SoDA Conference 2026: Cyfrowa suwerenność i przyszłość technologii
W Łodzi eksperci IT dyskutowali o tym, jak sztuczna inteligencja zmienia sposób działania firm, od modeli biznesowych po codzienne procesy. W centrum rozmów znalazły się różnice między organizacjami, które potrafią przekuć dane i AI w wyniki, a tymi, które wciąż nie odczuwają ich realnego wpływu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego AI nie działa tak samo dla wszystkich firm.
- Jak skutecznie przekładać dane i narzędzia AI na realne wyniki finansowe.
- Dlaczego nadmiar narzędzi AI może obniżać rentowność, zamiast ją zwiększać.
W postindustrialnych przestrzeniach łódzkiego kompleksu EC1, podczas szóstej edycji SoDA Conference 2026, blisko 500 liderów sektora technologicznego podjęło próbę zdefiniowania nowej rzeczywistości biznesowej, w której sztuczna inteligencja stała się wyzwaniem operacyjnym.
Od danych do zysków
Jednym z najbardziej zajmujących tematów była kwestia efektywności sztucznej inteligencji, co pokazały wstępne wyniki raportu SoDA „Od danych do zysków: jak AI kształtuje decyzje operacyjne i finansowe”.
Małgorzata Włodarska Chief Financial & Operating Officer w firmie Qodeca wskazała na zjawisko podziału rynku, zauważając, że „top performerzy osiągają dwa razy większą marżę EBITDA przy podobnych kosztach pracy”, co wynika z ich zdolności do przekuwania danych w konkretne decyzje.
Warto wiedzieć
Czym jest marża EBITDA?
Marża EBITDA to wskaźnik finansowy, który pokazuje, jaka część przychodów firmy zamienia się w wynik operacyjny przed uwzględnieniem kosztów finansowych, podatków oraz amortyzacji.
Mateusz Kopiec, współzałożyciel Incro, doprecyzował, że sukces ten opiera się na silnej zdolności do kształtowania cen i dyscyplinie operacyjnej.
Jednocześnie Michał Moroz z firmy Makimo zwrócił uwagę na bimodalny rozkład wpływu AI na organizacje – o ile blisko 90 proc. firm odnotowało poprawę jakości dostarczania rozwiązań, o tyle prawie połowa nie dostrzega jeszcze przełożenia tej technologii na wzrost liczby klientów.
Małgorzata Włodarska sformułowała przy tym ostrzeżenie przed chaosem operacyjnym, alarmując, że firmy używające powyżej 17 narzędzi AI osiągają wręcz ujemną rentowność.
Jeżeli nie jesteś w stanie powiedzieć, co narzędzie AI, które wdrażasz, ma robić, to nie jest wdrożenie, to jest po prostu kolejna subskrypcja i kolejna pozycja w kosztach.
– Jeżeli nie jesteś w stanie powiedzieć, co narzędzie AI, które wdrażasz, ma robić, to nie jest wdrożenie, to jest po prostu kolejna subskrypcja i kolejna pozycja w kosztach – podkreślała Małgorzata Włodarska.
Laureaci SoDA Awards 2026
Ewolucja w kierunku dojrzałości biznesowej znalazła odzwierciedlenie podczas rozdania nagród SoDA Awards 2026.
W kategorii Innowacje nagrodę główną odebrała firma Incro za projekt CF Studio, uznany za pierwsze polskie narzędzie klasy enterprise skutecznie eliminujące halucynacje obliczeniowe w finansach, co kapituła określiła jako „fantastyczną pieczątkę z Polski w rozwój AI na świecie”.

Wyróżnienie w tej samej kategorii trafiło do firmy Simplito za projekt Deep Fellow, który według kapituły udowadnia, że organizacje nie muszą wybierać między innowacyjnością a suwerennością.
Obszar społeczny zdominowała fundacja Future Collars z inicjatywą Women in IT Day, docierająca do 1,5 mln osób i aktywizująca zawodowo kobiety. Wyróżnienie otrzymała firma N-IX za projekt Website for Lviv Weterans Center, wspierający weteranów wojny w Ukrainie przez dedykowaną platformę internetową.
Tytuł Liderki Transformacji odebrała Anna Osowska (Girls Code Fun), która przypomniała o etycznym fundamencie postępu.
– Bardzo wierzę w to, że rolą technologii jest budowanie, a nie burzenie. Granie do tej bramki, aby wszystkim nam było lepiej – mówiła Anna Osowska, odbierając nagrodę.
Nagrody za dynamiczny wzrost i podbój rynków zagranicznych odebrały odpowiednio firmy Memory Squared oraz APN Promise, a w kategorii otwartej zwyciężył Łódzki Klaster ICT za projekt Łódzkie Dni Informatyki.
Specjalną Nagrodę Kapituły otrzymała inicjatywa Bielik za projekt „Obywatel Bielik”, który łączy rozwój technologii AI z ochroną lokalnego dziedzictwa kulturowego i zwiększaniem dostępności treści cyfrowych.
Dopełnieniem był sukces firmy BioCam.ai w pierwszej edycji SoDA & Benchy.it Startup Contest, której przedstawiciel zaapelował o wsparcie dla młodych innowatorów.

Bitwa o suwerenność
Debata o suwerenności cyfrowej zgromadziła ekspertów analizujących niezależność technologiczną Europy.
Piotr Sankowski, dyrektor IDEAS NCBR, zaznaczył, że w obszarach krytycznych, takich jak obronność, dane „nigdy nie znajdą się na amerykańskich serwerach”, co wymusza inwestycje w rodzime rozwiązania.
Grzegorz Soczewka z OVHcloud porównał moc obliczeniową do współczesnej ropy naftowej i nowej broni dyplomatycznej, ostrzegając, że dostawcy z innych krajów „jedną decyzją polityczną są w stanie podnieść cenę o tysiąc procent albo całkowicie wyłączyć pewne usługi na terenie Europy”.
Andrzej Horawa z AWS mówił o europejskiej chmurze suwerennej, którą opisał jako narzędzie zapewniające izolację techniczną oraz autonomię operacyjną personelu-rezydentów UE.
Jednak wprowadzenie takich zmian może być trudne do zrealizowania przez barierę, jaką jest 1600 rozporządzeń, które czynią Europę regionem „ultra przeregulowanym”, co podkreśliła Katarzyna Starosławska z Akademickiego Centrum Komputerowego Cyfronet AGH.
O potrzebie niezależności w warstwie aplikacji mówiła również Anna Tarach-Pawlicka z Simplito, wskazując, że suwerenność to przede wszystkim kontrola użytkownika nad danymi i możliwość audytowania środowiska AI.
W ten nurt suwerenności wpisuje się również projekt Obywatel Bielik, który stanowi odpowiedź na dominację globalnych modeli językowych bez polskiego kontekstu kulturowego.
Marcin Dąbrowski, lider projektu, podkreślił, że obecne modele wizyjne popełniają rażące błędy, np. identyfikując kluski śląskie jako „surowe pączki”, co zagraża przetrwaniu rodzimego kodu kulturowego w świecie AI.
Inicjatywa ta, oparta na formule citizen science i współpracy z Narodowym Archiwum Cyfrowym, pozwala obywatelom na współtworzenie polskiej sztucznej inteligencji przez opisywanie historycznych fotografii.
Nowa mapa kompetencji – człowiek steruje, agent operuje
Ewolucja technologii wymusza zmianę w podejściu do kapitału ludzkiego, co stało się głównym tematem panelu prowadzonego przez Anię McLaughlin, General Manager w firmie StoneX Poland.
Izabela Bartnicka z Digital University zauważyła, że w świecie wszechobecnych powiadomień i algorytmów sam czas pracy traci na wartości. Ekspertka podkreśliła, że kluczowe staje się pielęgnowanie typowo ludzkich kompetencji, takich jak empatia, zarządzanie złożonymi problemami, czy umiejętność odróżniania prawdy od fałszu.
Łukasz Foks, dyrektor zespołu Microsoft Elevate Skills w Polsce, określił krytyczne myślenie mianem „supermocy”, przypominając, że w nowym modelu pracy to „człowiek steruje, a agent operuje”.
O transformacji rynku pracy mówił Mariusz Kuźniewicz, product management director w Grupie Pracuj.pl, wskazując, że mimo pojawienia się ról takich jak AI Engineer, korowe stanowiska pozostają stabilne, choć wymagają nowych narzędzi.
Tomasz Dąbrowski położył silny nacisk na odpowiedzialność za przyszłe kadry, kwitując to stwierdzeniem, że „bez juniorów nie będzie seniorów”.

Niewidzialne zagrożenia AI i pułapka modelu godzinowego
Dopełnieniem obrazu technologicznych wyzwań była prezentacja Kamila Porembińskiego, edukatora, który udowodnił, że w dobie sztucznej inteligencji „największe zagrożenie jest dla nas niewidoczne”.
Ekspert zademonstrował, jak łatwo można oszukać systemy, stosując np. dziesiątki ukrytych „białych znaków” między wyrazami, które dla człowieka są niedostrzegalne, ale dla modeli językowych stanowią precyzyjne instrukcje typu prompt injection. Takie ukryte komendy, zaszyte w treściach kopiowanych ze stron internetowych, mogą zmusić AI do wykonania szkodliwych operacji, jak np. usunięcie danych z dysku użytkownika.
Porembiński podkreślił, że „to, co dla nas jest niewidzialne, dla AI jest bardzo dobrze widoczne”, dlatego cyberbezpieczeństwo stało się dzisiaj „zdecydowanie czymś więcej niż tylko zadaniem dla działu IT”. W jego ocenie priorytetem każdej nowoczesnej firmy musi być powszechna edukacja cyfrowa wszystkich pracowników – od sekretarki po kadrę zarządzającą – aby uniknąć ryzyka, które niesie ze sobą nieświadome korzystanie z narzędzi typu shadow AI.
Równolegle z kwestią bezpieczeństwa branża musi zmierzyć się z rewolucją w modelach rozliczeń, o której mówił Krzysztof Szyszkiewicz z firmy Valueships.
Ekspert zwrócił uwagę na narastający paradoks – skoro AI pozwala programistom dostarczać kod nawet o 150 proc. szybciej, tradycyjny model „Time & Material” staje się dla software house’ów finansową pułapką.
Szybsza realizacja pracy oznacza niższe koszty jedynie w modelu rozliczeń godzinowych. W przypadku rozliczeń opartych na wartości ta zależność nie występuje. W efekcie im wyższa efektywność, tym niższe wynagrodzenie w takim modelu.
– Szybsza realizacja pracy oznacza niższe koszty jedynie w modelu rozliczeń godzinowych. W przypadku rozliczeń opartych na wartości ta zależność nie występuje. W efekcie im wyższa efektywność, tym niższe wynagrodzenie w takim modelu – mówił Krzysztof Szyszkiewicz, wskazując na konieczność odejścia od modelu „sprzedaży czasu”.
Jedyną drogą do ochrony marży w nowej rzeczywistości jest wdrożenie formuły Value Based Pricing, w której cena zależy od wygenerowanej dla klienta wartości lub sukcesu, a nie od liczby przepracowanych godzin. Podczas gdy w modelu godzinowym firma przy dwukrotnym przyspieszeniu prac traci połowę przychodu, w modelu opartym na wartości jest w stanie zrealizować o 50 proc. większą marżę, premiując własną skuteczność i rozwój technologiczny.
Główne wnioski
- Rynek wyraźnie się dzieli – firmy, które potrafią wykorzystać dane i AI operacyjnie, osiągają znacząco wyższe marże niż konkurencja.
- Kluczem do sukcesu nie jest liczba wdrożonych narzędzi, ale ich celowe i spójne wykorzystanie w procesach biznesowych.
- Suwerenność technologiczna i kontrola nad danymi stają się strategicznym priorytetem dla firm i całych gospodarek.
Materiał powstał na zlecenie SoDA - Organizacja Pracodawców Usług IT

