Analizy

Spadające ceny surowców energetycznych w połączeniu ze stabilizacją cen żywności i metali ograniczają presję inflacyjną. Potencjalne zakłócenia podażowe związane z geopolityką i polityką handlową stanowią pewne ryzyko dla wzrostu cen surowców, a w konsekwencji dla inflacji. Na razie są one jednak mocno ograniczone. Oto przegląd najważniejszych zjawisk na rynku surowców.

Fitch utrzymał rating Polski na poziomie A-, ale obniżył perspektywę do negatywnej, ostrzegając przed szybkim wzrostem długu publicznego. Deficyt ma pozostawać znacznie wyższy niż w krajach o podobnym ratingu, a relacja długu do PKB może wzrosnąć do ponad 68 proc. w 2027 r. Silne fundamenty gospodarki łagodzą ryzyko, lecz polityczne spory i przedwyborcze wydatki utrudniają konsolidację finansów publicznych.

Mrożenie progów podatkowych sprawia, że w 2026 r. udział PIT w PKB będzie najwyższy od reformy emerytalnej z 1998 r. Bez zmian systemowych trudno będzie dobić do nadzwyczajnie wysokiego poziomu CIT z 2022 r. Mrożenie świadczeń nie rekompensuje wzrostu wydatków obronnych, na ochronę zdrowia oraz kosztów obsługi długu.

Inflacja w Polsce wróciła w okolice celu, a Rada Polityki Pieniężnej kontynuuje cykl łagodzenia polityki pieniężnej. Po trzeciej w tym roku obniżce stóp procentowych stopa referencyjna spadła do 4,75 proc. Jak daleko RPP może posunąć się w kolejnych cięciach?

Informacje z realnej gospodarki są dość dobre: mamy solidne dane o sprzedaży detalicznej, a eksport powrócił na ścieżkę wzrostu. Inflacja i wynagrodzenia hamują. Zapowiedź podwyżki CIT od sektora bankowego przerwała jednak dobrą passę na polskiej giełdzie. Niepokoi też wysoka zakładana ścieżka deficytu Polski w najbliższych latach.

Polska pozostaje w ogonie unijnej innowacyjności, ale sama pozycja w rankingach nie przesądza jeszcze o perspektywach gospodarczych. Dane pokazują, że innowacyjność zwykle rośnie dopiero wraz z poziomem rozwoju, a nie przed nim. W przypadku Polski proces ten przebiega równolegle. Wraz z dynamicznym wzrostem PKB stopniowo poprawia się również wynik w rankingach innowacyjności. Kluczowe jest, żeby w długim okresie utrzymać tę tendencję.

Co jakiś czas powraca w mediach i polityce temat najmu krótkoterminowego. Czasem dlatego, że jakieś zagraniczne miasto zdecyduje się go radykalnie ograniczyć, innym razem z powodu zapowiedzi naszych polityków. W przyszłym roku zaczną też obowiązywać unijne regulacje w tym zakresie. Głosy dotyczące ograniczenia czy regulacji najmu krótkoterminowego płynęły w ostatnim roku ze strony kilku różnych ministerstw.  

Przeciętne wynagrodzenie netto w Polsce wyniosło w 2024 r. 38,3 tys. dolarów w parytecie siły nabywczej. To najwyższy poziom w regionie. Polska wyprzedza Czechy o 11 proc., Litwę i Estonię o 15 proc., a Węgry aż o 20 proc. Wciąż jednak utrzymuje się wyraźny dystans wobec Europy Zachodniej – przeciętna płaca na rękę w Niemczech jest o około połowę wyższa niż w Polsce.

W 2011 r. średnie wynagrodzenie nauczycieli stanowiło 2,9-krotność płacy minimalnej. W „dołku” z 2023 r. już tylko 2-krotność. Ekonomiści wskazują, że kapitał ludzki jest kluczowy dla rozwoju. Badania z USA potwierdzają, że nauczyciele mają szeroki i długotrwały pozytywny wpływ na życie uczniów.

Mimo spadku stóp procentowych niemal wszystkie giełdowe banki zwiększają zyski. Pomagają im wyższe dochody z odsetek, niższe odpisy na niespłacane kredyty i spadające rezerwy frankowe. Bezkonkurencyjny w poprawie wyniku odsetkowego jest PKO BP, pod względem dochodu z prowizji równych nie ma sobie mBank. Słabo wypada za to Handlowy, który notuje stratę ze sprzedaży biznesu detalicznego.