są dostosować się do tych samych, wysokich standardów

– Compliance to strategiczne narzędzie, które pomaga organizacjom skutecznie utrzymać pożądany stopień bezpieczeństwa, a w bezpośrednim kontekście sztucznej inteligencji stanowi po prostu kolejny, bezstronny walidator pokazujący, jak daleko możemy bezpiecznie posunąć się w wykorzystaniu tych zdobyczy. Unijne regulacje na pierwszy rzut oka bywają dla nas wymagające, ale to wyłącznie dzięki nim wszyscy profesjonalni gracze na rynku zmuszeni są dostosować się do tych samych, wysokich standardów – zaznacza Krzysztof Wawrzynkowski, Chief Technology Officer w PayPo.

Technologia w służbie potrzeb

Jednym z powszechnych błędów stosowanych przez firmy w podejściu do AI jest delegowanie tego rozwoju do działów IT. Tymczasem powinno być na odwrót – przekonuje Angelica Belanovskaya, dyrektorka Departamentu Automatyzacji i Innowacji w T-Mobile Polska.

– Zasadnicze i absolutnie pierwszorzędne znaczenie ma to, by w pędzie innowacyjnym nie podążać ślepo za panującą rynkową modą na nowinki ze świata AI. W ten sposób można ustrzec się wdrażania przypadkowych koncepcji. W codziennej pracy jesteśmy w nieustannym kontakcie z kluczowymi osobami naszych linii biznesowych, ponieważ to ostatecznie oni najlepiej i najszybciej rozumieją, czego w końcowym rozrachunku potrzebują klienci – tłumaczy Angelica Belanovskaya.

Zasadnicze i absolutnie pierwszorzędne znaczenie ma to, by w pędzie innowacyjnym nie podążać ślepo za panującą rynkową modą na nowinki ze świata AI. W ten sposób można ustrzec się wdrażania przypadkowych koncepcji

Branża telekomunikacyjna jest druga, po finansowej, w klasyfikacji wdrożeń AI z 52-proc. odsetkiem firm deklarujących uruchomienie takich systemów. W przypadkuT-Mobile Polska są to m.in. system wspierający pracowników call center w odpowiedziach na zapytania klientów. Dzięki nim czas obsługi klientów spadł o ok. 40 proc.

Specjaliści na wagę złota

To, czego polskie firmy najbardziej potrzebują w ekspansji AI to specjaliści z doświadczeniem na tym polu. Aż 46 proc. podmiotów wskazuje na deficyt niszowych kompetencji cyfrowych w swoich kadrach jako najważniejszą barierę blokującą ich szersze plany inwestycyjne. Rekrutacja w tym zakresie jest trudna – technologia jest nowa i cały czas ewoluuje, ludzi z dużym doświadczeniem jest więc mało. Wyjściem z tego kadrowego impasu może być przestawienie organizacji na nabywanie kompetencji w zakresie AI.

– Trzeba pamiętać, że transformacja cyfrowa to w przeważającej mierze skomplikowana rewolucja ludzkich postaw i nawyków, a nie wyłącznie linijek skryptów oprogramowania. Obawa przed zmianą własnego fachu i widmo zastąpienia etatu przez maszyny w oczywisty sposób paraliżuje wielu pracowników. Dlatego kluczem do wdrożeniowego sukcesu w organizacji musi pozostać uważna, organiczna praca z zespołem. Warto dać ludziom przestrzeń do eksperymentowania – zaznacza Krzysztof Wawrzynkowski.

W drodze ku pełnej niezależności

Pomimo że już teraz systemy chmurowe przynoszą firmom wzrost produktywności – co deklaruje aż 93 proc. przedsiębiorstw – na horyzoncie widać już kolejną rewolucję w postaci agentowej sztucznej inteligencji (agentic AI). Przestawi ona niektóre procesy z zarządzanych przez ludzi na realizowane autonomicznie i jedynie zatwierdzane przez człowieka.

- Tego typu systemy przestały już być domeną wyłącznie wizji science fiction, a rynkowa przyszłość opiera się właśnie na autonomicznym, sprawnym działaniu agentów. Ta nowa generacja technologii pozwoli nam zastąpić część dotychczasowych funkcji, gwarantując organizacjom pełne bezpieczeństwo i kontrolę – mówi Andrzej Horawa.

- Agentowa sztuczna inteligencja pomoże nam uwolnić przestrzeń czasową, do tego, aby zacząć robić rzeczy, których wcześniej nie robiliśmy – dodaje Angelica Belanovskaya.

Nie obędzie się jednak bez istotnych przetasowań w sposobie funkcjonowania firm.

– Do 2030 roku według Światowego Forum Ekonomicznego ma powstać około 170 mln nowych miejsc pracy związanych ze sztuczną inteligencją, ale zniknie aż 90 mln. To oznacza, że będziemy musieli się zmienić jako ludzie i się zaadaptować. Naszą odpowiedzialnością jest z jednej strony to, by wprowadzić odpowiedni stack technologiczny, ale z drugiej strony także to, by dbać o ludzi. Jestem głęboko przekonany, że jeśli my będziemy dbać o ludzi, którzy dla nas pracują, to nasi ludzie zadbają o nas – mówi Krzysztof Wawrzynkowski.

Od partnera artykułu

AWS Summit

Dziś, 6 maja w Warszawie rusza AWS Summit. Oprócz Angeliki Belanovsakya, Andrzeja Horawy i Krzysztofa Wawrzynkowskiego wystąpią na nim czołowi menedżerowie odpowiedzialni za wdrożenia cyfrowych technologii w organizacjach różnej wielkości.

Będzie to okazja dla liderów branżowych do wymiany doświadczeń i nawiązania współpracy z ekspertami w zakresie technologii chmurowych i AI.

Główne wnioski

1. Polska znajduje się w czołówce państw europejskich pod względem tempa wdrażania sztucznej inteligencji, jednak zdecydowana większość rodzimych firm wciąż ogranicza się do eksperymentów. Polscy menedżerowie chętnie testują innowacyjne narzędzia w celu ułatwienia prostych zadań, ale brakuje im śmiałości do dogłębnego przeprojektowania krytycznych modeli biznesowych. Eksperci podkreślają, że tylko strategiczna integracja technologii z podstawowymi procesami organizacji przynosi wymierne korzyści, w tym wysoki wzrost przychodów.
2. Przedsiębiorcy często narzekają na bariery w procesie cyfryzacji w postaci kosztów infrastrukturalnych oraz konieczności dostosowania się do wymogów prawnych. Ale paradoksalnie to właśnie mocno uregulowane rynki, na czele z sektorem finansowym i telekomunikacyjnym, wykazują dziś najwyższy stopień adaptacji zaawansowanych systemów.
3. Największym systemowym wyzwaniem dla przedsiębiorstw planujących inwestycje technologiczne pozostaje wyraźny deficyt wykwalifikowanych specjalistów oraz naturalne obawy pracowników przed utratą zatrudnienia. Kolejnym etapem rynkowej ewolucji ma być wdrożenie autonomicznej, agentowej sztucznej inteligencji, która weźmie na siebie realizację wielu procesów. Skuteczna transformacja wymagać będzie od firm nie tylko zapewnienia odpowiedniego zaplecza technicznego, ale przede wszystkim uważnej pracy z ludźmi oraz przestrzeni do podnoszenia ich kompetencji.

Artykuł powstał na zlecenie AWS.