Zaloguj się 
Dzieje się!
Udostępnij przez e-mail AI napędza deficyt handlowy USA
Wykres interaktywny Amerykański urząd statystyczny opublikował w tym tygodniu najnowsze dane dotyczące handlu międzynarodowego USA. Eksport dóbr i usług w marcu wzrósł o 2 proc., natomiast import o 2,3 proc. w ujęciu miesięcznym. Przełożyło się to na wzrost deficytu handlowego o 4,4 proc. (do 60,3 mld dolarów).
Ale najciekawsze jest zestawienie krajów, z którymi USA mają najwyższy deficyt w handlu towarami w pierwszym kwartale tego roku oraz przyczyny, które za tym stoją. Poniżej lista wybranych (najważniejszych) państw w ujęciu nominalnym w dolarach.
Wykres interaktywny Największą nadwyżkę w tym okresie zanotowały: Tajwan (ok. 60 mld), Wietnam (ok. 55 mld) oraz Meksyk (ok. 46 mld). Dopiero na czwartym miejscu są Chiny (ok. 40 mld), które w analogicznym okresie ub. r. liderowały stawce (80 mld). Skąd te przetasowania?
AI do określania importu AI
USA przeżywają ogromny boom inwestycyjny związany ze sztuczną inteligencją, budową centrów danych i innymi powiązanymi projektami infrastruktury AI. W pierwszym kwartale 2026 r. wyniosły one 1,2 proc. amerykańskiego PKB. To zjawisko odciska również swoje piętno na handlu międzynarodowym.
Ekonomista z Minneapolis Fed, Michael Waugh, przebadał to zjawisko w sposób systematyczny. Statystyki handlu międzynarodowego z definicji nie klasyfikują towarów pod względem intensywności ich użycia w infrastrukturze AI. Z tego względu do takiego mapowanie produktów M.Waugh zaprzągł … AI. Umożliwiło to przypisanie opisów towarów do tego jak krytyczne są dla infrastruktury AI według trzech poziomów (wysoki, średni i niski).
Następnie, używając tej klasyfikacji, łatwo jest wskazać ewolucję importu do USA w ostatnich latach. Rewolucja zaczęła się w 2024 r. Od tego czasu widać w danych gwałtowny wzrost importu związanego z AI, co obrazuje poniższy wykres.
Wykres interaktywny W styczniu 2026 r. indeks dla importu związanego z AI wyniósł 210,5, co oznacza, że import był o 111 proc. większy niż w przeciętnym miesiącu 2023 r. W tym samym czasie całkowity import wzrósł tylko o 3,6 proc. a ten niezwiązany z AI spadł o 13,9 proc.
Wielka trójka (czwórka)
Ok. 25 proc. importu związanego z AI pochodzi z Tajwanu. Nie dziwi to, biorąc pod uwagę kluczową rolę tego kraju (a konkretniej firmy Taiwan Manufacturing Semiconductor Company) w produkcji zaawansowanych układów scalonych dla NVIDII, AMD czy Qualcomm.
Kolejne 25 proc. importu pochodzi z Meksyku. Produkty stamtąd obejmują sprzęt komputerowy (hardware) i inne produkty związane z energią elektryczną, sieciami i systemami HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja). Osobną kwestią jest to, jak duża wartość dodana w łańcuchach dostaw jest tam tworzona. Możliwe bowiem jest, że materiały związane z AI trafiają inicjalnie do USA, są eksportowane do Meksyku w celu montażu lub przetworzenia, a następnie odsyłane z powrotem do USA.
W 2025 r. Wietnam wyprzedził Chiny na trzecim miejscu pod względem wartości eksportu dóbr AI do USA. Jednym z powodów jest to, że w ramach tzw. „ceł fentalynowych” [uzasadnianych eksportem z Chin substancji służących do produkcji tej substancji – przyp. red.] na Chiny nałożona jest dodatkowa stawka w wysokości 20 proc. Możliwe, że spora część eksportu z Wietnamu to zasadniczo reeksport towarów z Chin. Dodatkowo, część chińskich firm mogło przenieść się do południowego sąsiada, by ominąć taryfy.
Azjatyckie tygrysy AI
Jak istotny jest boom na AI w perspektywie całkowitego handlu USA? Zgodnie z uproszczonymi szacunkami M. Waugha bez niego deficyt handlowy (w towarach) byłby w 2025 r. o 200 mld dolarów niższy niż w rzeczywistości. Produkty krytyczne dla infrastruktury AI w USA są też objęte niższą stawką celną niż pozostałe ze względu na zwolnienia przedmiotowe. Według szacunków cła na produkty o wysokiej krytyczności dla AI w grudniu 2025 r. wyniosły 4,5 proc. a na te o niskim 12,1 proc.
Ciekawie też jest spojrzeć, jak duże znaczenie ma handel z USA dla poszczególnych gospodarek, szczególnie tych azjatyckich. Towarowa nadwyżka handlowa Wietnamu w handlu z USA wyniosła w 2025 r. aż 37 proc. PKB, natomiast w przypadku Tajwanu jest to ok. 17 proc. PKB. Dla znacznie większej gospodarki chińskiej – również z przyczyn, o których pisałem powyżej – było to zaledwie 1 proc. PKB.
Wykres interaktywny